II OZ 924/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. i E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2594/11 odmawiającego skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. P. i E. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2594/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. P. i E. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji wskazał, iż wyrokiem tegoż Sądu z dnia 3 kwietnia 2012 r. oddalono skargę D. P. i E. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. odrzucona została skarga kasacyjna D. i E. P. od ww. wyroku, z uwagi na sporządzenie jej przez skarżących, wbrew wymogom wynikającym z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."). W dniu 16 lipca 2012 r. wpłynęła skarga kasacyjna od ww. wyroku, sporządzona przez pełnomocnika skarżących adwokata A. T., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazali, że nie zrozumieli doręczonego im pouczenia o terminie i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej. Skarżący interpretowali pouczenie w ten sposób, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawników dotyczy spraw podatkowych i celnych. W postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2012 r. Sąd I instancji stwierdził, iż błędne przeświadczenie skarżących co do konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika jedynie w sprawach podatkowych i celnych, w świetle prawidłowego pouczenia przez Sąd co do trybu i sposobu wnoszenia skargi kasacyjnej, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. Sąd I instancji wskazał, że jeżeli strona miała wątpliwości co do treści pouczenia, winna była zwrócić się do Sądu o udzielenie stosownych wyjaśnień, co mogła uczynić telefonicznie lub osobiście w Wydziale Informacji Sądowej. Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie dochowali należytej staranności w dbałości o własne interesy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżących. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a.") przez odstąpienie od wysłuchania strony, która uchybiła obowiązkowi zlecenia sporządzenia skargi kasacyjnej zawodowemu pełnomocnikowi. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia przytoczono argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnili w przekonywujący sposób okoliczności, które miałyby wskazywać na brak ich winy w uchybieniu terminu - jak wymaga tego art. 87 § 2 p.p.s.a. Z kolei art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż ciężar wykazania braku winy spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia terminu i która winna we wniosku wskazać okoliczności uprawdopodabniające brak swojej winy w jego uchybieniu. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. W tym miejscu podkreślić należy, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. Skoro zatem doświadczenie życiowe prowadzi do wniosku, że przeciętny obywatel ma problemy ze zrozumieniem pouczeń sądów i organów, to należy jednocześnie wnioskować, że obiektywnie staranny obywatel mając jakiekolwiek wątpliwości co do odebranego pouczenia, będzie starał się je wyjaśnić tak by nie ponieść negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. Należy podzielić w związku z tym pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było przez skarżących niezawinione. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżącym doręczono wyrok wraz z pouczeniem, iż przysługuje od niego skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia, która powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego albo doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. Pouczenie było na tyle zrozumiałe, iż nawet osoba nie posiadająca fachowej wiedzy prawniczej powinna była zrozumieć jego treść. W związku z tym za chybiony należy uznać argument podniesiony w zażaleniu, iż osoba nieposiadająca fachowej wiedzy prawniczej i występująca bez profesjonalnego pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w przypadku, gdy w sposób prawidłowy została w tym zakresie pouczona przez Sąd. W takiej sytuacji stwierdzić należy, iż skarżący nie dochowali w sprawie niniejszej staranności jakiej należałoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.