I C 20/23

Sądy powszechne2025-11-27

Sygnatura

I C 20/23

Data orzeczenia

2025-11-27

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Marcin Polit (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 905 k.c.

Treść orzeczenia

Sygn. akt I C 20/23 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Warszawa, dnia 13 sierpnia 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia Marcin Polit Protokolant sekretarz sądowy Oliwia Goliszewska-Miłosz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda M. W. kwotę 94 474 (dziewięćdziesiąt cztery tysiące czterysta siedemdziesiąt cztery) złote wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 grudnia 2019 roku do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda M. W. kwotę 10 891 (dziesięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty; III. nakazuje pobranie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwoty 1 018,56 zł (tysiąc osiemnaście złotych i pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 20/23 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Pozwem wniesionym do tut. Sądu w dniu 29 grudnia 2022 roku (data prezentaty – k. 3) powód M. W. zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. (dalej: (...)) na jego rzecz kwoty 97 474 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 grudnia 2019 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Z uzasadnienia pozwu wynikało, że w dniu 16 października 2019 roku należący do powoda samochód osobowy marki B. (...) został uszkodzony w wyniku kolizji drogowej. Pozwany odpowiada za skutki zdarzenia z uwagi na wiążącą strony umowę ubezpieczenia autocasco (pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 3 - 4). W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 22 lutego 2023 roku (data stempla pocztowego – k. 93) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Pozwany wskazał, że: <dl> <dt></dt> <dd> nie ponosi odpowiedzialności za skutki zdarzenia z dnia 16 października 2019 roku, albowiem w jego ocenie zgłoszone zdarzenie nie miało charakteru losowego i nie powstało w deklarowanych okolicznościach – do uszkodzenia pojazdu miało dojść w sposób kontrolowany, gdyż całe 5 sekund przed zdarzeniem B. stało ze zgaszonym silnikiem, kierownicą skręconą w prawo i wciśniętym hamulcem; </dd> <dt></dt> <dd> kwestionuje roszczenie co do wysokości, albowiem wartość pojazdu w stanie uszkodzonym wynosiła 46 337 zł; </dd> <dt></dt> <dd> wysokość ewentualnego odszkodowania powinna zostać obniżona o kwotę 500 zł z tytułu udziału własnego, zgodnie z treścią polisy (odpowiedź na pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 60-64). </dd> </dl> W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. W. zawarł z (...) umowę ubezpieczenia objętą polisą nr (...), w ramach której ochroną ubezpieczeniową został objęty pojazd marki B. (...) o nr rej. (...) na okres od 23 października 2018 roku do dnia 22 października 2019 roku. Wartość pojazdu i jednocześnie sumę ubezpieczenia pojazdu z tytułu ubezpieczenia AC określono na kwotę 130 974 zł brutto i w treści umowy wskazano, że wartość ta nie ulegnie zmianie w całym okresie ubezpieczenia (klauzula – stała wartość rynkowa), przy czym udział własny w każdej szkodzie ustalono na kwotę 500 zł. Łączną składkę roczną, obejmującą składkę z tytułu ubezpieczenia OC w kwocie 1 408 zł, składkę z tytułu ubezpieczenia AC w kwocie 5 721 zł oraz składkę z tytułu następstw nieszczęśliwych wypadków w kwocie 50 zł, ustalono na kwotę 7 179 zł (polisa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 8-9). Integralną część umowy stanowiły Ogólne warunki ubezpieczenia Autocasco zatwierdzone uchwałą Zarządu (...) S.A. o numerze (...) z dnia 13 grudnia 2016 roku (dalej: OWU). Zgodnie z §3 ust. 1 OWU, ochroną ubezpieczeniową są objęte szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu, utracie pojazdu lub jego wyposażenia, zaistniałe w okresie ubezpieczenia, wskutek m.in. wypadku (pkt 1). Zgodnie z §8 ust. 2 pkt 1, odszkodowanie jest należne w kwocie