II OSK 2762/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2418/15 w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od skarżącej B. B. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2418/18, oddalił skargę B. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2015 r., którym po pierwsze, odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł., po drugie, stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wskazany wyrok został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy. O wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzji z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. strony postępowania zostały zawiadomione, na podstawie art. 94 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.) oraz art. 49 k.p.a., przez obwieszczenia umieszczone w lokalnej prasie oraz w siedzibach Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] i Urzędu Miasta [...]. Skarżąca 16 kwietnia 2015 r. złożyła od tej decyzji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który uzasadniła tym, że z tego względu, iż mieszka w W. oraz dlatego że od 16 stycznia 2012 r. do 30 października 2012 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, w tym kilka miesięcy w sanatorium, o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero 9 kwietnia 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w postanowieniu z [...] lipca 2015 r. przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Organ administracji uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała 31 marca 2015 r., kiedy to pełnomocnik skarżącej M. S. dowiedział się o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. z doręczonego mu wówczas postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2015 r., dotyczącego odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała, gdy o decyzji dowiedział się jej pełnomocnik. Nie kwestionując co do zasady, że powzięcie wiadomości o decyzji przez pełnomocnika może być podstawą uznania, że wiadomość o decyzji powziął także jego mocodawca, skarżąca wywodziła, że takiego skutku nie można rozciągać na inne spawy, niż ta, w której pełnomocnik został ustanowiony. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu administracji. Powołując się na art. 40 § 1 k.p.a. uznał, że doręczenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2015 r., dotyczącego odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, pełnomocnikowi skarżącej wywołało skutki wobec skarżącej, w tym także taki, że skarżąca dowiedziała się o wspomnianej w tym postanowieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. W skardze kasacyjnej skarżąca, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. "w zakresie w jakim Sąd nie skontrolował naruszeń prawa dokonanych przez Organ poprzez art. 58 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że przyczyna uchybienia terminu, to jest brak wiedzy o wydanej Decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. ustała z chwilą powzięcia o niej wiedzy przez pełnomocnika Skarżącej w innej sprawie M. S., a nie przez samą Skarżącą w dniu 9 kwietnia 2015 r." Ponadto zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezaprezentowanie w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia oraz przez nieprawidłową ocenę podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając skargę kasacyjną m.in. stwierdzono, że "rozciągnięcie skuteczności nie tylko oświadczeń woli, lecz również powzięcia wiedzy, na sytuację mocodawcy, mogłoby mieć miejsce tylko pod określonymi warunkami, przede wszystkim, gdyby powzięcie wiedzy przez pełnomocnika miało miejsce w toku postępowania, w ramach którego został złożony wniosek o przywrócenie terminu". We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ administracji na rozprawie przed NSA wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W myśl art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynność wymaga jej osobistego działania. Z przepisu tego wynika, że czynności procesowe pełnomocnika odnoszą skutek bezpośrednio w sferze prawnej strony reprezentowanej. Np. jeżeli prawidłowo umocowany pełnomocnik sporządzi odwołanie od decyzji i dokona wszystkich czynności koniecznych do jego wniesienia, uważa się, że odwołanie wniosła reprezentowana przez tego pełnomocnika strona postępowania. Prawny skutek takiej czynności jest taki sam, jak wówczas, gdy to strona postępowania sama dokona wszystkich tych czynności. Ponadto czynności procesowe organu dokonane wobec pełnomocnika strony postępowania wywierają skutek prawny bezpośrednio w sferze prawnej strony reprezentowanej. Np. jeżeli organ administracji zgodnie z art. 40 § 1 zdanie drugie k.p.a. doręczy decyzję prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi, to uważa się, że decyzja została doręczona reprezentowanej przez tego pełnomocnika stronie postępowania. Prawny skutek takiego doręczenia jest taki sam, jak doręczenia decyzji stronie. Mimo że decyzji nie doręczono stronie postępowania rozpocznie się bieg terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., w którym stanowi się, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z powyższego wynika, że działanie pełnomocnika, zarówno wtedy, gdy jest podmiotem, jak i wtedy, gdy jest przedmiotem czynności procesowych wywołuje skutki prawne bezpośrednio w sferze prawnej strony postępowania, którą pełnomocnik reprezentuje. Tej zasady nie można jednak przenosić na zdarzenia faktyczne, które same w sobie nie są czynnościami procesowymi. Brak podstaw prawnych do tego, aby przyjąć, że istotne z prawnego punktu widzenia zdarzenie faktyczne, które samo w sobie nie jest czynnością procesową, zdziałane wobec pełnomocnika, wywiera skutek także wobec strony postępowania. W szczególności nie wynika to z art. 40 § 1 zdanie drugie k.p.a., który nakazuje pisma doręczać przedstawicielowi strony postępowania, gdy działa ona przez takiego przedstawiciela. Nie można przyjmować, że zdarzenie polegające na tym, że pełnomocnik z doręczonego mu postanowienia dowiaduje się o określonym fakcie, mianowicie o tym, że swego czasu została wydana określona decyzja administracyjna, wywiera skutek wobec strony postępowania, którą ten pełnomocnik reprezentuje. Oznaczałoby to bowiem, że przyjmuje się, iż ta strona postępowania także dowiedziała się o tym fakcie, mimo że w rzeczywistości o nim się nie dowiedziała. W ten sposób doszłoby do wykreowania swego rodzaju fikcji prawnej, bez podstawy prawnej. Fakt, że pełnomocnik dowiedział się o określonym fakcie, nie będącym czynnością procesową, może mieć znaczenie tylko w zakresie prawnej oceny działania pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie ma to takie znaczenie, że jedynie wtedy, gdyby pełnomocnik skarżącej M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w imieniu skarżącej od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł., można by ocenę czy dokonał tej czynności w terminie opierać także na fakcie, że o istnieniu tej decyzji dowiedział się z doręczonego mu postanowienia tego organu z [...] marca 2015 r., dotyczącego odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Skoro zaś nie ulega wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony przez M. S., lecz osobiście przez skarżącą, to trafne jest stanowisko wyrażone w skardze kasacyjne, iż konieczna jest ocena, kiedy to skarżąca dowiedziała się o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. Mimo tego skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż przy ocenie tego, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. nie można pominąć wynikającego z akt administracyjnych faktu, potwierdzonego na rozprawie przed NSA przez skarżącą, że skarżąca dowiedziała się o tej decyzji co najmniej 7 kwietnia 2015 r. Wynika to z podpisanego osobiście przez skarżącą zażalenia z 6 kwietnia 2015 r., noszącego prezentatę WSA w Łodzi z 7 kwietnia 2015 r., w którym skarżąca, zaskarżając postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2015 r. o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, a więc to z którego jej pełnomocnik miał się dowiedzieć o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł., pisze o tej decyzji używając daty jej wydania oraz numeru - [...]. Z treści zażalenia wynika przy tym, że pisze o decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków z pełną świadomością, gdyż wnosi także o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jej wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nie ulega więc wątpliwości, że podpisując to postanowienie, co miało miejsce najpóźniej 7 kwietnia 2015 r., skarżąca wiedziała o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2012 r. o wpisaniu do rejestru zabytków odcinka ulicy [...] w Ł. Oznacza to, że wyrok Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, gdyż oddalono nim skargę na postanowienie organu administracji, który – także mimo błędnego uzasadnienia – zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na to, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie przewidzianym w art. 58 § 2 k.p.a. W związku z tym podstawy kasacyjne okazały się niezasadne. Uwzględniając wskazane okoliczności NSA, na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), skargę kasacyjną oddalił. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę, NSA na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącej na rzecz organu administracji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.