II SA/Ol 505/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi M. S. – Przedsiębiorstwa A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z "[...]" r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "organ I instancji") nałożył na M. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w P. (dalej jako: "skarżąca") karę pieniężną w kwocie 4000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140) oraz lp.9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 12 lutego 2020 r. na drodze wojewódzkiej nr "[...]" funkcjonariusze Policji z Komendy Miejskiej dokonali kontroli zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki Volvo o nr. rej "[...]" oraz naczepy marki MTDK AMT o nr rej "[...]", którym kierował S. U. Zatrzymanym pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy przez przedsiębiorstwo skarżącej. Podczas kontroli stwierdzono, że pojazd i naczepa posiada m.in. zużyte opony i popękane tarcze hamulcowe. Kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Organ I instancji uznał, że popękane tarcze hamulcowe stanowią niebezpieczne usterki techniczne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, usterki niebezpieczne to usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Zgodnie z pkt 1.1.14 lit. a) załącznika nr 1 do cytowanego rozporządzenia, nadmierne zużycie tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni stanowią usterki niebezpieczne. Ponieważ pęknięte tarcze hamulcowe stwierdzono w obu kontrolowanych pojazdach, stosownie do lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy, karę pieniężną po 2000 zł nałożono za każdy pojazd. Organ I instancji wyjaśnił również, że nie zaistniały przesłanki z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz. Wskazał, że skarżąca oraz kierowca nie zaprzeczali istnieniu usterek, lecz kwestionowali możliwość stwierdzenia przedmiotowej usterki na drodze przez funkcjonariuszy Policji. Natomiast zgodnie z cytowanym rozporządzeniem, pęknięcie tarcz hamulcowych stwierdzane jest na podstawie kontroli organoleptycznej bez konieczności kierowania pojazdu do stacji diagnostycznej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 11 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy w chwili kontroli faktycznie ustalono pęknięcia tarcz hamulcowych, czy była to rysa, refleks światła lub zabrudzenie, jak również braku odniesienia się do wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez stronę postępowania; 2) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie jaką usterkę faktycznie stwierdzono, w jaki sposób została ona stwierdzona i przy użyciu jakich metod, jak również wyjaśnienia przesłanek, na podstawie których stwierdzone przez funkcjonariuszy Policji usterki są zakwalifikowane przez organ do kategorii usterek niebezpiecznych w rozumieniu cytowanego rozporządzenia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że od początku zaprzeczała, że w kontrolowanych pojazdach doszło do uszkodzenia tarcz hamulcowych. Podała, że jej były pracownik zatarasował drogę kierowcy zanim przyjechała Policja. Funkcjonariusz dzwonił po Inspekcję Transportu Drogowego. Zdaniem skarżącej oznacza to, że funkcjonariusze Policji nie potrafili przeprowadzić prawidłowo kontroli oraz ustalić usterek, a wynikiem tego są błędy w ocenie stanu technicznego. Po wypisaniu protokołu kontroli i podpisaniu przez kierowcę, funkcjonariusz kazał kierowcy opuścić drogę, którą tarasował podczas długiej kontroli, mimo wydania zakazu poruszania się pojazdem i zatrzymania dowodów rejestracyjnych. Zdaniem skarżącej świadczy to o tym, że usterki nie były poważne, skoro kierowca mógł odjechać. Skarżąca wskazała, że w dniu 13 lutego 2020 r. sporna naczepa przeszła kontrolne badanie stanu technicznego. Załączyła do odwołania kserokopię potwierdzenia badania technicznego naczepy. Zarzuciła, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek fotografii lub innego dokumentu wskazującego na uszkodzenie tarcz hamulcowych, przebiegu i techniki ustalenia takiego stanu. Skarżąca oświadczyła, że funkcjonariusz przeprowadzający kontrolę drogową nawet nie zajrzał w koło bądź nie wszedł pod samochód, tylko z góry ocenił stan, popełniając szereg błędów. Podkreśliła, że policjant nie posiadał czytnika karty kierowcy i nie ostemplował karty kierowcy. Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził prawidłowość dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustaleń faktycznych i prawnych. Wskazał, że przeprowadzona kontrola techniczna pojazdów wykazała, że w obydwu pojazdach były popękane tarcze hamulcowe. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna i pokwitowania zawierające skierowanie na dodatkowe badanie techniczne bez żadnych wątpliwości wskazują, że tarcze hamulcowe były popękane w obydwu ww. pojazdach. Również dołączona do odwołania kopia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym ww. naczepy potwierdza, że w naczepie były usterki, z powodu, których zatrzymano dowód rejestracyjny naczepy, co wynika z adnotacji znajdującej się w uwagach tego dokumentu. Tarcze hamulcowe ww. pojazdów ze względu na stwierdzone usterki nie mogły spełniać swojej roli i nie odpowiadały wymogom określonym w przepisach. Organ odwoławczy podniósł, że art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym określa wymagania dla pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym. Wymagania te dotyczą budowy pojazdu, jego wyposażenia, a także utrzymania pojazdu. Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że pojazd uczestniczący w ruchu drogowym nie może stwarzać niebezpieczeństwa dla osób w nim jadących, ale także dla innych uczestników ruchu drogowego. Korzystanie z pojazdu nie może narażać kogokolwiek na szkodę. Warunki techniczne pojazdu i jego niezbędne wyposażenie określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przepisy tego rozporządzenia określają, jakie warunki muszą spełniać hamulce pojazdu. Z treści § 15 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji. Opisane usterki w obecnie obowiązującym przepisie pkt 1.1.14 lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 05 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) zostały określone jako usterki niebezpieczne. Przepis § 5 ust. 7 wymienionego rozporządzenia wskazuje również, że usterki niebezpieczne są usterkami powodującymi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszającymi wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Zatem skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany zespołem pojazdów stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tarcze hamulcowe w obydwu skontrolowanych pojazdach były popękane, więc była to usterka niebezpieczna. Ponadto stosownie do treści art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący dokonuje wzrokowej oceny stanu technicznego pojazdu i to on decyduje o charakterze stwierdzonych usterek, opierając się na kwalifikacji usterek zamieszczonych w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia. Przeprowadzona wstępna kontrola techniczna zespołu pojazdów, którym był wykonywany przewóz drogowy, nie pozostawia żadnych wątpliwości, że pojazdy te posiadały usterkę niebezpieczną. Do stwierdzenia, że usterka jest niebezpieczna wystarczające jest istnienie rys na tarczach hamulcowych. W niniejszej sprawie podczas kontroli stwierdzono pęknięcia tarcz hamulcowych. Usterki takie są widoczne bez konieczności stosowania sprzętu specjalistycznego W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7, 77 § 1 k.p.a poprzez uznanie, że kontrola stanu technicznego pojazdu w dniu 12 lutego 2020 r. została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a kontrolowany oraz skarżąca nie zgłaszali zastrzeżeń co do jej przebiegu, a kontrola wykazała w obydwu pojazdach usterki układu hamulcowego, podczas gdy skarżąca zgłaszała uwagi co do przebiegu kontroli i jej ustaleń, a kwestia ta nie została bezspornie wyjaśniona przez organ; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7, 77 § 1 k.p.a w zw. z §15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez uznanie, że hamulce pojazdu nie spełniały warunków w nim określonych i zagrażały bezpieczeństwu ruchu drogowego, podczas gdy oba pojazdy w dniu kontroli posiadały ważne badanie techniczne, a organoleptyczna ocena sprawności przeprowadzona przez kontrolującego nie pozwala stwierdzić w sposób bezsporny istnienia usterek wskazanych w protokole kontroli, a dokumentacja fotograficzna nie przedstawia zdjęć tarcz hamulcowych; 3. przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez przyjęcie, że oba kontrolowane pojazdy posiadały usterki zagrażające bezpieczeństwu ruchu drogowego, podczas gdy przedstawione przez skarżącą dowody wskazują, że oba pojazdy były w dniu kontroli sprawne i nie stwarzały zagrożenia. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. skarżąca podtrzymała skargę i argumenty w niej zawarte. Podała, że przy przeglądzie naczepy wykonanym po zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego był obecny kierowca, jej przy tym nie było. Wyjaśniła, że zostało wymienione światło, jakie inne naprawy były wykonywane, tego nie wie. Podała, że ciągnika nie potrzebowała, więc go nie naprawiała po zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego, stał nieużywany do następnego przeglądu rocznego, tj. do października. Dowód rejestracyjny otrzymała po dokonaniu rocznego przeglądu ciągnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniać wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd w całości podziela ocenę i argumenty przedstawione w kontrolowanych decyzjach przez organy orzekające. W świetle powołanych prawidłowo przez organy orzekające przepisów nie może budzić wątpliwości, że nadmierne zużycie tarcz hamulcowych, a także rysy lub pęknięcia na ich powierzchni stanowią niebezpieczną usterkę. Oczywiste jest również, że taki stan rzeczy zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wynika to jednoznacznie