I ACa 2259/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 2259/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 października 2025 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Marek Boniecki (spr.)</p> <p>Sędziowie: SSA Wojciech Żukowski</p> <p>SSO del. Monika Świerad</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. P.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowemu Policji<br/>w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o ochronę dóbr osobistych i zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt I C 2067/21</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata <span class="anon-block">M. G.</span> kwotę 5645,70 zł (pięć tysięcy sześćset czterdzieści pięć złotych i siedemdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu powodowi w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 2259/23 </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z 29 października 2025 r.</strong> </p> <p>W ostatecznie sprecyzowanym pozwie skierowanym przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowemu Policji w <span class="anon-block">O.</span> powód <span class="anon-block">A. P.</span> wniósł nakazanie przeproszenia powoda, tj. złożenie przez Komendanta Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">O.</span> pisemnego oświadczenia o treści „W imieniu funkcjonariuszy Policji przepraszam Pana <span class="anon-block">A. P.</span> za bezpodstawne i nieprawidłowe zatrzymanie go w dniu 18 lipca 2018 r.” w sposób szczegółowo opisany w treści pozwu oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 51.000 zł z odsetkami od dnia doręczenia pozwu.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p>Wyrokiem z 26 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo oraz orzekł o wynagrodzeniu ustanowionego dla powoda z urzędu adwokata.</p> <p>Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że:</p> <p>- 17 lipca 2018 r. Sąd Rejonowy w<span class="anon-block">O.</span>(<span class="anon-block">(...)</span>) postanowił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 75;art. 75 § 1 a)">art. 75 § 1a k.k.</a> zarządzić wobec powoda <span class="anon-block">A. P.</span> wykonanie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>; jednocześnie zwrócił się do Komisariatu Policji<br/>w <span class="anon-block">C.</span> z poleceniem osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">W.</span> celem odbycia ww. kary;</p> <p>- 18 lipca 2018 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w <span class="anon-block">C.</span>: <span class="anon-block">M. S.</span> <br/>i <span class="anon-block">J. K.</span> udali się do <span class="anon-block">G.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> celem realizacji polecenia osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">W.</span>;</p> <p>- na miejscu policjantom otworzył drzwi syn powoda, który po przedstawieniu się przez policjantów ze stopnia, imienia i nazwiska oraz jednostki Policji wskazał im pomieszczenie, w którym przebywał powód i go zawołał;</p> <p>- funkcjonariusze Policji przedstawili się powodowi oraz poinformowali go, że jest zatrzymany w związku z realizacją polecenia osadzenia go w zakładzie karnym, które wydał Sąd;</p> <p>- w radiowozie okazano powodowi dokumenty związane z zatrzymaniem;</p> <p>- funkcjonariusze zastosowali wobec powoda środek przymusu bezpośredniego<br/>w postaci kajdanek, a po przewiezieniu do budynku Komisariatu Policji w <span class="anon-block">C.</span>, wręczyli powodowi korespondencję sądową; sporządzono także protokół zatrzymania</p> <p>- funkcjonariusze Komisariatu Policji skontaktowali się z Zakładem Karnym<br/>w <span class="anon-block">W.</span>, gdzie uzyskali informację, że nie ma możliwości osadzenia powoda w dniu zatrzymania w tym zakładzie karnym, nadto umieszczenie powoda w zakładzie karnym wymaga zgody lekarza;</p> <p>- funkcjonariusze Policji udali się z powodem do szpitala, a tam powód dopuścił się popełnienia przestępstwa znieważenia policjantów w trakcie i w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami; powód od momentu zatrzymania był agresywny;</p> <p>- powód cierpi na nadciśnienie tętnicze i po unormowaniu ciśnienia w szpitalu lekarz wyraził zgodę na jego osadzenie; następnie powód został umieszczony w <span class="anon-block"> (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">O.</span>;</p> <p>- w związku z poinformowaniem o przyczynach zatrzymania i o przysługujących prawach powód odmówił oświadczeń; nie zgłosił także zarzutów odnośnie do czynności zatrzymania; odmówił podpisania protokołu;</p> <p>- 19 września 2019 r. powód złożył do Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">O.