II GSK 2033/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. Spółki z o.o. w D. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1311/11 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. P. Spółki z o.o. w D. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1311/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę M. P. Spółki z o.o. w D. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że po otrzymaniu pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. informującego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy strona skarżąca pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. (data nadania pocztowego) wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie zostało przez organ rozpatrzone pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. i doręczone stronie skarżącej 2 maja 2011 r. Wobec udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia (31 stycznia 2011 r.) Sąd przyjął, że termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitracyjnmi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., upływał z dniem 1 kwietnia 2011 r. W tej sytuacji wniesienie skargi w dniu 19 maja 2011 r. (data nadania pocztowego) nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 986/06 Sąd I instancji wyjaśnił, że wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie taką odpowiedź udzielił, ale została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił skargę skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. M. P. S. z o.o. w D. C. zaskarżyła powyższe postanowienie skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, polegające na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie skarga została złożona po terminie, co doprowadziło do jej odrzucenia i uniemożliwiło jej ocenę merytoryczną, - art. 124 § 1 k.p.a. w zw z art. 6, 7, 8, 9 i 15 k.p.a., poprzez niewłaściwe pouczenie skarżącej co do terminu wniesienia skargi do WSA, wskutek czego skarżąca de facto straciła prawo do skutecznego wniesienia skargi. W uzasadnieniu spółka podkreśliła, że wskazana przez Sąd I instancji interpretacja art. 53 § 2 p.p.s.a. stoi w sprzeczności z art. 35 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku przekroczenia wskazanych terminów organ obowiązany jest zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W jej opinii przedstawiony w postanowieniu sposób obliczenia terminu przez sądy administracyjne pozbawia stronę racjonalnej możliwości reagowania na decyzję organu administracji i w ten sposób faktycznie eliminuje dwuinstancyjność postępowania (art. 15 k.pa.). Ponadto dodała, że brzmienie pouczenia umieszczone pod odpowiedzią organu doręczoną jej po upływie 60 dni od wezwania do usunięcia naruszenia prawa było nieprawidłowe i wprowadziło skarżącą w błąd, ponieważ w przypadku doręczenia takiej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie 60 dni pouczenie o przysługującym jej terminie 30 dni na wniesienie skargi staje się bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie sądowadministracyjne regulują przepisy wspomnianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w której brak jakichkolwiek odwołań do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 5 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), w przypadku odmowy przyznania pomocy finansowej przewidzianej przepisami tej ustawy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wykładnia językowa tego przepisu oraz art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do treści art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spełniła powyższy warunek i w piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w dniu 31 stycznia 2011 r., a organ udzielił odpowiedzi w dniu 12 kwietnia 2011 r. (data doręczenia skarżącej: 2 maja 2011 r.), a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W takiej sytuacji skarga do sądu powinna być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, zgodnie z którym z analizy art. 53 § 2 wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tak rozumiany przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do wnoszenia skargi w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały wynika więc, że organ może, ale nie musi udzielić odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zatem to na stronie skarżącej ciąży obowiązek zadbania o zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że stronę wiąże maksymalnie termin 60 dni do złożenia skargi od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji, gdy nie otrzyma ona odpowiedzi organu na to wezwanie, lub jeśli je otrzyma, ale po terminie 60 dni. Jak to skarżąca zauważyła, orzecznictwo w sprawie interpretacji tego przepisu jest jednolite i w sposób dostateczny wyjaśniło ewentualne rozbieżności co sposobu liczenia terminów określonych w tym przepisie, natomiast do kompetencji sądów administracyjnych nie należy ocena intencji ustawodawcy w zakresie ustalania przez ten przepis terminu do wniesienia skargi. Dodać również należy, że organ w zaskarżonym piśmie z dnia 11 stycznia 2011 r. prawidłowo pouczył skarżącą o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo ARiMR z dnia [...] stycznia 2011 r., będące aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a termin do jej wniesienia upływał z dniem 1 kwietnia 2011 r. W związku z tym, że skarga na podlegające zaskarżeniu do sądu pismo ARiMR z dnia [...] stycznia 2011 r. została wniesiona z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu, zasadnie została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.