IV SA/Gl 1399/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi Kompania Węglowa S.A. KWK A w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), stwierdził u K. H. chorobę zawodową układu wzrokowego wywołaną czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długotrwałego nadfioletowego wymienioną w poz. 25/5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ K.p. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Kompanię A w R., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i przytoczył treść art. 235¹ Kodeksu pracy. Następnie wskazał, że K. H. pracując w latach 1987 – 2011 w Kompanii A w R., podczas wykonywania obowiązków pracowniczych przebywał w bliskiej odległości od stanowisk spawalniczych (w ramach nadzoru nad pracami wykonywanymi w podległym zespole m.in. nadzoru nad pracami spawalniczymi) i był eksponowany na działanie promieniowania podczerwonego i nadfioletowego. Organ podniósł, że lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u K. H. choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długotrwałego nadfioletowego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że wyżej wymieniony był badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i w orzeczeniu lekarskim z dnia[...] lekarze specjaliści tej jednostki medycznej rozpoznali u niego chorobę zawodową układu wzrokowego - obustronną zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego - wymienioną w poz. 25.5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ podniósł, że w związku z odwołaniem pracodawcy zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o wyjaśnienie różnicy w diagnozie występującej w orzeczeniu WOMP z dnia [...] w którym nie rozpoznano u K. H. choroby zawodowej układu wzrokowego i w orzeczeniu IMPiZŚ w S., w którym rozpoznano chorobę zawodową wymienioną w pozycji 25.5 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał, że wymieniona jednostka stwierdziła, iż zgromadzona dokumentacja jest niewystarczająca do rozpoznania, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zaćmy pochodzenia zawodowego i dodała, że z orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., wynika, że lekarze orzecznicy dokonali innej interpretacji zarówno narażenia zawodowego, jak i udostępnionej dokumentacji medycznej. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ wskazał, że orzeczenie lekarskie jednostki II stopnia uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Ponadto dodał, że w jego ocenie, orzeczenie lekarskie IMPiZŚ w S. pozwala na stwierdzenie zawodowej etiologii choroby układu wzrokowego K. H. i "ustalenia poczynione w oparciu o przywołane orzeczenie lekarskie są poparte stosowną argumentacją w stopniu mającym istotny wpływ na jego konkluzję". W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Kompania A w R. – reprezentowana przez pełnomocników - podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 28, art. 61 § 4, art. 75 § 1, art. 77-80, art. 107 § 3 i art. 136 K.p.a. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzuciła przede wszystkim, że organ nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy treścią orzeczenia WOMP z dnia [...] którym nie rozpoznano u K. H. choroby zawodowej układu wzrokowego, a orzeczeniem lekarskim IMPiZŚ w S., którym rozpoznano chorobę zawodową. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski skargi. Pełnomocnik uczestnika postępowania – K. H. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., utrzymujące w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., stwierdzającą u K. H. chorobę zawodową układu wzrokowego wywołaną czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długotrwałego nadfioletowego wymienioną w poz. 25.5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869). Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została zatem przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów wymienionego rozporządzenia. Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem - że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W zakresie ustaleń dotyczących narażenia zawodowego wskazać należało, że organ odwoławczy, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż K. H., pracując w latach 1987 – 2011 w Kompanii A w R., podczas wykonywania obowiązków pracowniczych, w ramach nadzoru nad pracami spawalniczymi, był eksponowany na działanie promieniowania podczerwonego i nadfioletowego. W kwestii kolejnej z wyżej wymienionych okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy organ podniósł, że lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u K. H. choroby zawodowej układu wzrokowego, wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długotrwałego nadfioletowego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzili podstawy do rozpoznania u wyżej wymienionego choroby zawodowej układu wzrokowego – obustronnej zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego - wymienionej w poz. 25.5 wykazu chorób zawodowych. Pomimo całkowitej sprzeczności wniosków zawartych w wymienionych orzeczeniach lekarskich, organ odwoławczy nie podjął działań niezbędnych do przeprowadzenia w sposób prawidłowy ustaleń w zakresie okoliczności, których dotyczyły wnioski tych orzeczeń. W tej kwestii organ wskazał w motywach rozstrzygnięcia, że w związku z wniesieniem odwołania przez skarżącą, zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o wyjaśnienie różnicy w diagnozie występującej w orzeczeniu WOMP i w orzeczeniu IMPiZŚ w S. Następnie organ przytoczył stwierdzenia tej jednostki, według których zgromadzona dokumentacja jest niewystarczająca do rozpoznania, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zaćmy pochodzenia zawodowego oraz, że z orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia wynika, iż lekarze orzecznicy IMPiZŚ dokonali innej interpretacji zarówno narażenia zawodowego, jak i udostępnionej dokumentacji medycznej. Z powyższego przytoczenia wynika, że organ odwoławczy całkowicie pominął wyjaśnienie przyczyn rozbieżności pomiędzy wnioskami obydwu orzeczeń lekarskich, dotyczących okoliczności o znaczeniu podstawowym dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to tym bardziej rażące pominięcie, że w treści odwołania skarżąca zawarła zarzuty właśnie w tym zakresie i wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego. Jednakże uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia wymienionego zarzutu odwołania. Wbrew przekonaniu organu, nie jest bowiem wystarczające stwierdzenie, że orzeczenie lekarskie jednostki II stopnia uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie go za podstawę rozstrzygnięcia. Cytowane stwierdzenie jest bowiem bardzo ogólne i nie zawiera żadnego odniesienia do treści orzeczenia, którego dotyczy. W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem także należało, że organ odwoławczy, przyjmując jako podstawę ustaleń cytowane w decyzji orzeczenie IMPiZŚ, pominął w uzasadnieniu, wskazanie oceny powyższego dowodu. Niewątpliwie w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. Jednakże orzeczenia te podlegają ocenie – podobnie jak pozostałe dowody – dokonanej na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, a więc z zachowaniem reguł tej oceny. W związku z tym doszło do naruszenia przez organ przepisów dotyczących postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., według których organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 K.p.a., nie zawiera bowiem odniesienia do wyżej wymienionych zarzutów odwołania oraz oceny zgromadzonych dowodów. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ odwoławczy ustalenia i oceny dotyczyły przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Z powyższych powodów skargę należało uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji rozpatrzy wyżej wymieniony zarzut odwołania i uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia (zawierającego odniesienie do wniosków orzeczenia WOMP) oraz wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o stwierdzeniu choroby zawodowej u K. H. a, uzasadnione było rozstrzygnięcie w zakresie art. 152 P.p.s.a. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. mw