I SA/Kr 899/21

SENTENCJA Kraków, 12 października dnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS Oddział w K.) z dnia 14 stycznia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek; postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z 1 marca 2021 r. P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS Oddział w K.) z dnia 14 stycznia 2021 r., nr [...], którą odmówiono umorzenia składek, gdyż wnioskodawca w okresie 12 miesięcy od decyzji wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551), nie uregulował należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, w stosunku do której przewidziany został tryb odwoławczy przewidziany w przepisach kodeksu postepowania cywilnego, właściwy sprawom dotyczącym przebiegu ubezpieczeń oraz ustalania wymiaru składek i ich poboru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny, stosunków prawnych. W niniejszej sprawie wniesiono (odwołanie) skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 stycznia 2021 r., nr [...], którą odmówiono umorzenia składek, gdyż wnioskodawca w okresie 12 miesięcy od decyzji wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551), nie uregulował należności. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przy spełnieniu warunków określonych w pkt 1 i 2, umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia (ust. 8). Przy czym stosownie do art. 1 ust. 16 wymienionej ustawy, od decyzji, o których, mowa w ust. 8 i 13, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3 i 5-7 ustawy wymienionej w ust. 1. Ustawą wymienioną w ust. 1 jest ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2021.423 t.j. ze zm.), zgodnie z którą na podstawie art. 83 ust. 2 od wydanej przez ZUS decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2020.1575 t.j. z późn. zm.). Przywołana regulacja przewiduje więc, że w sprawach z zakresu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w art. 1 powoływanej ustawy, właściwe są sądy powszechne. Sprawy te, jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, należą do spraw cywilnych, podlegających postępowaniu sądowemu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego). W tej sytuacji sąd administracyjny nie ma kompetencji do kontroli wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji w przedmiocie umorzenia lub odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek, ani decyzji określającej warunki umorzenia. Jak wynika z przywołanych przepisów, w sprawach wniosków o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym. Zatem, zgodnie z art. 1 ust. 16 wymienionej ustawy, wyłączona jest kognicja sądów administracyjnych w takich sprawach. Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § l pkt l p.p.s.a.