równej wartości rynkowej nieuszkodzonego pojazdu pomniejszonej o wartość pozostałości po szkodzie całkowitej, z zachowaniem warunków określonych w ust. 9, przy czym obie wartości są określane wg wartości na dzień powstania szkody. Zgodnie z §8 ust. 2 pkt 3, jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona w wartości brutto, podstawą ustalenia odszkodowania jest wartość rynkowa pojazdu nieuszkodzonego pomniejszona o wartość pozostałości po szkodzie całkowitej, przy czym obydwie wartości określane są wg wartości na dzień powstania szkody w kwocie brutto, tj. z uwzględnieniem podatku VAT. Zgodnie z §8 ust. 9, jeżeli do umowy ubezpieczenia wprowadzono udział własny, od wysokości każdego odszkodowania potrąca się udział własny w wysokości określonej w umowie ubezpieczenia. Szkoda całkowita – w myśl §1 ust. 3 pkt 13 OWU – oznacza szkodę, dla której wyliczone w systemach eksperckich koszty naprawy, liczone wg cen nowych części oryginalnych producenta pojazdu, wymiaru robocizny i jej cen w autoryzowanych stacjach naprawy właściwych dla danej marki oraz miejsca zarejestrowania pojazdu, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług (VAT), przekraczają 70% wartości rynkowej pojazdu z chwili zaistnienia szkody. Z kolei wypadek – w myśl §1 ust. 3 pkt 23 – to zdarzenie powstałe wskutek nagłego działania siły mechanicznej w momencie zetknięcia się pojazdu z: a) innym pojazdem lub b) innym uczestnikiem ruchu drogowego lub c) przedmiotami lub zwierzętami znajdującymi się na zewnątrz pojazdu powodujące uszkodzenie bądź zniszczenie pojazdu lub jego części, zaistniałe w tym samym czasie, miejscu i z tej samej przyczyny. Zgodnie natomiast z §4 ust. 3, w przypadku gdy brak jest związku przyczynowego pomiędzy uszkodzeniami pojazdu zgłoszonymi przez ubezpieczonego, a zdarzeniem ubezpieczeniowym, Allianz jest wolny od odpowiedzialności za dane uszkodzenia (OWU – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 26-35v.). W dniu 16 października 2019 roku ok. godziny 20:20 w W. na skrzyżowaniu ulic (...) doszło do wypadku drogowego, w którym kierujący pojazdem marki B. o nr rej. (...) M. W., wyjeżdżając z ulicy (...) w kierunku ulicy (...), dojeżdżając do skrzyżowania z zamiarem skrętu w prawo, zatrzymał pojazd zajmując ok. 3/4 szerokości prawego pasa ruchu ulicy (...), który rozpoczynał się ok. 33 metry przed skrzyżowaniem z ulicą (...), pozostawał w takiej pozycji nie krócej niż 5 sekund i zauważył jadący samochód marki M. (...) o nr rej. (...) (którym kierował K. W.), który poruszał się ulicą (...) na wprost z prędkością ok. 50 km/h, a następnie zmienił pas ruchu ze środkowego na rozpoczynający się prawy pas ruchu, na którym stał pojazd marki B., po czym uderzył w pojazd marki B. prawą częścią przodu w okolice lewego przedniego koła (opinia biegłego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 149-177, k. 180; zeznania świadka K. W. – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 134-135; zeznania powoda – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 135-136). M. W. sporządził oświadczenie, w którym przyznał się do winy kolizji. Zgłosił też szkodę do ubezpieczyciela (...) (bezsporne). Ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne, ustalając, że koszt naprawy przekroczył 70% wartości rynkowej pojazdu i wyliczył koszt pozostałości na kwotę 46 300 zł (pismo (...) z 3.11.2019 – k. 10; arkusz ustalenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 20-21). Decyzją z dnia 11 grudnia 2019 roku (...) odmówił M. W. wypłaty odszkodowania za przedmiotową szkodę. W uzasadnieniu wskazał, że do uszkodzenia pojazdu nie doszło w zadeklarowanych okolicznościach. Wskazano, że „przeprowadzona analiza dokumentacji szkody, w tym analiza parametrów ruchu pojazdu oraz danych z odczytu modułów elektronicznych nie potwierdza zadeklarowanego przebiegu zdarzenia. Ponadto analiza sytuacyjna przebiegu powstania szkody pozwala wnioskować, że zdarzenie nie miało charakteru losowego, a do uszkodzenia pojazdu doszło w sposób