z cytowanych przez organy przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 05 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) oraz art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Te ostatnie przepisy wskazują na konieczność posiadania przez pojazdy sprawnego układu hamulcowego. Natomiast rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego w załączniku nr 1 określa zakres i metody kontroli stanu technicznego pojazdów i kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas kontroli ruchu drogowego (§ 5 ust. 5 tego rozporządzenia). Stosownie do pkt 1.1.14 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia kontrola tarcz hamulcowych jest przeprowadzana organoleptycznie, zaś stwierdzenie pęknięcia tarczy hamulcowej jest kwalifikowane z mocy tego rozporządzenia jako usterka niebezpieczna. Konsekwencję powyższych unormowań stanowi lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wprowadzając karę pieniężną w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym m.in. usterkę lub usterki układu hamulcowego zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd. Strony są zgodne co do rozumienia tych przepisów. Skarżąca jednak zaprzecza, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał dyspozycji tych przepisów. Zdaniem skarżącej nie zostało udowodnione, że tarcze hamulcowe w kontrolowanych pojazdach (ciągniku i naczepie) miały pęknięcia. Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącej. Przede wszystkim zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż materiał dowodowy został zgromadzony w sposób zgodny z prawem, jest wyczerpujący i kompletny, a jego ocena odpowiada zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a więc jest zgodna z art. 80 k.p.a. Główny dowód w sprawie stanowił protokół z kontroli drogowej z załącznikami. Protokół ten sporządzony został przez uprawnionego funkcjonariusza Policji w zakresie właściwości jego działania i w przepisanej formie. W związku z tym, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W zamieszczonym w protokole kontroli opisie stwierdzonych naruszeń w sposób jednoznaczny wskazano, że na dzień kontroli pojazd i naczepa posiadały popękane tarcze hamulcowe. Okoliczności tej nie zakwestionował kierowca, który podpisał protokół kontroli bez uwag. Tym samym protokół kontroli stanowi pełnoprawny dowód w sprawie. Podważenie tego dowodu przez stronę wymagało przedstawienia dowodów, które skutecznie podważyłyby treść protokołu (art. 76 § 3 k.p.a.). Skarżąca zaś tego nie uczyniła. Niezasadnie skarżąca neguje kompetencje funkcjonariuszy Policji z Wydziału Ruchu Drogowego KMP oraz możliwość stwierdzenia stanu tarcz hamulcowych w czasie kontroli drogowej. Funkcjonariusze upoważnieni do przeprowadzania kontroli drogowych muszą spełnić określone prawem wymagania, przechodzą specjalne szkolenia, w tym okresowe i uzupełniające (§ 25 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego). Posiadają więc wiedzę potrzebną do oceny stanu technicznego pojazdu. W protokole z kontroli nie musiał być zawarty opis sposobu stwierdzenia pęknięcia tarcz hamulcowych, tym bardziej, że zawodowy kierowca z ponad trzydziestoletnim stażem nie zakwestionował podczas kontroli tego ustalenia. Gdyby to uczynił policjant musiałby odnieść się do tej uwagi i kierowca dowiedziałby się gdzie i jak stwierdzono pęknięcia tarcz hamulcowych, ale nie było to sporne. Dopiero miesiąc po kontroli kierowca zgłosił zastrzeżenia do jej przebiegu, kwestionując możliwość ustalenia pęknięcia tarczy hamulcowej na drodze. Takie działanie należy uznać za spóźnione, gdyż czynności kontrolnych nie da się powtórzyć i zweryfikować stanu faktycznego na dzień kontroli. Poza tym załączone do protokołu zdjęcia przekonują, że była możliwa organoleptyczna kontrola tarcz hamulcowych przez otwory w felgach. Zgodzić należy się też z organem odwoławczym, że przedłożona przez skarżącą kopia zaświadczenia z dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego w następnym dniu po kontroli, z powodu zatrzymania dowodu rejestracyjnego, nie podważa ustaleń protokołu kontroli. Dodatkowe badanie techniczne przeprowadzone zostało w innym czasie, po usunięciu usterek. W uwagach do tego zaświadczenia wskazano, że usterki usunięto i ustała przyczyna zatrzymania dowodu rejestracyjnego. Zapis ten potwierdza, że powód zatrzymania dowodu rejestracyjnego, a więc pęknięcia tarcz hamulcowych istniały w kontrolowanej naczepie. W zakresie zaś ciągnika, skarżąca sama oświadczyła na rozprawie, że nie naprawiała go aż do rocznego badania technicznego. Skarżąca przyznała też, że nie wie jakie konkretnie naprawy były wykonywane. W związku z tym trudno zrozumieć na czym opiera przekonanie, że omówionych usterek nie było. Dodatkowe okoliczności podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, związane z jej konfliktem z byłym pracownikiem, wykraczają poza zakres przedmiotowej sprawy i pozostawały bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.