I GZ 201/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. – F. H. "A." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Go 235/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. – F. H. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia 13 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r. odmówił T. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 200 zł, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie kwoty długu celnego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym w marcu 2007 r. oświadczeniu skarżący podał, iż w utrzymaniu jego oraz rodziny pomaga mu ojciec oraz teściowie, natomiast on sam w 2007 r. nie uzyskał jeszcze żadnych dochodów. Te wyjaśnienia nie są wiarygodne, ponieważ uznając je za zgodne z prawdą należałoby przyjąć, iż siedem osób (pięć dorosłych i dwoje nastoletnich dzieci) prowadzących trzy odrębne gospodarstwa domowe utrzymują teściowie i ojciec skarżącego. Biorąc pod uwagę utrzymanie trzech mieszkań, utrzymanie dzieci uczęszczających do szkoły, koszty wyżywienia siedmiu osób, nie wydaje się to prawdopodobne. W tej sytuacji − albo teściowie i ojciec skarżącego osiągają o wiele znaczne dochody, albo ukryte dochody osiąga skarżący. Wiarygodność rzekomo tragicznej sytuacji skarżącego podważa także fakt, iż żona skarżącego nie pracuje i nie jest zarejestrowana jako poszukująca pracy, mimo iż dzieci są już prawie pełnoletnie, a cała rodzina jest na utrzymaniu starszych już rodziców. Należy przyjąć, iż nie widzi potrzeby poszukiwania i podjęcia zatrudnienia. Podobnie przedstawia się sytuacja skarżącego. Z jednej strony wskazuje, iż prowadzi działalność gospodarczą, ale pod koniec marca 2007 r. nie jest w stanie podać jakie dochody osiągnął w 2006 r., gdyż nie złożył jeszcze zeznania podatkowego. Takie tłumaczenie jest zupełnie niezrozumiałe, gdyż skoro skarżący w 2006 r. prowadził działalność gospodarczą, to powinien przynajmniej w przybliżeniu znać dochody z tej działalności. Jest niezrozumiałe, że mając na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci, koszty tego utrzymania przerzuca całkowicie na ojca i teściów, sam zaś nie próbuje nawet podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia, aby przynajmniej częściowo wywiązywać się ze swoich obowiązków finansowych. Te okoliczności wyraźnie wskazują, iż składane przez skarżącego oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej są niewiarygodne i nie uprawdopodabniają wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zaś chodzi o kwestię znacznej ilości spraw toczących się przed tutejszym Sądem, to z oświadczenia skarżącego wynika, iż w większości z nich jest uczestnikiem postępowania nieponoszącym żadnych kosztów bądź stroną zwolnioną od kosztów sądowych, a jedynie w sześciu sprawach koszty te już poniósł, podobnie jak opłaty kancelaryjne od wniosków o uzasadnienie wyroków. Zatem pozostała do opłacenia kwota 200 zł tytułem wpisu w niniejszej sprawie nie jest, zdaniem Sądu, kwotą, której skarżący nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. K. domagał się jego zmiany przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bądź uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podał, iż w postępowaniu sądowym wykazał ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. Od chwili wszczęcia postępowań weryfikacyjnych przez organy celne jego sytuacja materialna uległa drastycznemu pogorszeniu. Przed sądem toczy się w rzeczywistości kilkadziesiąt spraw, a on ponosi koszty z tym związane. Aby te koszty ponieść musi oszczędzać i ograniczać wydatki domowe. Zdaniem skarżącego, należy uznać za krzywdzące uzależnianie udzielenia mu prawa pomocy od hipotetycznego założenia, że składane przez niego informacje dotyczące źródeł i wysokości osiąganych dochodów przez jego ojca oraz teściów, którzy dobrowolnie pomagają mu w utrzymaniu rodziny, są mało wiarygodne i nierzetelne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym − gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą okoliczności świadczące o tym, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w kwocie 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Wbrew przedstawionym w zażaleniu twierdzeniom, Sąd I instancji wziął pod uwagę wielość spraw prowadzonych z udziałem skarżącego, a tym samym sumę kosztów z nimi związanych. Wskazał, że w większości tych spraw skarżący nie ponosi żadnych kosztów bądź jest stroną zwolnioną od kosztów, a jedynie w sześciu sprawach je poniósł, co nie przekraczało jego możliwości płatniczych. Przede wszystkim stwierdzić jednak należy, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Okoliczności podane we wniosku należy bowiem wykazać. Tych zaś okoliczności skarżący jednak nie wykazał, o czym świadczy fakt, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą w piśmie z dnia 21 marca 2007 r. podał, że "nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za 2006 r. i z tego też powodu nie jest w stanie złożyć oświadczenia o wysokości dochodów za 2006 r., bowiem w rzeczywistości nie są mu one znane (...)". Te wyjaśnienia Sąd I instancji trafnie uznał za "zupełnie niezrozumiałe", gdyż skarżący prowadząc działalność gospodarczą powinien przynajmniej w przybliżeniu znać dochody z tej działalności. W związku z powyższym, skoro skarżący nie ujawnił swoich dochodów, to tym samym brak było podstaw do zwolnienia go od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.