kontrolowany.” (decyzja z 11.12.2019 – k. 22, k. 72). Na skutek zgłoszonych przez M. W. drogą telefoniczną zastrzeżeń do ww. decyzji, pismem z dnia 6 marca 2020 roku (...) podtrzymał dotychczasowe stanowisko (pismo z 6.03.2020 – k. 24, k. 73). Na mocy umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 2020 roku M. W. sprzedał A. S. pojazd marki B. o nr rej. (...) za cenę 33 500 zł (kopia umowy sprzedaży – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 38-39). Uszkodzenia pojazdów B. (...) o nr rej (...) i M. (...) o nr rej. (...) korelują ze sobą wzajemnie pod względem geometrycznym i energetycznym. Bez wątpienia doszło do fizycznego kontaktu przedmiotowych pojazdów, w wyniku którego pojazd B. został przemieszczony i kolidował ze słupkiem wygradzającym oraz ze słupkami znaków drogowych. Uczestnicy zdarzenia nie podejmowali manewrów drogowych. W celu uniknięcia kolizji kierujący pojazdem M. (...) mógł wykonać manewr hamowania lub ominięcia, gdyż posiadał ku temu wystarczającą ilość czasu od momentu zidentyfikowania obecności stojącego pojazdu B., zaś M. W. miał możliwość uniknięcia zderzenia w przypadku kontynuowania manewru skrętu w prawo. Położenie pojazdu B. po kolizji było naturalne dla ustalonego przebiegu zdarzenia. Wartość rynkowa pojazdu B. w stanie uszkodzonym po kolizji wynosiła 26 800 zł brutto (opinia biegłego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 180-181; zeznania powoda – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 135-136). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dokumentów zgromadzonych w aktach przedmiotowej sprawy, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu, a Sąd nie znalazł podstaw, aby powziąć wątpliwość wobec ich prawdziwości. Sąd uznał też co do zasady za wiarygodne zeznania świadka K. W. oraz powoda – uczestników zdarzenia z dnia 16 października 2019 roku. Celem uzyskania wiadomości specjalnych Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej i wyceny wartości pojazdów oraz jakości i kosztów napraw powypadkowych ruchu drogowego i rekonstrukcji zdarzeń drogowych D. G.. Opinię należało uznać za prawidłową. Biegły m.in. sporządził symulację w programie komputerowym V-Sim, z której wynika, że uzyskana pozycja pojazdu po kolizji jest zgodna z pozycją, jaka została udokumentowana zdjęciami z miejsca zdarzenia. Na podstawie symulacji biegły ustalił, że uszkodzenia pojazdów korelują ze sobą wzajemnie pod względem geometrycznym i energetycznym i wszystkie stwierdzone w czasie oględzin uszkodzenia pojazdu B. mogły powstać w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 16 października 2019 roku. Biegły co prawda stwierdził, że zdarzenie „przebiegało w sposób odmienny od deklarowanego przez jego uczestników w osobowych źródłach dowodowych” albowiem tuż przed zdarzeniem pojazd marki B. nie był w ciągłym ruchu – jak to podnosił powód („ja toczyłem się – zatrzymałem się i ruszałem” – k. 135) i świadek („wyjechało mi B.” – k. 134v.) – a przez okres ok. 5 sekund pozostawał w pozycji spoczynkowej (opinia biegłego – k. 172, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 179-181; analiza symulacyjna zdarzenia w ramach opinii biegłego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 159-167). Mimo tego należy z całą stanowczością podkreślić, iż zgodnie z ustaleniami Sądu sporne zdarzenie zaistniało, miało charakter losowy i w żadnym razie nie można przyjąć, by – jak należy rozumieć stanowisko pozwanego – zostało ono zaaranżowane przez uczestniczące w nim osoby. Samochód B. w chwili zdarzenia przygotowywał się do wjazdu na drogę główną, silnik spalinowy nie pracował, ale – jak wskazał biegły – mogła być uruchomiona jednostka napędu hybrydowego (k. 158); poza tym wciśnięty był pedał hamulca (k. 159) i z całą pewnością kierujący autem powód znajdował się w pojeździe – mającym kierownicę z lewej strony. W tym momencie w tę właśnie stronę auta uderzył M. (...), a więc duży samochód osobowy, odpowiadający wielkością mniejszym autom dostawczym, w dodatku