III SA/Gl 670/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję z [...] r. znak [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za styczeń [...]; 2) w pozostałym zakresie oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...]r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, Prezes ZUS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 – dalej jako kpa) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 – dalej jako ustawa COVID-19) w związku z art.31zy ust. 1 ustawy o C0VID-19 i § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz.371) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ZUS) z [...]r., znak: [...], odmawiającą P.S. (dalej jako strona, skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt.2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0ViD-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Zgodnie z § 11 powołanego rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za styczeń 2021 r. i luty 2021r., nie później niż do dnia 31 marca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona wskazywała na prowadzenie działalności w branży, która uzasadniała skorzystanie z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Organ wskazał jednak, że strona nie spełniła wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania zwolnienia z opłacania składek, ponieważ na 30 listopada 2020 r. rodzaj prowadzonej przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 nie był wymieniony w § 10 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ bowiem sprawdził zgodność podanego przez stronę kodu PKD na wniosku z danymi z rejestrów urzędowych REGON i CEIDG ( Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej) i ustalił, że kod PKD przeważającej działalności na 30 listopada 2020 r. to 47.99.Z. Zawiadomieniem z [...] r. pełnomocnik strony został poinformowany o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie i możliwości zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również możliwości złożenia końcowego oświadczenia w sprawie. Do dnia wydania decyzji strona nie skorzystała z tego prawa. Organ omówił ponadto regulację art. 15 ust. 1 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy i wywiódł, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest złożenie wniosku o zmianę wpisu w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany danych. Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 8 dotyczy obowiązku wpisu przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej według PKD, w tym jednego przedmiotu przeważającej działalności. Artykuł 16 powołanej ustawy wprowadza domniemanie prawdziwości danych wpisanych do CEIDG oraz reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu. Zacytowane przepisy prawa precyzują obowiązki przedsiębiorców w zakresie zgłaszania wymaganych danych podlegających obowiązkowemu wpisowi, m.in. w zakresie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej i to wnioskujący ma obowiązek wskazania tych danych. Analizując historię wpisów do CEiDG organ ustalił, że na dzień [...] r., w którym dokonywano założenia działalności rodzaj przeważającej działalności według PKD był określony kodem 56.10.A. aż do dnia [...] r. Następnie kod ten został zmieniony na PKD 47.99.Z. Kolejnej zmiany strona dokonała [...] r. zmieniając kod przeważającej działalności wg PKDz 47.99.Z na PKD 56.10.A z datą zaistnienia zmiany od [...]r.,a więc po upływie 7 dni od zaistnienia zmiany. Taki kod figurował w ewidencji do daty orzekania w sprawie przez organ. Organ nie uwzględnił zmiany kodu z datą wsteczną. W zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 organ wskazał, że dokonał na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., a na 30 listopada w rejestrach urzędowych w przypadku strony figurował kod 47.99.Z. Na tle opisanego stanu faktycznego organ nie dał wiary oświadczeniu pełnomocnika, iż zmiana dokonana jak podano [...] r. lub [...] r. dokonana była na skutek omyłki i niezwłocznie poprawiona po jej ujawnieniu, gdyż zbiegło się to z rozpatrywaniem złożonego [...] r. wniosku. W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 75 kpa, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż organy nie wzięły pod uwagę twierdzeń strony ani przedłożonych dowodów, zaniechały zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w szczególności: organ nie dokonał sprawdzenia dokumentacji przedsiębiorcy dla ustalenia jaka działalność realnie była prowadzona w ramach przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego od jej rozpoczęcia oraz w spornym okresie, pominął dowód w postaci umowy pożyczki , którą skarżący spłaca w związku z działalnością także w okresie spornym, nie przesłuchał także skarżącego; - art. 8 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie zaskarżonego w I instancji orzeczenia z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz niepodjęcie działań, w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu , iż skarżący nie prowadzi działalności uprawniającej do uzyskania pomocy w ramach Tarczy antykryzysowej. W oparciu o powyższe zarzuty domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia kosztów postępowania, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. C. na okoliczność rodzaju prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że od [...]r. prowadzi działalności gospodarczą podlegającą pod kod PKD 56.10.A. "Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne". Podniósł, iż przed założeniem własnej firmy pracował 20 lat w branży [...] (łączne określenie sektora hotelarskiego oraz gastronomicznego). Powołał się również na spadek obrotów, który wystąpił w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Przede wszystkim zwrócił uwagę na fakt, że obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Tym obowiązkom organ nie sprostał. Wskazał również, że kody PKD miały funkcję głównie statystyczną, przedsiębiorcy nie przywiązywali więc do nich wagi, gdy poszerzali zakres działalności, po prostu dopisywali kolejne kody do działalności głównej. Nie miało także znaczenia, czy zmieniła się, choćby tymczasowo, struktura przychodów firmy. Faktem jest, że lista kodów PKD jest tak rozbudowana, że nawet gdyby ktoś zmieniał je rzetelnie, nie ma gwarancji, że skorzysta z pomocy (bo przepisy wymieniają krótką ich listę). Powołał się również na zasadę stabilności, w myśl której rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Ustawodawca nie przewidział weryfikacji rodzaju prowadzonej działalności w inny sposób, np. na podstawie przedkładanych faktur. Jest to oczywisty błąd ustawodawcy, natomiast może być naprawiony przez organ, który dokonuje faktycznej weryfikacji, gdyż ma ku temu narzędzia i zgodnie z obowiązkiem prawdy obiektywnej winien to uczynić. To organ posiada narzędzia służące weryfikacji faktycznie prowadzonej działalność w przeważającym zakresie. Organ do wyjaśnienia sprawy nie brał pod uwagę pozostałych argumentów skarżącego, o których pisał we wniosku w tym dopuszczenia dowodu z zawartej umowy pożyczki - którą w okresie spornym spłacał w związku z prowadzoną działalnością. Działanie skarżącego stanowiło działanie pod wpływem błędu, oczywista omyłkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa). Na wstępie rozważań należy stwierdzić, że przed tutejszym Sądem zawisła druga sprawa ze skargi P. S. na decyzję organu z [...]r. znak [...], którą to Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. W związku z tym organ dwukrotnie orzekł w tym samym przedmiocie, tj. w zakresie zwolnienia z opłacania składek za styczeń 2021 r. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa stwierdził nieważność decyzji w tej części, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu. W pozostałym zakresie skarga jest niezasadna. zgodnie z § 10 ust. 1 pkt.2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0ViD-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. oraz za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Niemniej jednak aby organ mógł ustalić inny niż widniejący w REGON lub CEiDG przedmiot działalności klasyfikowany według PKD, musi dysponować materiałem dowodowym pozwalającym na wzruszenie domniemania wynikającego z wpisu do rejestru. W konsekwencji Sąd Administracyjny tylko wtedy może uchylić decyzję organu, jeżeli istniał materiał dowodowy wskazujący na inny niż ujawniony w rejestrze przedmiot przeważającej działalności, a organ tego materiału nie wziął pod uwagę. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarżący poza gołosłownym stwierdzeniem, że prowadzi działalność gospodarczą o kodzie uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających te twierdzenia. Skarżący nie może zasadnie twierdzić, że obowiązek ustalenia rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej spoczywał wyłącznie na organie, który dysponował stosownymi narzędziami pozwalającymi na poczynienie takich ustaleń. Strona zatem nie może być w swym zachowaniu bierna i oczekiwać aktywności organu w poszukiwaniu dowodów służących poczynieniu ustaleń wbrew okolicznościom wynikającym z właściwego rejestru. To strona również winna aktywnie zaangażować się w ustalenie danych istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania ulgi. Organ rozpoznając sprawę dysponował wyłącznie wpisem do REGON oraz wpisem do CEiDG, a skarżący poza przedłożeniem umowy pożyczki nie wnioskował o przeprowadzenie dowodów zmierzających do podważenia prawdziwości wpisów w rejestrach i ustalenia rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności gospodarczej, o ile w ogóle ową działalność prowadził. Dość powiedzieć, że z przedłożonej umowy pożyczki nie wynika na sfinansowanie jakich inwestycji została ona udzielona, ani też nie wynika rodzaj prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Treść umowy wskazuje, jakoby na przeznaczenie pożyczki miały wskazywać zapisy załącznika do umowy, którego strona jednak nie przedłożyła. Dopiero na etapie postępowania sądowego skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Jednakże Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ppsa). Oznacza to, że nie jest dopuszczalne prowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z przesłuchania świadka. Z tego względu Sąd wniosku strony nie uwzględnił. Dokumentów zaś żadnych strona nie przedłożyła. Dodać należy, że strona nie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie złożyła wniosków dowodowych w postępowaniu przed organem, zaś przed Sądem nie przedłożyła jakiegokolwiek dowodu, który mógłby posłużyć do podważenia procedowania organu, poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i w konsekwencji wydanej w sprawie decyzji. Sąd zatem stwierdził, że organ nie naruszył przepisów postępowania, prawidłowo ustalił stan faktyczny, a te ustalenia Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne. Prawidłowo również zastosował normę prawa materialnego odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa. ----------------------- i str. 2