II FZ 1027/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2311/12 w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 31 października 2012 r., III SA/Wa 2311/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 23 maja 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. zaskarżonej przez J. sp. z o.o. z siedzibą w W. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sformułowanym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona podniosła, iż z uwagi na znaczną wysokość zobowiązania podatkowego, a także wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji, jej wykonanie mogłoby stworzyć niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej szkody oraz mogłoby negatywnie wpłynąć na jej działalność i zamierzenia gospodarcze. W ocenie sądu, skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."). Sąd wskazał, że trudno uznać, że zagrożenie egzekucją uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca nie prowadzi działalności, a zatem de facto już nie funkcjonuje na rynku. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, względnie o przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem spółki zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zwrócono uwagę, że spółka nie posiada środków na pokrycie, egzekwowanej zaległości podatkowej, co wprost wynika m.in. z dokumentów przekazanych sądowi w związku z wnioskiem spółki o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego, nie osiąga ona bowiem obecnie dochodów. W konsekwencji w ocenie strony przedwczesna i jednocześnie niesłuszna egzekucja kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami definitywnie przekreśli jej szanse zaistnienia na rynku. W końcowej części uzasadnienia zażalenia strona podkreśliła, że wniosek podobnej treści oraz znaczna kwota zobowiązania były podstawą do wstrzymania wykonania egzekucji w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 48/10 i III SA/Wa 3012/11, toczących się przed WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przepisie tym ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależnia jednakże możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek w tym przepisie zawartych. Obowiązkiem strony jest więc wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, niepubl.). W literaturze przedmiotu podkreśla się też, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z 9 marca 2009 r., I GSK 40/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W analizowanym przypadku skarżącej spółki nie budzi wątpliwości fakt, iż nie jest ona w stanie, ze względu na swoją aktualną sytuację majątkową, uiścić, wynikającej z decyzji dyrektora izby skarbowej, kwoty zobowiązania podatkowego, wraz z odsetkami. Potwierdza to postanowienie WSA w Warszawie z 9 października 2012 r., III SA/Wa 2311/12, mocą którego sąd pierwszej instancji przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. WSA w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że takiego żądania strony nie mogła uzasadniać groźba zaprzestania przez nią działalności na rynku, gdyż de facto spółka już nie funkcjonuje na rynku, nieosiągając żadnych dochodów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka ocena wniosku skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy bowiem zauważyć, że strona występując o zwolnienie z kosztów sądowych, jak też we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zwracała uwagę, na swoją aktualną sytuację majątkową wskazując, że aktualnie nie osiąga przychodów. Nie wyklucza to więc, że nie będzie ich osiągać w przyszłości. Nieosiąganie dochodów przez stronę nie musi mieć charakteru stałego, natomiast bez wątpienia, egzekucja znacznej kwoty zobowiązania podatkowego może pozbawić skarżącą możliwości funkcjonowania na rynku, powodując likwidację jej bytu prawnego, co może okazać się trudne do odwrócenia (por. postanowienie NSA z 13 września 2012 r., I FZ 285/12). Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanki przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a., która w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego daje podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.