poruszający się z prędkością około 50 km/h. Jak widać na zdjęciach zawartych w opinii (k. 154) uderzenie zostało skierowane w przednią część samochodu B., bezpośrednio przed kierowcą. Przy tak ustalonych okolicznościach zdarzenia przyjęcie, że zostało ono zaaranżowane przez kierujących w celu wyłudzenia odszkodowania równałoby się uznaniu, iż kierowca samochodu B. godził się z ewentualnością śmierci lub doznania poważnych obrażeń ciała. Zdaniem Sądu jest to jeden z najistotniejszych argumentów przeciwko tezie, która wynika ze stanowiska strony pozwanej. Poza tym rozbieżności między przebiegiem kolizji wskazywanym przez jej uczestników i ustalonym przez biegłego są niewielkie i zdaniem Sądu można złożyć je na karb deficytów postrzegania wywołanych stresem i zdenerwowaniem, które często towarzyszą tego rodzaju wydarzeniom. Świadkowie P. G. oraz B. O. (policjanci, którzy przeprowadzali interwencję podczas zdarzenia) nie pamiętali okoliczności dotyczących kolizji, a zatem ich zeznania nie okazały się przydatne dla sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. W oparciu o dopuszczony w sprawie dowód z opinii biegłego ustalono, iż zdarzenie drogowe (wypadek), a tym samym zdarzenie ubezpieczeniowe objęte zawartą między stronami umową ubezpieczenia nastąpiło, zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy uszkodzeniami pojazdu zgłoszonymi przez ubezpieczonego, a zdarzeniem ubezpieczeniowym, co stanowi przesłankę do wypłaty należnego odszkodowania w oparciu o zapisy umowy ubezpieczenia oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805§1 k.c.</a> Sąd jednocześnie nie mógł przychylić się do argumentacji strony pozwanej, iż tak niebezpieczne zdarzenie miało być zaaranżowane celem uzyskania odszkodowania. Jednocześnie stwierdzenie biegłego w treści opinii, iż zdarzenie „przebiegało w sposób odmienny od deklarowanego przez jego uczestników w osobowych źródłach dowodowych” nie miało wpływu na końcowe rozstrzygnięcie, albowiem odnosiło się do konkretnej kwestii dotyczącej pozostawania pojazdu B. przez okres ok. 5 sekund w pozycji spoczynkowej (opinia biegłego – k. 172), z czego trudno wyciągać jakiekolwiek daleko idące wnioski – Sąd interpretuje to jako niezachowanie nieuważne, nieostrożne, zaś ew. celowe spowodowanie wypadku w tak przedstawionych okolicznościach (w sytuacji gdy K. W. poruszał się z prędkością ok. 50 km/h) jawi się jako wysoce nieprawdopodobne i nie znajdujące logicznego uzasadnienia. Dochodzona pozwem i należna kwota 97 474 zł stanowiła różnicę między stałą wartością ubezpieczenia pojazdu określoną w umowie (130 974 zł) a uzyskaną kwotą sprzedaży pojazdu (33 500 zł). Należy w tym miejscu wskazać, że powód i tak zbył pojazd za wyższą cenę, niż wartość rynkowa pojazdu B. w stanie uszkodzonym po kolizji (26 800 zł), a zatem w myśl zapisów OWU (§8 ust. 2 pkt 1 i 3) należne odszkodowanie i tak byłoby wyższe (w myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a> jednak Sąd nie może orzekać ponad żądanie), w konsekwencji nie jest zasadny zarzut pozwanego, iż od tak żądanego odszkodowania winno się potrącić udział własny w wysokości 500 zł. Ponadto powód dochodził odsetek w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> oraz o regulację ogólnych warunków ubezpieczenia AC od dnia następnego po wydaniu przez ubezpieczyciela decyzji odmownej i takie roszczenie również podlegało uwzględnieniu w całości. Mając na uwadze powyższe rozważania, należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98§1, §1 1 i §3 k.p.c.</a> Na koszty złożyły się opłata od pozwu w wysokości 4 874 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 600 zł. W przedmiocie nakazania pobrania nieuiszczonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98§1 k.p.c.</a> w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Koszty te stanowiła kwota 1 018,56 zł tytułem wynagrodzenia biegłego za sporządzenie opinii pokrytego tymczasowo z sum Skarbu Państwa. Tak też orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku. </div>