I SA/Op 309/21
Sądy administracyjne2021-10-06
Sygnatura
I SA/Op 309/21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
2021-10-06
Rodzaj
Wyrok WSA w Opolu
Sędziowie
Gerard CzechGrzegorz GockiMarta Wojciechowska
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi wniesionej przez H. D. (dalej wskazywaną także jako skarżąca, strona, zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 28 kwietnia 2021 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej w skrócie: "kpa") oraz art. 17 § 1b i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. - dalej również jako "upea", "ustawa egzekucyjna"), którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z 4 marca 2021 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu prowadzi faktyczny i prawny:postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 15 stycznia 2020 r., obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r. Dochodzona należność została określona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] inspektorat w [...] z dnia 19 lipca 2018 r. (znak sprawy: [...] Nr [...]). Decyzja ta została zaskarżona przez zobowiązaną do Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który to wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił odwołanie. Z kolei złożona przez stronę apelacja do Sądu Apelacyjnego we [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych została oddalona wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...].
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. Nr [...] zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Wydziale realizacji Umów Międzynarodowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 24 stycznia 2020 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 23 stycznia 2020 r.
W dniu 11 lutego 2021 r. do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wpłynęło pismo zobowiązanej opatrzone data 8 lutego 2021 r., a nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 10 lutego 2021 r., w którym to, powołując się art. 33 § 1 oraz § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podniosła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku (ewentualnie zarzut braku wymagalności obowiązku) wskazując, że w niniejszej sprawie brak jest prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego określenia jej wysokości zadłużenia za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, działając na podstawie art. 61 a kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o Nr [...] stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające go do merytorycznego rozpoznania zarzutów, gdyż zobowiązana nie dotrzymała ustawowego terminu do ich wniesienia. Podkreślono, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 24 stycznia 2020 r. i zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej prawo do wniesienia zarzutów przysługiwało zobowiązanej w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione przez stronę pismem z dnia 8 lutego 2021 r. nadanym w dniu 10 lutego 2021 r., a więc po upływie ustawowego terminu, określonego przepisem w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej.
W związku z tym – zdaniem organu egzekucyjnego - postępowanie w sprawie zarzutów nie mogło zostać wszczęte, a organ obowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia tego postępowania.
W złożonym na to postanowienie zażaleniu strona zarzuciła naruszenie:
• art. 124 § 2 oraz art. 126 w związku z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające i zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia,
• art. 77 § 1 kpa, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego, w tym pominięcie faktu, iż organ rentowy nie rozstrzygnął kwestii zbiegu tytułów do ubezpieczenia społecznego i ustalenia właściwego ustawodawstwa
• art. 6 ust. 1 pkt 5, art.12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne uznanie, że na stronie ciąży obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
• art. 33 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez przyjęcie iż zgłoszony zarzut był spóźniony w sytuacji gdy jego złożenie możliwe jest do dnia wykonania zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego środka zaskarżenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, w powyżej wskazanym postanowieniu utrzymującym w mocy rozstrzygniecie organu I instancji zważył, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 – dalej "ustawa nowelizująca") do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dalej wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego- o których mowa w art. 33 ustawy egzekucyjnej - stanowią podstawowy środek ochrony dla zobowiązanego przed niezgodnym z prawem prowadzeniem tego postępowania, który przysługuje zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nim posłużyć ani przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego ani też w następnych stadiach tego postępowania.
Z kolei wszczęcie postępowania egzekucyjnego w myśl art. 26 § 5 pkt 1 ustawy egzekucyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy tytuł wykonawczy zawiera pouczenie dla zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z powyższego wynika, że zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wnoszone przez zobowiązanego tylko w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a pouczenie o prawie wniesienia zarzutów, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i od tego dnia liczy - się upływ 7 - dniowego terminu do wniesienia zarzutów.
Wniesienie przez zobowiązanego zarzutów po upływie tego terminu obliguje organ egzekucyjny do wydania w oparciu o art. 61a kpa w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Jak bowiem stanowi przepis art. 61a kpa, w sytuacji gdy żądanie strony (o którym mowa w art. 61 kpa), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Mając na uwadze powyższe organ administracji orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych (inne uzasadnione przyczyny) lub podmiotowych (osoba nie będąca stroną).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy ponieważ odpis tytułu wykonawczego o Nr [...] został zobowiązanej doręczony w dniu 24 stycznia 2020 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr [...] o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Wydziale Realizacji Umów Międzynarodowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], to 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg w dniu 25 stycznia 2020 r. i upłynął z dniem 31 stycznia 2020 r. W tym okresie zobowiązana mogła skutecznie składać zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co bezpośrednio wynika z pouczenia zawartego w tytule wykonawczym (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej).
W tym stanie sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu stwierdził że ponieważ wniesienie przez zobowiązaną pismem z dnia 8 lutego 2021 r. zarzutu nieistnienia obowiązku nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia, tym samym w sprawie zaistniała przedmiotowa przesłanka determinująca niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, gdyż zgłoszenie przez stronę zarzutu nieistnienia obowiązku nie nastąpiło we wstępnej fazie postępowania, lecz już w jego toku. Oznacza to, że zarzut ten nie podlega merytorycznej ocenie przez organ egzekucyjny.
W tych okolicznościach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do zmiany, czy też uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r.
Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 124 § 2 oraz art. 126 w związku z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające i zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia, jak również art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego i pominięcie faktu, iż organ rentowy nie rozstrzygnął kwestii zbiegu tytułów do ubezpieczenia społecznego, poprzez ustalenie właściwego ustawodawstwa, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu stwierdził, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło naruszenie tych przepisów, skoro odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne nastąpiła w związku ze złożeniem zarzutów z uchybieniem terminu przewidzianego przepisami prawa. Tym samym organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do wypowiadania się merytorycznie w kwestii podniesionych zarzutów. Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu wskazał natomiast prawidłowo na przepisy prawa normujące tryb postępowania w przypadku złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej.
Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia art. 33 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, na którą to regulacje powoływała się strona w zażaleniu, argumentują, że złożenie zarzutu możliwe jest do dnia wykonania zapłaty w całości należności pieniężnej odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Jak zauważył organ odwoławczy przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast przepis wskazany przez stronę wszedł w życie z dniem 30 lipca 2020 r. i ma on zastosowanie jedynie do postępowań egzekucyjnych wszczętych po tej dacie.
W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu oraz zasadzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, ponowiła wcześniejsze zarzuty z zażalenia, a to naruszenia
• art. 124 § 2 kpa oraz art. 126 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające i zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia,
• art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego i pominięcie faktu, że organ rentowy nie rozstrzygnął kwestii zbiegu tytułów do ubezpieczenia społecznego i ustalenia ustawodawstwa właściwego w stosunku do jej osoby za okres wykonywania przez nią pracy najemnej na terytorium Słowacji,
• art. 6 ust.1 pkt 5, art.12 ust. 1 art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych polegające na błędnym przyjęciu, iż podlega ona obowiązkowi uiszczenia składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce, mimo, iż kwestia objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym w spornym okresie nie została rozstrzygnięta,
• art. 33 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez przyjęcie że zarzut był spóźniony w sytuacji, gdy jego złożenie możliwe jest do dnia wykonania zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
• art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 , art. 46 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych polegające na błędnym przyjęciu, iż podlega ona obowiązkowi uiszczenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych w sytuacji zbiegów tytułu ubezpieczenia i gdy nie został ustalony obowiązek jej podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym
• art. 83 ust. 1 w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne przyjęcie, że mimo jednoczesnego wykonania przez nią pracy najemnej na rzecz słowackiego pracodawcy, a także prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, uznano że podlega ona wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: [ppsa], uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć także należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 28 kwietnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z 4 marca 2021 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 kpa, w myśl którego, gdy żądanie o wszczęcie postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 kpa do złożenia wniosku, a drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15, publ. LEX nr 1814918).
Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje, że organ administracji państwowej, każdorazowo w przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może przystąpić do merytorycznego badania wniosku, lecz obowiązany jest zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania. Użyte w tym przepisie wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoją na przeszkodzie przepisy prawa, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 17.02.2012 r. sygn. VI SA/Wa 2450/11, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne, przytaczane niżej orzeczenia).
A zatem w przypadku odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa, organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14 – powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 347/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że kwestią wymagającą oceny Sądu w niniejszej sprawie nie jest kwestia samej zasadności bądź niezasadność podniesionego przez skarżącą zarzutu egzekucyjnego, ale wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, który w oparciu o art. 61a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych z uchybieniem terminu. A taka właśnie sytuacja wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu do ich złożenia , wbrew zarzutom skargi, ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością jest, że organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr [...] zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Wydziale realizacji Umów Międzynarodowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], a zawiadomienie o tej czynności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 24 stycznia 2020 r. pouczając ją o przysługującym jej w terminie 7 dni od ich doręczenia prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca skorzystała jednakże z tego prawa z uchybieniem ustawowego terminu dopiero w dniu w dniu 10 lutego 2021 r. (czyli po ponad roku) nadając w polskiej placówce pocztowej pismo datowane na dzień 8 lutego 2021 r, w którym to powołując art. 33 § 1 oraz § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c upea podniosła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku/braku wymagalności obowiązku.
Wprawdzie jak już wyżej zauważył Sąd przepisy ustawy egzekucyjnej nie regulują wprost sytuacji, gdy zarzuty zgłoszone zostaną przez zobowiązanego po upływie ustawowego terminu, albowiem w art. 34 § 4 upea mowa jest jedynie o tym, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego", jednakże już zastosowany przez organ egzekucyjny art. 61a § 1 kpa wprost stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na gruncie obu tych regulacji, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania. W takiej sytuacji właściwa będzie podstawa z art. 61a § 1 kpa o odmowie wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn, gdyż w ten sposób rozstrzygnięcie organu najpełniej wyraża konsekwencje w postaci bezskuteczności dokonanej przez stronę czynności procesowej (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. II FSK 3770/14, a także wyroki: WSA w Gdańsku z 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13, WSA w Olsztynie z 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 843/14, WSA w Białymstoku z 19 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 354/17, wyrok WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Po 493/20).
Ustalenie, że zarzuty zostały złożone po terminie do dokonania danej czynności nie jest przy tym zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika wprost z regulacji art. 27 § 1 pkt 9 upea. Zatem, gdy organ stwierdzi, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania i ma obowiązek odmówić ich merytorycznej oceny.
Z tych też powodów za niezasadne należało uznać te zarzuty skargi, które odnosiły się do kwestii braku merytorycznego rozpatrzenia przez organ kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku - ewentualnie zarzut braku wymagalności obowiązku i mającego z tego powodu mieć miejsce naruszenie wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego.
Odnosząc się z kolei do wskazywanego w skardze naruszenia art. art. 33 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez przyjęcie, że zarzut był spóźniony, zauważyć należy, iż regulacja ta w obecnym brzmieniu nie miała zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na regulacje art. 13 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw zgodnie z którą do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ egzekucyjny zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił stronie na podstawie art. 61 a § 1 kpa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, który to termin zgodnie z mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie dotychczas obowiązującymi regulacjami ustawowymi, a mającymi zastosowanie do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed wejściem w życie nowych regulacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dniem 30 lipca 2020 r., wynosił 7 dni od doręczenia odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia
Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi.