II GZ 396/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Uniwersytetu [...] w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2446/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Uniwersytetu [...]w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 17 maja 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie Uniwersytetu [...] w C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI tegoż sądu z [...] kwietnia 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że żaden przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID") nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, w tym zwłaszcza na zarządzenie – jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku – wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID. Zażalenie na to zarządzenie uznać należało za niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i ustalenie, że podlega ono kontroli w trybie zażalenia oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z późn. zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw z zakresu działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz.875), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do rzeczywistego stanu faktycznego, polegające na zarządzeniu posiedzenia niejawnego i niepowiadomienie Skarżącego o terminie rozprawy, choć w istniejącym stanie faktycznym brak rozpatrzenia sprawy na posiedzeniu niejawnym pozbawia Skarżącego – jako strony postępowania, możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mającym na celu sądową kontrolę działalności Organu administracji, skutkiem czego nastąpiło nieuprawnione oddalenie skargi, 2) art. 7 w zw. z art. 6 p.p.s.a., polegające na nadużyciu tych przepisów i nadanie sprawie zbyt szybkiego biegu, pozbawiając Skarżącego – jako stronę postępowania, możliwości przeciwdziałania skutkom zaskarżonego Zarządzenia, co doprowadziło do nieuprawnionego oddalenia skargi, 3) art. 3 § 1 p.p.s.a., polegające na niezastosowaniu środków określonych w ustawie p.p.s.a. i tym samym pozbawieniu Skarżącego – jako strony postępowania, możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mającym na celu sądową kontrolę działalności Organu administracji, skutkiem czego nastąpiło nieuprawnione oddalenie skargi, 4) art. 3 § 1 w zw. z art. 62 pkt 2 i art. 17 p.p.s.a., polegające na utrudnieniu sądowej kontroli działalności Organu administracji we współdziałaniu ze Skarżącym – jako stroną postępowania, z możliwością repliki wobec stanowiska Organu administracji, skutkiem czego nastąpiło nieuprawnione oddalenie skargi, co dowodzi, iż wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania. Szczegółowe uzasadnienie zarzutów strona zawarła w dalszej części zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, stosownie do treści art. 198 p.p.s.a., przepisy działu dotyczącego zażaleń na postanowienia stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zarządzenia przewodniczącego, analogicznie jak postanowienia sądu I instancji, są więc zaskarżalne jedynie wówczas, gdy przepis ustawy wyraźnie tak stanowi. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. COVID, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przepis ten jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo godzi się zauważyć, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Celem rozwiązań procesowych, przyjętych w uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w stanie pandemii (zob. również uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19 oraz II OPS 1/20,). Jednocześnie w ustawie COVID ustawodawca, odmiennie niż w przypadku postępowania cywilnego, w którym umożliwiono stronom złożenie w terminie 7 dni sprzeciwu od zarządzenia przewodniczącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne (por. art. 15zzs1 pkt 2 ustawy), w postępowaniu sądowoadministracyjnym takiej możliwości nie przewidział. Również w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstawy prawnej umożliwiającej zaskarżenie zarządzenia przewodniczącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu przewidziany jest wyłącznie od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego (por. art. 167a § 2, art. 259 § 1 p.p.s.a.). Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odrzucił zażalenie strony na zarządzenie przewodniczącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne z uwagi na to, iż jest ono niezaskarżalne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.