III OZ 801/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 62/21 o odrzuceniu skargi W.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Skarżący W.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, dalej również jako "WSA", skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dostępu do informacji publicznej w postaci dokumentacji [...] pod którą prowadzona była sprawa regulacji praw własności działek dla ulicy [...] w [...]. Zarządzeniem z 2 kwietnia 2021 r., dokonano rozdzielenia skargi na dwie sprawy: w zakresie bezczynności sprawę zarejestrowano pod sygn. III SAB/Gl 61/21, natomiast w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania sprawę zarejestrowano pod sygn. III SAB/Gl 62/21 (przedmiotowa sprawa). W sprawie III SAB/Gl 61/21, w wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wystosowanym 19 kwietnia 2021 r., zawarto informację o następującej treści: "Jednocześnie WSA informuje o rozdzieleniu skargi z dnia 16 marca 2021 r. oraz że sprawy będą prowadzone pod odrębnymi sygnaturami: III SAB/Gl 61/21 i III SAB/Gl 62/21." Pismem z tej samej daty do uiszczenia wpisu wezwano skarżącego również w sprawie III SAB/Gl 62/21, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu 21 kwietnia 2021 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach urzędowe poświadczenie doręczenia, dalej jako "UPD". Następnie zarządzeniem z 16 czerwca 2021 r., WSA zlecił ustalenie, czy wpis od skargi został uiszczony. Wobec braku uiszczenia wpisu, zaskarżonym postanowieniem z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 62/21, WSA odrzucił skargę W.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie informacji publicznej. W uzasadnieniu WSA wskazał, że skoro skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i nie zastosował się do tego wezwania, to skargę należało odrzucić. Skarżący wywiódł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że nie został poinformowany czego dotyczy sprawa o sygn. III SAB/Gl 62/21 i dopiero po wykonaniu w dniu 9 lipca 2021 r., połączenia telefonicznego do WSA, dowiedział się, że jego skarga została rozdzielona na dwie sprawy o sygn. III SAB/Gl 61/21 oraz III SAB/Gl 62/21. Nie spodziewał się zatem wezwania do uiszczenia dwóch opłat. Wskazał też, że wezwania do uiszczenia wpisu w dwóch rozdzielonych sprawach zostały wysłane "jedną korespondencją bez jakiejkolwiek informacji, że korespondencja odnosi się do dwóch postępowań". Zaznaczył także, że treść wezwań jest identyczna i różni się tylko "jedną cyfrą dotyczącą numeru sprawy", zatem był przekonany, że "chodzi o jedną sprawę, a pliki zostały przez przypadek dołączone podwójnie". Wskazał też na mylące w jego ocenie nazwy plików zawierających wezwania, w tym zarzucił im, że nie zawierają w nazwie numerów spraw, co mogłoby go naprowadzić, że dotyczą innych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W art. 199 p.p.s.a. uregulowano podstawową zasadę orzekania o kosztach postępowania, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, przy czym jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu zaś o art. 230 § 1 p.p.s.a od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a., jest m. in. skarga. Nieuzupełnienie braku skargi w postaci uiszczenia wpisu obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Żaden z powyższych wyjątków nie ma w sprawie zastosowania. Argumentacja skarżącego opiera się na zaniechaniu przez WSA poinformowania go o rozdzieleniu skargi na dwie sprawy, prowadzone pod różnymi sygnaturami. Jednakże jego twierdzeniom przeczą akta sprawy. Wynika z nich bowiem, że na piśmie zatytułowanym "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" w sprawie III SAB/Gl 61/21, WSA zamieścił informację o rozdzieleniu skargi. Wynika z niej, że WSA rozdzielił skargę z 16 marca 2021 r., na dwie sprawy prowadzone pod sygnaturami III SAB/Gl 61/21 oraz III SAB/Gl 62/21. Następnie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od każdej ze skarg, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, a wobec niezastosowania się skarżącego do wezwania w przedmiotowej sprawie, WSA zobligowany był do odrzucenia skargi. Postępowanie sądowe jest bowiem postępowaniem sformalizowanym, a według art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do odrzucenia skargi w przypadku gdy stwierdzi nieuzupełnienie braku w terminie. Czynności podejmowane przez uczestników postępowania sądowoadministracyjnego muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Przede wszystkim zaś obowiązkiem strony jest stosowanie się do wszystkich wezwań sądu. Jeżeli zaś skarżący miał jakiekolwiek wątpliwości co do treści wystosowanych do niego wezwań, czy też wskazanych sygnatur, winien był upewnić się, czy rozumie je w sposób prawidłowy, chociażby dzwoniąc do WSA – w zakreślonym 7-mio dniowym terminie na dokonanie czynności, tak by miał czas na zastosowanie się do wezwań. Tymczasem skarżący wykonał telefon do WSA dopiero po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi. Należy zatem uznać, że nie zadbał należycie o swoje interesy. Uwagę zwracają także pewne nieścisłości widoczne w złożonym przez skarżącego zażaleniu. Z jednej strony wskazuje on bowiem, że treść wezwań jest identyczna i różni się tylko jedną cyfrą dotyczącą numeru sprawy, wobec czego był przekonany, że chodzi o jedną sprawę, a pliki zostały przez przypadek dołączone podwójnie. Z drugiej zaś strony podniósł, że gdyby nazwy plików zawierających wezwania, zawierały w nazwie numery spraw (de facto także różniące się tylko jedną cyfrą), to skłoniłoby go to do wniosku, że dotyczą innych spraw. Podkreślenia przy tym wymaga, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia w przedmiotowej sprawie zawierało sygnaturę niniejszej sprawy, jak też wskazanie, że dotyczy skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast ewentualne okoliczności przyczyn niezachowania terminu do uiszczenia wpisu od skargi, mogłyby być rozpatrywane przez sąd pierwszej instancji, podczas rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie przychylił się do argumentacji zawartej w zażaleniu. Wobec zaś prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu i nieopłacenia skargi w wyznaczonym terminie, słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 230 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.