II OSK 2574/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/20 w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/20. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku J. sp. z o.o. z siedzibą w W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...]. Zażalenie Spółki na ww. postanowienie zostało oddalone rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OZ 42/21. Powyższą decyzją Minister, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 200.000 złotych za prowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. K. [...] w W. bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wniosek Spółki nie został wyczerpująco uzasadniony - strona skarżąca nie przytoczyła w nim okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Strona nie przedłożyła dokumentów, które uzasadniałyby uznanie za wiarygodne twierdzeń, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji grozi jej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, poprzez obciążenie "grzywną". Ogólnikowe uzasadnienie wniosku nie pozwalało na zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej Spółki, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/20, oddalił skargę Spółki na powyższą decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2020 r. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła Spółka. W piśmie procesowym z dnia 7 października 2021 r. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r., podnosząc, że orzeczona "grzywna" jest bardzo wysoka i niewspółmierna wobec prac jakie wykonała Spółka na rzecz nieruchomości K. [...]. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że organ dochodzi należności "grzywny" w postępowaniu administracyjnym. "Grzywna" może być wyegzekwowana zanim skarga kasacyjna w niniejszej sprawie zostanie rozpoznana, co spowoduje duże straty i znacząco wpłynie na finanse Spółki i może spowodować bezprzedmiotowość niniejszego postępowania. Skarżąca podkreśliła, że jej kondycja już jest znacząco nadwyrężona w związku z działaniem Komisji Reprywatyzacyjnej, która de facto odebrała Spółce dwie Kamienice P. [...] i N. [...]. Postępowania administracyjne w tym przedmiocie są nadal w toku, a aktywa Spółki od 2017 r. zostały zamrożone. Utrata płynności finansowej Spółki może doprowadzić do jej upadłości, zanim jeszcze decyzja zostanie poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Upadłość zaś wiąże się z utratą kontroli przez zarząd Spółki w zakresie dalszych jej działań, w tym obrony swoich praw przed sądami administracyjnymi, a także z utratą pracy wielu osób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne wyjaśnić, iż rozważenie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej ograniczył do zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja organu pierwszej instancji wobec wniesienia odwołania oraz nienadania jej przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma przymiotu wykonalności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które przemawiałyby za zmianą prawomocnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r. Wnosząca skargę kasacyjną, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku, gdy przedmiotem wniosku złożonego w powyższym trybie jest decyzja nakładająca na stronę obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej, należy rozpoznać mając na uwadze przed wszystkim możliwości finansowe strony skarżącej. W niniejszej sprawie, skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Nie przedstawiła ona swojej sytuacji materialnej całościowo. Nie przedłożyła przy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadnych dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jej aktualną sytuację finansową. Spółka podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym odwołuje się do działań Komisji Reprywatyzacyjnej, wskazując na utratę możliwości zarządzania Spółką. Przy czym, co jeszcze raz należy zaakcentować, nie podaje żadnych konkretnych danych obrazujących jej kondycję finansową. Powyższe zostało natomiast ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OZ 42/21. Sąd w składzie obecnie orzekającym w całości podziela stanowisko wyrażone w ww. rozstrzygnięciu i uznaje je za nadal aktualne na gruncie rozpatrywanego obecnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4, art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.