</span> skargę na funkcjonariuszy Policji, zarzucając im, że w dniu 18 lipca 2018 r. przy pominięciu wszelkich procedur zatrzymali powoda i pomimo wysokiego ciśnienia, które zostało stwierdzone w szpitalu, został on osadzony; przeprowadzono postępowanie, które nie potwierdziło zarzutów powoda i skargę uznano za bezzasadną;</p> <p>- 7 sierpnia 2020 r. powód złożył do Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">O.</span> skargę na funkcjonariuszy Policji, zarzucając im, że w dniu 18 lipca 2018 r. przy pominięciu wszelkich procedur zatrzymali powoda i bezpodstawnie oskarżyli go o używanie słów wulgarnych<br/>w stosunku do nich; przeprowadzono postępowanie, które nie potwierdziło zarzutów powoda;</p> <p>- wyrokiem z 12 marca 2020 r. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">C.</span>(sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>) skazał powoda za popełnienie przestępstwa znieważenia przy użyciu słów powszechnie uznawanych za obelżywe interweniujących wobec niego funkcjonariuszy Komisariatu Policji w <span class="anon-block">C.</span>, w osobie <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych;</p> <p>- powód w dniu 30 września 2020 r. złożył zawiadomienie o przekroczeniu uprawnień przez dwóch funkcjonariuszy Policji podczas czynności zatrzymania z dnia 18 lipca 2018 r.; postanowieniem z 13 października 2020 r. odmówiono wszczęcia śledztwa; postanowienie to zostało zatwierdzone przez prokuratora; postanowieniem z 5 maja 2021 r. Sąd Rejonowy<br/>w <span class="anon-block">O.</span> nie uwzględnił zażalenia powoda.</p> <p>W ustalonym przez siebie stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne w świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">24 §1 k.c.</a>, przyjmując, że działania funkcjonariuszy Policji nie były bezprawne.</p> <p>Powód ww. wyrok w części oddalającej powództwo, zarzucając: 1) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a>, poprzez błędną ocenę znaczenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a to: a) protokołu zatrzymania powoda z dnia 18 lipca 2018 r. – uznanie dokumentu za w pełni wiarygodny mimo odmowy podpisu protokołu przez powoda; b) zeznań powoda – uznanie zeznań powoda za niewiarygodne w części dotyczącej: okazania mu dokumentów w trakcie zatrzymania; uszkodzenia nieruchomości i przywłaszczenia gotówki; skutków zatrzymania<br/>w postaci rozstroju zdrowia; 2) błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, że: zatrzymanie powoda w dniu 18 lipca 2018 r. przebiegało prawidłowo; brak ustalenia skutków zatrzymania dla mienia i zdrowia powoda.</p> <p>W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości.</p> <p>Dodatkowo powód zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie pominięcia dowodu z opinii biegłego, wnosząc tym samym o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.</p> <p>Ocenę zarzutu uchybienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> rozpocząć należy od podzielanego przez Sąd Apelacyjny poglądu doktryny, zgodnie z którym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów, skutkującej błędnymi ustaleniami faktycznymi może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykażą przekroczenie swobody sędziowskiej w zakresie któregoś z powyżej wymienionych kryteriów. Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> przykładowo z dwóch przeciwstawnych źródeł wiedzy o zdarzeniach faktycznych ma prawo oprzeć swoje stanowisko, wybierając to, które uzna za bardziej wiarygodne. Jeżeli w danej sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, wiadomo, że ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. Wówczas sąd orzekający według swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji określonych dowodów, przyjmując, że według jego oceny pozbawione są one wiarygodności. W takiej sytuacji nie narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> (por. <em> <!-- -->K. Piasecki</em> (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–366, Wyd. 7. Warszawa 2016). Stanowisko to jest powszechnie akceptowane także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w jednym z orzeczeń stwierdził, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1</a>, choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., II PK 34/05).</p> <p>W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej analizy dowodów, zaś apelacji nie udało się wykazać nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego wnioskowania przy ich ocenie.</p> <p>Sam fakt odmowy podpisu protokołu zatrzymania przez powoda nie świadczy o niewiarygodności tegoż dowodu. