I SA/Rz 440/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) po rozpatrzeniu zażalenia J K ( dalej: Skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2021 r., o odmowie wszczęcia postępowania, w sprawie zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 22 października 2020r. Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o zwolnienie z opłat za wywóz nieczystości, powołując się na fakt niewytwarzania odpadów w gospodarstwie domowym oraz brak środków na finansowanie usługi wywozu nieczystości, z której nie korzysta. Wójt Gminy stwierdzając, że w obowiązującym stanie prawnym brak przepisów mogących stanowić podstawę do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku, postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy, uznając je za uzasadnione i oparte na obowiązujących przepisach prawa tj. art. 165a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. 2020r. poz. 1325 ze zm.) - zwanej dalej Op., w zw. z art. 6k ust 4 ustawy z dnia 13 września 1996r., o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tj. Dz. U. z 2020r., poz.1439 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. W skardze na powyższe postanowienie, Skarżący zwrócił się do Sądu o rozwiązanie jego problemu i ostateczne zwolnienie go z obowiązku uiszczania opłat komunalnych, gdyż, jak podał, nie wytwarza odpadów komunalnych – żywiąc się w ośrodku zbiorowego żywienia – a zmuszany jest ponosić koszty ich wywozu, co postrzega jako niesprawiedliwe i godzące w jego słuszne interesy majątkowe. Szeroko wyraził wątpliwości, co do słuszności i sprawiedliwości obowiązujących w tej problematyce rozwiązań prawnych. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez Skarżącego podstawą prawną, rozstrzyga jednak w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego wpływ lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w ramach swoich kompetencji, kontroluje prawidłowość działania organów administracyjnych, ale nie jest uprawniony do zastępowania ich w działaniu tj. nie rozpatruje wniosków stron w zastępstwie organu. Zawarte w skardze żądanie, zwolnienie Skarżącego z opłat za wywóz śmieci nie może być uwzględnione, z tej i pozostałych przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu. Biorąc pod uwagę granice kognicji Sądu, skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie należy uznać za niezasadną, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada obowiązującemu prawu. Problematykę będącą przedmiotem niniejszego postępowania – ponoszenie kosztów wywozu odpadów – reguluje ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, która w przepisie art. 6 h nakłada obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami na wszystkich właścicieli nieruchomości. Jest to obowiązek niezależny od innych okoliczności, takich jak fakt wytwarzania odpadów czy też zagospodarowywania ich we własnym zakresie, status majątkowy czy wiek mieszkańca. Z art. 6h wynika, że właściciele zamieszkałych nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa w art. 6k pkt 4 daje gminom możliwość podjęcia uchwały o zwolnieniu określonych kategorii mieszkańców z obowiązujących ich opłat z tytułu wywozu odpadów - rady poszczególnych gminy, w ramach przysługujących im kompetencji stanowienia prawa lokalnego, mogą przyjąć uchwały, w których określą granice i przesłanki zwolnienia określonych grup mieszkańców z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości. Dotyczy to gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz rodzin wielodzietnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że Gmina nie podjęła takiej uchwały. Na terenie gminy w roku 2020 obowiązywały uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia [...].11.2019r., oraz [...] z dnia [...].11.2020r., w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty, w których nie przewidziano możliwości dokonywania zwolnień z opłat. W obowiązującym systemie prawnym w 2020r. nie istniała zatem możliwość zwolnienia Skarżącego z opłat za wywóz śmieci. Tym samym procedowanie w tej kwestii tj. przystąpienie do merytorycznego rozpatrywania wniosku Skarżącego – nie było możliwe, gdyż żaden z przepisów prawa nie uprawniał organów gminy do rozważania tej kwestii. Postępowanie w kwestii wniesionego przez Skarżącego żądania nie mogło być wszczęte, a organ zobligowany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a §1 Op. W tym stanie faktycznym i prawnym postępowanie organów w sprawie było prawidłowe, a skarga podlega oddaleniu z przyczyn wyżej wskazanych. Odnosząc się do argumentów Skarżącego, podnoszonych w toku całego postępowania, należy wyjaśnić że kompetencje organów wynikają ściśle z przepisów prawa, wobec czego dopóki w systemie prawa miejscowego nie będzie wskazanej wyżej uchwały gminy, przewidującej zwolnienie z opłaty wniosek taki nie będzie mógł zostać rozpatrzony, niezależnie o tego, że wywołuje to u Skarżącego poczucie niesprawiedliwego traktowania, godzącego w jego interesy majątkowe. Mieszkaniec gminy, w sytuacji braku przepisów lokalnych zwalniających z opłat, może w ramach inicjatywy obywatelskiej zainicjować bądź wesprzeć lokalne działania uchwałodawcze, w celu przyjęcia uchwały w tym przedmiocie, w myśl delegacji ustawowej z art. 6k pkt 4 ustawy. W obowiązującym jednak stanie prawnym, skierowane do organu żądanie nieznajdujące oparcia w przepisach prawa miejscowego, stanowi żądanie, co do którego postępowanie nie może być wszczęte i z mocy art.165a §1Op. powoduje odmowę wszczęcia postępowania. Działanie organów było zatem prawidłowe. W stanie faktycznym i prawnym, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.