II SA/Rz 1144/10

SENTENCJA 21 grudnia 2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy sporządzenia kserokopii dokumentów w postępowaniu administracyjnym, -postanawia- przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) ustanowienie adwokata, 2) zwolnienie od kosztów sądowych w całości. UZASADNIENIE Wnioskiem o dacie wpływu 13.12.2010 r., E. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA w Rzeszowie) o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 1144/10. Dotyczy ona skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w sprawie odmowy sporządzenia kserokopii dokumentów. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej wyrokiem Sądu. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Pozostałe prawdopodobne ciężary fiskalne mogą wiązać się z wpisem od środków odwoławczych (np.: wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 50 zł) oraz wynagrodzeniem za sporządzenie środków odwoławczych (np.: skargi kasacyjnej) przez fachowego pełnomocnika (tj. radcę prawnego lub adwokata). Stwierdzono, co następuje : wniosek rozpoznawany w niniejszej sprawie dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata. Podane granice żądania należą do najszerszych znanych prawu granic prawa pomocy. Według art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Oświadczenie strony skarżącej E. S. zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jej żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie tego prawa, tj. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak już wspomniano wyżej, E. S. ubiega się o ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Według treści wniosku, wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości 1372 zł brutto. Na podaną wysokość składa renta i zasiłek pielęgnacyjny E. S. oraz renta K. S. Kwota ta musi wystarczyć do utrzymania dwuosobowej rodziny. Miesięczne dochody członków gospodarstwa są przeznaczane na pokrycie kosztów zakupu energii elektrycznej, gazu oraz usług telekomunikacyjnych. Znaczące wydatki rodziny S. wynikają z potrzeby zakupu leków oraz niezbędnych wizyt lekarskich. Wydatki te zostały dokładnie wyszczególnione w pkt 11 wniosku PPF. Na zakup niezbędnych medykamentów strona wydaje 300 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni ponosi także koszty przejazdu na zabiegi rehabilitacyjne w wysokości 30 zł, dziesięć razy w ciągu miesiąca. Strona aby podołać niezbędnym dla jej poprawy zdrowia wydatkom, zadłużyła się na kwotę 400 zł. Ponieważ jej stan zdrowia utrudnia chodzenie, większość spraw musi załatwiać telefonicznie co także generuje wydatki. E. S. oraz K. S. zamieszkują we własnym domu, jednakże bez elementarnego wyposażenia w postaci łazienki czy bieżącej wody. Według oświadczenia strony brak wystarczających dochodów powoduje, że rodzina nie jest w stanie zakupić niezbędnej żywności. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie będzie w stanie pokryć zarówno kosztów postępowania sądowego, a także i kosztów wynikających z konieczności opłacenia adwokata. Wypada podkreślić, iż znaczną część swych dochodów rodzina S. zmuszona jest przeznaczać na zakup niezbędnych lekarstw oraz wizyty lekarskie u specjalistów. Pokrycie kosztów postępowania w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, powodowałoby nieakceptowane przez ustawodawcę obniżenie poziomu życia. Kwota łącznych dochodów rodziny oscyluje na poziomie wysokości wynagrodzenia minimalnego. Dochody te przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym trudno uznać za wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Przedstawiony obraz pogarsza dodatkowo zimowa pora roku. Spowodowane tym ogólne obniżenie temperatury zwiększa wydatki na opał, elektryczność oraz zakup odzieży i obuwia. Dlatego też, nie można oczekiwać od skarżącej, że będzie w stanie z tej kwoty "wykroić" na potrzeby postępowania sądowego wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz pozostałe opłaty i wydatki sądowe. Pomimo, że sprawa kontroli postanowienia o odmowie sporządzenia odpisów z akt administracyjnych nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych, to na etapie zakończenia postępowania przed WSA, możliwość weryfikowania orzeczenia sądu jest uzależniona od wniesienia skargi kasacyjnej. Ten środek odwoławczy nie może zostać sporządzony osobiście przez stronę, lecz wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Ustawowy wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez adwokata lub radcę wymaga działania fachowego pełnomocnika, którego ustanowienie w sprawie jak również zlecenie napisania skargi kasacyjnej przekracza możliwości finansowe E. S. Skromne kwoty, jakie uzyskuje jej rodzina nie pozwoliłby na zweryfikowanie w toku instancji wydanych w sprawie orzeczeń WSA. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.