I SAB/Sz 12/21

SENTENCJA Sygn. [...] I SAB/Sz 12/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2021 r. sprawy ze skargi P. L. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON na zakup sprzętu rehabilitacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. P. L. (dalej: "skarżący") na podstawie art. 3 § 2 pkt. 8 w zw. z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta (dalej: "organ") polegające na niewydaniu decyzji administracyjnej w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego złożonego dnia 16 listopad 2020 r. o udzielenie dofinansowania ze środków PFRON o udzielenie dofinansowania ze środków PFRON w terminie 30 dni do dnia dzisiejszego. Zaskarżonemu sposobowi procedowania organu skarżący zarzucił naruszenie: 1. artykułu 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6, 7, 8, 35 § 1 oraz 3 k p a. w zw. z art. 66 ust. 1. oraz 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z § 5 pkt. 2 w zw. § 12 pkt 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z art. 104 § 1 oraz 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania stron poprzez brak rozpoznania sprawy w ramach procedury administracyjnej skutkującym wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej o uprawnieniach strony w ciągu 30-stu dni, brak pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie - podczas gdy, zgodnie z dominującą linią orzeczniczą Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzyganie spraw dofinansowań ze środków PFRON odbywa się w ramach procedury administracyjnej zwieńczoną wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej o prawach jednostki, 2. naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Prezydenta Miasta od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym - albowiem zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą NSA sprawy dofinansowań ze środków PFRON rozstrzygane winne być w ramach procedury administracyjnej, których zwieńczeniem winna być decyzja administracyjna. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1) pkt 2) pkt 3) oraz § 1a p.p.s.a. skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej w terminie jednego miesiąca, 2) zobowiązanie organu do uznania uprawnienia strony do otrzymania dofinansowania ze środków PFRON, 3) stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a wniósł o orzeczenie istnienia uprawnienia strony do otrzymania dofinansowania ze środków PFRON na zakup sprzętu rehabilitacyjnego. Nadto, na zasadzie art. 149 § 2 w zw. z art. w art. 154 § 6 p.p.s.a. o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniósł także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych W uzasadnieniu skargi wskazał, że pismo z-cy Dyrektora MOPS w S. wysłanego via e-mail z dnia 15 grudnia 2020 r. nie jest nawet "zakamuflowaną decyzją administracyjną" albowiem nie spełnia dwóch spośród czterech podstawowych kryteriów decyzji administracyjnej, wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r. (sygn. akt: SA 1163/81), nie zawiera bowiem: oznaczenia organu (Prezydenta Miasta S.- lecz li tylko podległą jednostkę organizacyjna MOPS w S.) oraz podpisu organu bądź osoby reprezentującej organ (Pani A.L.- działa jako z-ca Dyrektora MOPS w S. lecz nie z wyraźnego upoważnienia Prezydenta Miasta); zawiera natomiast: oznaczenie strony (Pan P. L.), rozstrzygnięcie (odmowa udzielenia dofinansowania). W odpowiedzi na skargę z dnia 21 kwietnia 2021 r. (wniesioną dnia 21 kwietnia 2021 r., data wpływu 26 kwietnia 2021 r.) Prezydent Miasta stwierdził, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności w postępowania administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1, pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że przedmiotem sporu stała się kwestia, czy odmowa udzielenia dofinansowania ze środków PFRON bądź przyznanie takiego dofinansowania w części, następuje w formie decyzji administracyjnej i na przeciwstawne poglądy jakie zarysowały się w orzecznictwie. Opowiadając się za jednym z poglądów organ uznał, że poprawną formą rozpatrywania wniosków ze środków PFRON jest informacja, a nie decyzja administracyjna oraz to, że dotychczasowa pragmatyka zawodowa uznaje przekazywanie stanowisk o rozpatrzeniu wniosków w formie informacji, stąd organ uznał, że złożony przez P. L. wniosek został rozpatrzony prawidłowo. Przeprowadzone dotychczas w MOPR kontrole z PFRON zadań z zakresu rehabilitacji społecznej nie zakwestionowały sposobu i formy rozstrzygnięć o dofinansowaniu bądź odmowie dofinansowania ze środków PFRON. W 2020 roku Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uruchomił nowoczesną platformę pod nazwą System Obsługi Wsparcia, za pomocą której Osoby Niepełnosprawne i jednostki działające na ich rzecz mogą elektronicznie składać wnioski o wsparcie finansowane przez PFRON, dystrybuowane przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem projektu, w ramach którego powstał System SOW, jest zwiększenie dostępności pomocy oferowanej w ramach zadań i programów finansowanych ze środków PFRON, których realizatorem są jednostki samorządu terytorialnego. System SOW, umożliwia osobom niepełnosprawnym i podmiotom działającym na ich rzecz proces aplikowania o środki PFRON będące w gestii jednostek samorządowych bezpośrednio za pomocą systemu informatycznego. Pozwala to na weryfikację wniosków osób indywidualnych i instytucji na etapie przyznawania dofinansowań, jak również na badanie skuteczności wydatkowania środków PFRON. W ramach obsługi wniosków złożonych przez System SOW jedyną formą informującą o rozpatrzeniu wniosków jest wygenerowanie pisma o dofinansowaniu bądź odmowie dofinansowania ze środków PFRON. Ponadto, w ocenie organu, złożony w dniu 16 listopada 2020r. wniosek, nie zawierał braków formalnych, a tym samym został uznany za kompletny. Wniosek był uzupełniony we wszystkich wymaganych punktach i posiadał dołączone niezbędne załączniki. W toku rozpatrywania wniosku stwierdzono, że dokumentami wskazującymi na posiadanie środków własnych jest oświadczenie wnioskodawcy oraz weksel in blanco z wystawienia E. L.. Weksel niezupełny nie gwarantuje pozyskiwania środków na sfinansowanie zadania. Weksel jest dokumentem, który ma ułatwić dochodzenie roszczenia przeciwko dłużnikowi wekslowemu. Wystawienie weksla nie przesądza, że wystawca weksla posiada środki wskazane jako suma wekslowa zarówno w chwili wystawienia weksla jak i w okresie po jego wystawieniu. Weksel nie jest zatem dokumentem potwierdzającym posiadanie środków przez wystawcę weksla. Tym bardziej oświadczenie własne wnioskodawcy o posiadaniu środków nie jest udokumentowaniem posiadania środków własnych lub ich pozyskania. Wobec powyższego, nie zastosowano § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 926), zgodnie z którym właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego w terminie 10 dni od dnia złożenia wniosku informuje podmiot, który złożył wniosek, o występujących we wniosku uchybieniach, które powinny zostać usunięte w terminie 30 dni. W ocenie Organu istnieją przesłanki do odrzucenia względnie oddalenia skargi P. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta polegającym na niewydaniu decyzji administracyjnej w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie dofinansowania ze środków PFRON w terminie i 30-stu dni, a tym samym przychylenie się do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2021r. ([...]) zgodnie z którym Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności w wyżej wymienionej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Przedmiotem kontroli sądowej w tym zakresie nie jest jednak objęty określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańskiej, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma, więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając zaś, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, organ wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności - dlatego postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uznawszy bowiem, że organ był bezczynny w dacie wniesienia skargi, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Nie ma w takiej sytuacji podstaw do oddalenia skargi, ponieważ powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (tak uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tytułując ją "na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta" przy czym wskazane naruszenie przepisów dotyczy art. 35 k.p.a. i argumentacja dotyczy niewydania decyzji w terminie 30 dni i do dnia wniesienia skargi, stąd zasadne jest stanowisko, że w istocie zarzuty dotyczą bezczynności Prezydenta Miasta. Skarga do Sądu zawarta jest w piśmie z dnia 21 kwietnia 2021 r. a zatem po skierowaniu do skarżącego pisma Dyrektora MOPS w S. z dnia 15 grudnia 2020 r. w przedmiocie nie przyznania dofinansowania ze środków PFRON z wniosku skarżącego z dnia 16 listopada 2020 r. Z akt administracyjnych wynika, że pismo z dnia 15 grudnia 2020 r. wysłane e-mailem nie jest jedynym skierowanym do skarżącego. Pismo - informacja z dnia 15 grudnia 2020 r. zwierające odmowę przyznania dofinasowania i wyjaśnienie powodów nie przyznania dofinansowania, które jak wynika to ze zwrotnego dowodu doręczenia, zostało skierowane na adres skarżącego i odebrane przez niego dnia 21 grudnia 2020 r., co potwierdzone zostało własnoręcznym podpisem skarżącego. Skoro zatem w dacie wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, albowiem wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyrok oddalający skargę - najogólniej rzecz ujmując - jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Sąd, podzielając poglądy NSA zawarte w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, stwierdza, że przedmiotowa skarga na bezczynność Prezydenta w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON jako wniesiona po wydaniu przez organ stosownego rozstrzygnięcia, jest nieuzasadniona nie ma bowiem stanu bezczynności rozumianej jako nie wydanie rozstrzygnięcia w określonym w art. 35 k.p.a. terminie. Chociaż w niniejszej sprawie Skarżący kwestionuje formę w jakiej doszło do rozstrzygania przez organ to bezspornie organ odmówił wnioskowi skarżącego wskazując także na przyczyny odmowy i doręczając stosowne pismo, które skarżący kwestionuje co do spełnienia wymogów co do formy. Jak była o tym mowa przedmiotem kontroli sądowej w przedmiocie skargi na bezczynność organu nie jest jednak objęty określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie. Stąd przedmiotem kontroli sądu w ramach skargi na bezczynność nie może być poprawność co do formy rozstrzygania w sprawie wniosku o dofinansowanie. Również brak pouczenia o środkach zaskarżenia nie może przemawiać za objęciem kontrolą sądu rozpoznającego skargę na bezczynność, albowiem brak taki nie niweczy praw strony do zaskarżania wydanego – kwestionowanego przez stronę aktu. W tym stanie rzeczy, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.