II OZ 856/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 651/11 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił H. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2011 r. w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 651/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę H. K. na w/w decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W dniu 29 listopada 2011 r. skarżąca złożyła do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd odrzucił wniosek H. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, jako wniesiony z uchybieniem terminu. W dniu 5 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej – adwokat M. C., ustanowiony w ramach prawa pomocy, złożył ponowny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. wskazał, że argumentacja wniosku sprowadza się do tego, że pełnomocnik strony został poinformowany o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącej w ramach przyznanego jej prawa pomocy przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie dopiero w dniu 2 lipca 2012 r. argumentacja nie uprawdopodabnia, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2011r. nastąpiło bez winy skarżącej. Sąd I instancji stwierdził, że okoliczność, iż w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku wydanego w niniejszej sprawie, tj. do dnia 25 października 2011 r., skarżąca działała w niniejszej sprawie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może przemawiać za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Sąd I instancji podkreślił, iż rygor w zakresie sporządzenia i wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był minimalny, nie podlegał przymusowi adwokackiemu (radcowskiemu) i jego skuteczne wniesienie nie było uzależnione od korzystania przez skarżącą z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok, pomimo to nie stawiła się na nią. W doręczonym w dniu 23 września 2011 r. (k. 25 akt sądowych) powiadomieniu skarżąca została pouczona o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., który określa termin zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawach, w których skargę oddalono. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. K. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu M. C.. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie: - art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), polegające na nieuwzględnieniu wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08). W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie jedynie nagłe i nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa i uzasadniać uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Zwłaszcza, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku skarżąca wniosła w dniu 29 listopada 2011 r. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazała stan swojego zdrowia i związany z tym pobyt w szpitalu. Przedstawiła kartę informacyjną z dnia 31 października 2011 r., z której wynika, że skarżąca przebywała w szpitalu w dniach od 24 października 2011 r. do 31 października 2011r. Zatem mając na względzie powyższą okoliczność, należy wskazać, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2011 r. ustała najpóźniej w dniu 31 października 2011r. W związku z tym od dnia 1 listopada 2011 r. skarżącej liczy się siedem dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2011 r. Termin ten upłynął w dniu 7 listopada 2011 r. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy wniosek skarżąca wniosła do Sądu dopiero w dniu 29 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie), zatem z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż argumentacja dotycząca pozyskania przez pełnomocnika skarżącej informacji w dniu 2 lipca 2012 r. o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącej w ramach przyznanego jej prawa pomocy nie uprawdopodabnia, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2011r. nastąpiło bez winy skarżącej. Zwłaszcza w sytuacji, gdy wniosek ten nie podlegał przymusowi adwokackiemu (radcowskiemu) i jego skuteczne wniesienie nie było uzależnione od korzystania przez skarżącą z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.