I SAB/Sz 7/22

SENTENCJA Sygn. [...] I SAB/Sz 7/22 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie bezczynności w zakresie przyznania pomocy de minimis p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. UZASADNIENIE R. P. (dalej: "Skarżący") pismem z 16 sierpnia 2021 r. (wpływ do organu 24 sierpnia 2022 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie przyznania pomocy de minimis. W treści pisma Skarżący wniósł o stwierdzenie rażącej bezczynności ZUS w stosunku do postulatów złożonych we wniosku o przyznanie pomocy de minimis. W dalszej kolejności Skarżący wskazał, że ZUS nie rozpatrzył w formie decyzji administracyjnej złożonego wniosku w zakresie przyznania pomocy de minimis na kwotę [...]zł, podczas gdy takiej pomocy dotyczy wniosek z 4 listopada 2022 r. Jak wskazał Skarżący, pomimo precyzyjnego określenia oczekiwania pismem pogrubionym, ZUS nie uczynił nic, aby taką pomoc de minimis przyznać, a w szczególności nie rozpatrzył wniosku w pierwszej instancji, nie wyodrębnił do osobnego postępowania, nie wydał decyzji lub postanowienia w tym zakresie, nie przekazał do innego organu właściwego, nie rozpatrzył wniosku w drugiej instancji, nie zareagował na ponaglenie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi na bezczynność. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący 8 lipca 2019 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o rozłożenie na raty zobowiązań z tytułu składek, a następnie w związku z nim wywiódł skargę na bezczynność ZUS w tym zakresie. W wyniku rozpoznania ww. skargi WSA w Szczecinie wyrokiem z 8 października 2020 r., I SAB/Sz 23/20 stwierdził bezczynność organu, a po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu, NSA postanowieniem z 10 lutego 2021 r., I GSK 1814/20 uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie to jest prawomocne. Ponadto pełnomocnik organu wyjaśnił, że 11 kwietnia 2022 r. wydana została decyzja nr 736/2022, którą odmówiono Skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia składek na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.374 ze zm.), co jest jednoznaczne z nieudzieleniem takiej pomocy. Następnie decyzją z 13 lipca 2022 r., nr [...] ZUS utrzymał w mocy własną decyzję z 11 kwietnia 2022 r., nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (tj. odmowa przyznania pomocy de minimis). Decyzja z 13 lipca 2022 r. stanowi przedmiot wywiedzionej przez Skarżącego skargi (pismo z 16 sierpnia 2021 r., wpływ do organu 24 sierpnia 2022 r.) i została zarejestrowana przez tut. Sąd pod sygn. akt I SA/Sz 632/22. Skarga ta będzie podlegała rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Natomiast skarga na bezczynność jako odrębna skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Sz 7/22 podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że ZUS po rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 4 listopada 2021 r. odmówił decyzją z 11 kwietnia 2022 r., nr [...] umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarcza (ubezpieczonego, będącego jednocześnie płatnikiem składek). Decyzja została utrzymana w mocy przez ZUS decyzją z 13 lipca 2022 r., nr [...] Decyzja ZUS z 13 lipca 2022 r. stanowi przedmiot wywiedzionej przez Skarżącego skargi (pismo z 16 sierpnia 2021 r., wpływ do organu 24 sierpnia 2022 r.) i została zarejestrowana przez tut. Sąd pod sygn. akt I SA/Sz 632/22. Skarga ta będzie podlegała rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Sąd wskazuje, że w piśmie z 16 sierpnia 2022 r. Skarżący zamieścił również wniosek o stwierdzenie rażącej bezczynności ZUS w stosunku do postulatów złożonych we wniosku o przyznanie pomocy de minimis, a w uzasadnieniu doprecyzował, że dotyczy on wniosku z 4 listopada 2022 r. (na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że de facto chodzi o wniosek z 4 listopada 2021 r.). W tych okolicznościach ww. wniosek o stwierdzenie bezczynności został przez tut. Sąd zakwalifikowany jako skarga na bezczynność w zakresie przyznania pomocy de minimis dotyczącej wniosku z 4 listopada 2021 r. i jej skuteczność podlega ocenie w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo Sąd informacyjnie wyjaśnia, że Skarżący 8 lipca 2019 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o rozłożenie na raty zobowiązań z tytułu składek, a następnie w związku z nim wywiódł skargę na bezczynność ZUS w tym zakresie. W wyniku rozpoznania ww. skargi WSA w Szczecinie wyrokiem z 8 października 2020 r., I SAB/Sz 23/20 stwierdził bezczynność organu, a po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu, NSA postanowieniem z 10 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 1814/20 uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie NSA jest prawomocne. W tych okolicznościach Sąd jednoznacznie ustalił, że skarga na bezczynność ZUS zamieszczona w piśmie z 16 sierpnia 2022 r. dotyczy postępowania wywołanego wnioskiem Skarżącego z 4 listopada 2021 r. i zakończonego ostateczną decyzją ZUS z 13 lipca 2022 r., nr [...] Przechodząc do analizy dopuszczalności przedmiotowej skargi, Sąd wskazuje, iż skarga z 16 sierpnia 2021 r. na bezczynność ZUS w zakresie przyznania pomocy de minimis wpłynęła do ZUS 24 sierpnia 2022 r. Sąd dostrzega jednak, że decyzja ostateczna ZUS (nr [...]) została wydana 13 lipca 2022 r. i doręczona Skarżącemu 25 lipca 2022 r. Tym samym wniesienia skargi na bezczynność ZUS nastąpiło po wydaniu przez ZUS decyzji ostatecznej, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego. Sąd wyjaśnia, że w kwestii dotyczącej skutków wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny. W tym zakresie podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA przesądził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA wskazał również, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w celu odszkodowawczym, a zatem za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego. Natomiast w uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 NSA wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". Sąd zwraca uwagę na art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329, tj. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sądy administracyjne są związane uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podsumowując Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie decyzja kończąca postępowanie administracyjne została wydana 13 lipca 2022 r., a jej doręczenie nastąpiło 25 lipca 2022 r. Skarżący wnosząc pismem z 16 sierpnia 2021 r. - które wpłynęło do organu 24 sierpnia 2022 r. - do tut. Sądu skargę na bezczynność organu, dokonał tej czynności już po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej. Tym samym w niniejszej sprawie na dzień wniesienia skargi istniała już ostateczna decyzja kończąca postępowanie w sprawie, a więc skarga zgodnie z ww. uchwałą NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 jest niedopuszczalna. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.