II OSK 999/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. i W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2127/06 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. i W. P. oraz J. i S. H. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2127/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. i W. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) przyjął, że mimo wezwania skarżących do nadesłania odpisów skargi oraz uiszczenia wpisu, nie zastosowano się do wezwania, co w konsekwencji oznacza, iż złożona skarga zwierała braki formalne uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu. Na to postanowienie skargę kasacyjną wnieśli J. P. i W. P. zaskarżając w/w postanowienie w całości. Jako podstawy skargi kasacyjnej skarżący wskazali naruszenie następujących przepisów postępowania: • art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, od której wpis został uiszczony w wezwaniu, • art. 58 ust. 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, która nie zawierała braków, • art. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż do skargi należy dołączyć odpisy w ilości większej niż liczba stron postępowania, • art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uczestnikiem postępowania może być osoba, która skargi nie wniosła, jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy jej interesu prawnego. Zdaniem skarżących naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na tak przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także dopuszczenie dwóch dowodów z dokumentów, a mianowicie: odpisu pocztowego dowodu wpłaty wpisu sądowego od skargi oraz odpisu pierwszej strony skargi zaopatrzonego w prezentatę nadaną przez organ administracji. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. W skardze kasacyjnej podniesiono m.in. zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Należy więc zauważyć, iż niewątpliwie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje, że odrzucenie skargi nastąpiło z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym przez sąd terminie. Z akt sprawy wynika, że w sprawie niniejszej zostało wydane zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wzywające skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie dwóch jej odpisów oraz uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł. Należy przyjąć, iż zarządzenie to skarżący, w części dotyczącej wpłaty wpisu, wykonali w zakreślonym terminie. Na podstawie zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki poleconej oraz przedstawionego Sądowi dowodu wpłaty należy przyjąć, iż skarżący otrzymali zarządzenie WSA dnia 29 listopada 2006 r. i wykonali je (w zakresie dotyczącym wpisu) w dniu 1 grudnia 2006 r. W tym stanie rzeczy brak jest więc podstaw do przyjęcia, że zarządzenie, w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu, nie zostało wykonane w zakreślonym terminie, jak to przyjął Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2007 r. odrzucającym skargę. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia w zaskarżonym postanowieniu art. 47 § 1 p.p.s.a. (poprzez przyjęcie, iż do skargi należy dołączyć odpisy w ilości większej niż liczba stron postępowania) należy zauważyć, iż konstrukcja tej podstawy kasacyjnej dopiero rozpatrywana w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. pozwala na przeprowadzenie przez NSA kontroli legalności orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie drugiego z powodów odrzucenia skargi, a więc braku dołączenia jej dwóch odpisów. W tej kwestii należy zwrócić uwagę na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, w którym wskazano, iż "skarżący nie dołączyli do skargi jej odpisów". Zdanie to może wskazywać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny otrzymał od organu wraz z aktami sprawy administracyjnej jedynie jeden egzemplarz skargi. Tymczasem z przedstawionego przez skarżących odpisu skargi zaopatrzonego w nadaną przez organ prezentatę wynika, iż do organu wniesiono pięć dokumentów – tzn. skargę oraz jej cztery odpisy. Za trafny należało więc uznać, podniesiony prze skarżących, zarzut naruszenia art. 47 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem, że skarżący dołączyli do skargi, kierowanej za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, cztery jej odpisy (świadczy o tym zamieszczona na odpisie skargi prezentata). Oznacza to, iż warunek wynikający z art. 47 § 1 p.p.s.a. o dołączeniu odpisów pisma (skargi) został przez stronę spełniony. Nie było więc podstaw prawnych do wzywania strony do uzupełniania braków w tym przedmiocie. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ewentualnie sporządzić konieczne odpisy pisma we własnym zakresie. Tym samym postanowienie Sądu wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało wyeliminować z obrotu prawnego. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uczestnikiem postępowania może być osoba, która skargi nie wniosła, jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy jej interesu prawnego. Taka okoliczność nie wynika jednak ani z akt sprawy, ani też w samej skardze kasacyjnej nie wskazano nawet jednego przykładu zaistnienia takiej sytuacji (a więc dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika podmiotu, którego interesu prawnego wynik postępowania by nie dotyczył). W tym kontekście zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 33 § 1 p.p.s.a. należy uznać nie tylko za nietrafny, ale i za całkowicie niezrozumiały. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę kasacyjną oraz uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów. Wyjątki od tej zasady określa art. 200-204 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. O kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę.