I OZ 1071/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Łd 235/17 o odmowie uzupełnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SAB/Łd 235/17 w sprawie ze skargi K. K. na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić K. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Łd 235/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K. K. uzupełnienia postanowienia tego Sądu z 21 lutego 2018 r. w sprawie z jego skargi na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 21 lutego 2018 r. II SAB/Łd 235/17 (dalej postanowienie z 21 lutego 2018 r.), wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. K. na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych. Odpis postanowienia z 21 lutego 2018 r. doręczono skarżącemu 15 marca 2018 r. Pismem z 19 marca 2018 r., nadanym na poczcie 21 marca 2018 r., skarżący wniósł o uzupełnienie "wyroku" II SAB/Łd 235/17 i zasądzenie zwrotu kosztów sądowych oraz zmobilizowanie Rektora Politechniki [...] do zakończenia postępowania, które cały czas jest prowadzone. Sąd Wojewódzki, przytaczając art. 157 i 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa), wskazał że strona może domagać się uzupełnienia wyroku (postanowienia) w dwu przypadkach. Pierwszy przypadek dotyczy sytuacji, gdy sąd nie orzekł o całości skargi. Drugi przypadek ma miejsce wówczas, gdy sąd nie zamieścił w wyroku (postanowieniu) dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W rozpoznawanej sprawie Sąd 21 lutego 2018 r. wydał postanowienie o odrzuceniu skargi, a nie wyrok, jak wskazał skarżący w piśmie z 19 marca 2017 r., zatem rozpoznaniu mógł podlegać wyłącznie wniosek o uzupełnienie postanowienia, jednakże w świetle obowiązującej regulacji brak jest podstaw prawnych do orzeczenia o zwrocie na rzecz skarżącego całego uiszczonego wpisu sądowego, ponieważ Sąd odrzucił skargę po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, a tym samym niemożliwe jest uzupełnienie postanowienia Sądu z 21 lutego 2018 r. Taki obowiązek spoczywałby na Sądzie wyłącznie wówczas, gdyby odrzucenie skargi nastąpiło do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wobec powyższego Sąd I instancji orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 157 § 1 i 2 ppsa (k. 29, 40, 42, 49-51 akt sądowych). W zażaleniu na postanowienie z 18 kwietnia 2018 r. K. K. zarzucił naruszenie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa przez jego błędną wykładnię. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego II OZ 617/16, oraz Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, CH Beck Warszawa 2015, s. 877-881, skarżący wskazał, że z ww. przepisu, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji wynika, że stronie przysługuje zwrot z urzędu całości uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego, z jednym zastrzeżeniem, a mianowicie że zwrot z urzędu całości uiszczonego wpisu od pisma cofniętego ma miejsce jedynie wówczas, gdy cofnięcie nastąpiło do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sąd jest natomiast zobligowany, zdaniem skarżącego, do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma (skargi) nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 ppsa – w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. – Sąd z urzędu zobligowany był do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego. W wyniku nowelizacji tego przepisu, dokonanej na podstawie art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), zmieniono treść art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. W nowym brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, mający zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji wynika zatem, że stronie przysługuje zwrot z urzędu całości uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego, z tym jednak zastrzeżeniem, że zwrot z urzędu całości uiszczonego wpisu od pisma cofniętego ma miejsce jedynie wówczas, gdy cofnięcie nastąpiło do dnia rozpoczęcia rozprawy (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, CH BECK Warszawa 2015, str. 877-881). Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma (skargi) nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie (postanowienie NSA z 15.6.2016 r. II OZ 617/16, cbosa). Sąd I instancji dokonał zatem błędnej wykładni znowelizowanego art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, a podniesione w zażaleniu argumenty okazały się trafne. Należy zauważyć również, że co do zasady Sąd powinien orzec o zwrocie wpisu z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa w postanowieniu odrzucającym skargę. Przepis ten nie nakłada jednak na Sąd obowiązku zamieszczenia w takim postanowieniu orzeczenia w przedmiocie zwrotu stronie wpisu z urzędu, o czym świadczy również treść art. 232 § 2 ppsa. Niezamieszczenie w postanowieniu o odrzuceniu skargi orzeczenia o zwrocie wpisu, nie uzasadnia zatem uzupełnienia takiego orzeczenia. W takiej bowiem sytuacji Sąd może wydać w tym przedmiocie odrębne postanowienie, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 232 § 2 ppsa. Skoro brak jest podstaw do żądania uzupełnienia postanowienia odrzucającego skargę, w trybie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 ppsa, należało potraktować wniosek skarżącego z 19 marca 2018 r. jako wniosek o zwrot uiszczonego wpisu od skargi i zwrócić skarżącemu uiszczony wpis na podstawie art. 232 § 2 ppsa. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 232 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji postanowienia.