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, że przebieg zatrzymania przedstawiony w notatce służbowej sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji był niemalże tożsamy z zeznaniami złożonymi przez powoda, z wyjątkiem czasu, w którym założono zatrzymanemu kajdanki, co nie jest jednak kluczową dla rozstrzygnięcia okolicznością. Powód w trakcie zatrzymania czy też zaraz po tym zdarzeniu nie zgłaszał żadnych nieprawidłowości lub zarzutów.</p> <p>Nieskutecznie też apelujący zarzuca, że Sąd pierwszej instancji nie przyznał wiarygodności zeznaniom powoda w zakresie dotyczącym okazania mu dokumentów w trakcie zatrzymania. Sam powód przyznał, że dokumenty zostały mu okazane w taki sposób, w jaki okazuje się legitymację. W kontekście zeznań powoda nie można stwierdzić natomiast, aby ten chciał się w ogóle zapoznać z treścią przedkładanych mu dokumentów. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, nie jest obowiązkiem policjantów, aby zmuszać zatrzymanego do zapoznania się z dokumentacją wbrew jego woli.</p> <p>Skazany na fiasko jest również zarzut powoda co do nieprzyznania wiarygodności jego zeznaniom dotyczących uszkodzenia nieruchomości oraz przywłaszczenia gotówki przez funkcjonariuszy Policji. Sąd Okręgowy ustalił w tym zakresie legalność działań Policji podczas zatrzymania, a także brak podstaw do przypuszczeń o konieczności podjęcia kroków w celu zabezpieczenia mienia powoda. Nadto powód nie zgłaszał żadnych wniosków czy zarzutów w tym zakresie zarówno w trakcie zatrzymania czy też później.</p> <p>Wbrew twierdzeniom apelującego, nie wynika z wiarygodnego materiału dowodowego, że odniósł on uszczerbek na zdrowiu w związku z zatrzymaniem. Sąd pierwszej instancji nie kwestionuje, że powód jest osobą cierpiącą na wiele schorzeń, jednakże nie wynikają one bezpośrednio z faktu zatrzymania powoda przez Policję, które to spostrzeżenie podziela Sąd Apelacyjny. Wobec tego bezzasadnym byłoby dopuszczanie dowodu z opinii biegłego. Pamiętać należy, że dopuszczenie dowodu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 §1 k.p.c.</a> nie służy poszukiwaniu faktów lecz ich ocenie poprzez pryzmat wiadomości specjalnych biegłego.</p> <p>Bez znaczenia pozostaje fakt, że inni świadkowie, tj. funkcjonariusze Policji czy też lekarz nie byli w stanie precyzyjnie odtworzyć przebiegu zdarzeń, ponieważ w związku<br/>z charakterem ich pracy i mnogością takich okoliczności, nie przykładali wielkiej wagi do tego konkretnego zdarzenia. Prawdą jest natomiast, że dla powoda to zdarzenie stanowiło okoliczność wyjątkową, w związku z czym był w stanie wszystko zapamiętać. Należy mieć na uwadze jednak, że takie niecodzienne zdarzenie z pewnością wzbudziło w osobie powoda wiele emocji, zwłaszcza negatywnych, mających wpływ na zapamiętanie pewnych szczegółów w sposób wysoce subiektywny.</p> <p>Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wysuwany przez apelującego, że zatrzymanie powoda w dniu 18 lipca 2018 r. nie przebiegało prawidłowo. Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że nie może być mowy o bezprawnym działaniu Policji. Funkcjonariusze byli uprawnieni, a wręcz zobowiązani do zatrzymania powoda oraz doprowadzenie go do zakładu karnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 79;art. 79 § 1)">art. 79 §1 k.k.w.</a> Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2a oraz art.13 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 555 ze zm.) funkcjonariusze Policji mieli prawo użyć kajdanek. Policja podjęła zatem działania w ramach porządku prawnego, zgodnie z przepisami i w granicach prawa.</p> <p>W związku z faktem, że nie może być mowy o bezprawnym działaniu Policji i jakichkolwiek nieprawidłowościach podczas zatrzymania powoda zarzut braku ustalenia skutków zatrzymania dla mienia i zdrowia powoda jest całkowicie bezzasadny. Niezależnie od tego powód nie przedstawił jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu na okoliczność powstania szkody w jego mieniu oraz istnienia adekwatnego związku przyczynowego między ewentualnym działanie (zaniechaniem) funkcjonariuszy Policji a ewentualną szkodą. Co więcej, z zeznań samego powoda wynika, że rzekome straty materialne miały być następstwem działań członków jego rodziny.</p> <p>Sąd odwoławczy nie dostrzegł, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 374)">art. 374 k.p.c.</a> </p> <p>Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które ograniczyły się do wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla podwoda z urzędu przyjęto §8 pkt 6 w zw. §16 ust. 1 pkt 2 oraz §14 ust. 1 pkt 2 z zw. §16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763 ze zm.).</p> </div>