II SA/Ol 652/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w przedmiocie niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09 postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09 zobowiązał Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. do rozpatrzenia odwołania A.Z. z dnia 11 marca 2008 r. od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 26 lutego 2008 r., nr x w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. A.Z. pismem z dnia 6 czerwca 2010 r., na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wniósł o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywny w jej maksymalnej wysokości z powodu naruszenia przez organ art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. Podniósł, że organ mimo ciążącego na nim prawnego obowiązku nie wykonał prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o sygn. akt II SAB/Ol 60/09, tj. nie rozpatrzył odwołania skarżącego, lecz umorzył postępowanie odwoławcze. Jednocześnie na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ administracji miał prawny nakaz i obowiązek merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący pismem z dnia 27 marca 2008 r. cofnął przedmiotowe odwołanie, wobec czego organ drugiej instancji, uznając tę czynność prawną za skuteczną, umorzył postępowanie odwoławcze decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przede wszystkim należy wskazać, iż sądy administracyjne zostały powołane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym właściwość rzeczowa wojewódzkich sądów administracyjnych, określona przepisami art. 3 § 2 i art. 4 p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na określone w tych przepisach akty administracyjne, czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność organów w przypadkach określonych w ustawie. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast zupełnie inny charakter ma skarga na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis przewiduje bowiem uprawnienie sądu mające na celu wymuszenie wykonania przez konkretny organ administracji publicznej wyroku sądowego, pozostające obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi. Są to uprawnienia dyscyplinujące organ administracji publicznej i represyjne w stosunku do niego (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 479). Jednakże wniesienie skargi na podstawie powołanego przepisu jest możliwe w dwóch przypadkach: 1) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz 2) w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 548). Należy zatem stwierdzić, iż powołany art. 154 § 1 p.p.s.a. daje skarżącemu możliwość przymuszenia organu do wykonania wyroku sądu administracyjnego. Jednakże przepis ten odnosi się wyłącznie do niewykonania wyroku w zakresie sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił ze skargą, błędnie zatytułowaną wnioskiem, o wymierzenie organowi grzywny w związku z niewykonaniem, zdaniem skarżącego, przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wyroku tutejszego Sądu w przedmiocie rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 26 lutego 2008 r., wydanej w sprawie obniżenia dodatku służbowego. W związku z wejściem w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) należało rozważyć, czy przedmiotowa skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się bowiem zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Powołana wyżej ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów Rozdziału 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo że dotyczą stosunku służbowego, poddane zostały orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Jak wynika z art. 217 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu sprawy takie rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. Jednakże w ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w konsekwencji również odmienny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnych, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i ust. 5 tej ustawy). Sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i ust. 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 57 ust. 1 i art. 58 ust. 1 cytowanej ustawy, uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, do których zalicza się: dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień i dodatek służbowy. Wobec tego, w obowiązującym stanie prawnym sprawa dotycząca obniżenia dodatku służbowego nie jest rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro przedmiotem skargi jest ukaranie grzywną w sprawie nie mieszczącej się w zakresie ustalonym w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, to sprawa nie mieści się również w kognicji sądu administracyjnego. Zatem, przedmiotowa skarga na niewykonanie wyroku Sądu podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.