III OZ 983/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OZ 444/21 o oddaleniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 817/19 o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Rektora Uniwersytetu W. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OZ 444/21 oddalił zażalenie A. P. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 817/19 o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Rektora Uniwersytetu W. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji. Odpis postanowienia z 15 czerwca 2021 r. został doręczony skarżącej [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca pismem z [...] września 2021 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania, na podstawie art. 271 oraz 273 p.p.s.a., w związku z brakiem powiadomienia i dostępu do akt z powodu pandemii. Rektor Uniwersytetu W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. W przypadku uznania, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi, organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Ponadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 280 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, bowiem merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Natomiast w myśl art. 276 p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych albo jeżeli wnosi ją prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu art. 175 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej RP, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną RP (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez: doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skargę tę sporządziła natomiast osobiście skarżąca. Oznacza to, że nie został spełniony obowiązek ustawowy z art. 276 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. Strona skarżąca nie miała bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 276 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.