I SA/Ol 457/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 24 października 2019r. sprawy ze skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014r. oddala skargę. UZASADNIENIE Skarga M i R G (dalej: "skarżący" lub "strona") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia "[...]" 2019 r. "[...]" dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta O z dnia "[...]" 2014 r. "[...]" w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 r. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia "[...]" 2014 r. Prezydent O wymierzył M i R G zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie "[...]" zł. Decyzja ta w wyniku wznowienia postępowania podatkowego została uchylona decyzją Prezydenta O z dnia "[...]" 2017 r. nr"[...]", przy czym organ ten dokonał ponownego wymiaru podatku od nieruchomości w kwocie "[...]" zł. W dniu "[...]" 2018 r. skarżący złożyli do SKO wniosek, w którym zażądali m. in. stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych za lata 2014-2017. Wniosek został uzupełniony pismem z "[...]" 2018 r. Podnieśli, że organ podatkowy nie miał podstaw do opodatkowania należących do nich gruntów, podlegających zwolnieniu od podatku rolnego, a ponadto przyjął nieprawidłowe powierzchnie budynków. Zażądali przeprowadzenia wizji lokalnej w celu potwierdzenia stanu faktycznego. Poruszyli problem ścieków cmentarnych zalegających na ich gruntach. Kolegium decyzją z dnia "[...]" 2019 r. na podstawie art.249 §1 Ordynacji podatkowej (dalej: "Op") odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" 2014 r., uzasadniając odmowę usunięciem z obrotu prawnego ww. decyzji Prezydenta O. Podkreśliło, że żądanie skarżących dotyczy decyzji nieistniejącej, uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia "[...]" 2017 r. Skarżący złożyli odwołanie, w którym zażądali umorzenia podatków od 2014 r. Opisali sytuację związaną z niszczeniem ich nieruchomości przez spływające ścieki cmentarne, co ponadto uniemożliwia hodowlę ryb i rekreację. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję z "[...]" 2019 r. W uzasadnieniu wskazało na przedmiotową przeszkodę w prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czyli tzw. nadzwyczajnego trybu weryfikacji rozstrzygnięć organów podatkowych. SKO podkreśliło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, uregulowana w art.247 Op służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonych najcięższymi wadami, m. in. decyzji wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Uruchomienie i skuteczne zakończenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest uwarunkowane kilkoma przesłankami, a podstawowym warunkiem jest istnienie ostatecznej decyzji podatkowej. Kolegium wskazało, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, została usunięta z obrotu prawnego w wyniku wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. Bowiem Prezydent O decyzją z dnia "[...]" 2017 r. nr "[...]" uchylił własną decyzję z dnia "[...]" 2014 r. nr "[...]". Jeżeli zatem podatnicy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji, która już wcześniej została uchylona, to postępowanie w tej sprawie nie mogło zostać wszczęte z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W piśmie z dnia "[...]" 2019 r., uznanym za skargę, skarżący ponownie przedstawili swoją sytuację. Wskazali, że opodatkowaniu nie podlegają nieruchomości zajęte na potrzeby Gminy i Miasta O, w związku z zaleganiem na ich gruntach ścieków z pobliskiego cmentarza, co prowadzi do zaniku jeziora, wytrucia ryb oraz ptaków. Zażądali przekazania sprawy Sądowi Naczelnemu w razie niewłaściwego rozpoznania sprawy przez Kolegium. Zdaniem skarżących Kolegium nieprawidłowo prowadzi ich sprawy, wydając fałszywe orzeczenia bez żądanych przez skarżących oględzin. Obecny na rozprawie pełnomocnik ustanowiony z urzędu podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podkreślając, że w skardze nie podniesiono żadnych nowych zarzutów, których nie podnoszono już wcześniej, w toku postępowania podatkowego. Żaden z zaprezentowanych przez skarżących argumentów nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.247 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony (art.248 §1 Op). Na podstawie art.249 §1 Op organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Użycie w ww. przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na otwarty katalog przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przy czym pamiętać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w wyłącznie w odniesieniu do decyzji, która jest ostateczna. Zgodnie z art.128 Op decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta O z dnia "[...]" 2014 r. o nr: "[...]" w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 r. została uchylona w dniu "[...]" 2017 r. w wyniku wznowienia postępowania i zastąpiona decyzją o nr:"[...]" , w której zamiast zobowiązania podatkowego w kwocie "[...]" zł określono je w kwocie "[...]" zł. Decyzji z dnia "[...]" 2014 r. nie ma już w obrocie prawnym, Zatem, jeżeli skarżący kwestionują rozstrzygnięcie w zakresie podatku od nieruchomości za 2014 r., to powinni czynić to w odniesieniu do decyzji z "[...]" 2014 r. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw do uznania skargi. Ze względu na wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji z "[...]" 2014 r. nie było możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W podnoszonej przez skarżących kwestii przekazania sprawy Sądowi Naczelnemu, żądanie to nie mogło zostać uwzględnione, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem odwoławczym, a zatem rozpatruje skargi kasacyjne od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez wojewódzkie sądy administracyjne. Zaś w pierwszej instancji sprawy są rozpatrywane przez wojewódzkie sądy administracyjne. W kwestii złożonego przez pełnomocnika wniosku o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu wskazać należy, że czynność taka nie należy do kompetencji Sądu, lecz jest zastrzeżona dla właściwej okręgowej rady adwokackiej, tj. Okręgowej Rady Adwokackiej w O, która pismem z dnia "[...]"r. (K-"[...]") wyznaczyła adwokata J G pełnomocnikiem z urzędu dla M i R G. Wobec niestwierdzenia, aby zaskarżona decyzja uchybiała prawu, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.