I OZ 1816/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 855/17 o odrzuceniu skargi B. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 855/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. organ poinformował skarżącego o odmowie zakwalifikowania do wynajęcie lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. Następnie pismem z dnia 6 lutego 2017 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ w piśmie z dnia 3 marca 2017 r. poinformował skarżącego, że brak jest podstaw do uznania, iż sporna uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, a tym samym wskazał, że brak jest podstaw do jej uchylenia. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącemu w dniu 15 marca 2017 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi, B. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SO/Wa 14/17, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dalszej kolejności, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. poinformowała Sąd o wyznaczeniu jako pełnomocnika skarżącego - w ramach przyznanego mu prawa pomocy - radcę prawnego J. B. W dniu 6 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniosła skargę na wskazaną uchwałę z dnia [...] grudnia 2016 r. Do skargi nie został dołączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na względzie datę wydania zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy ([...] grudnia 2016 r.), uznał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. W ocenie Sądu skarżący prawidłowo wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, czym wyczerpał tryb konieczny do wniesienia skargi na sporną uchwałę. Organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 marca 2017 r. Tym samym termin do wniesienia skargi upływał w dniu 14 kwietnia 2017 r. Jednocześnie, Sąd zwrócił uwagę, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 243 § 1 daje możliwość przyznania prawa pomocy stronie, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania, czyli jeszcze zanim złożona zostanie skarga. Podmiot domagający się od sądu administracyjnego ochrony prawnej może bowiem dążyć do tego, aby jego skargę sporządził profesjonalny pełnomocnik i w tym celu, w terminie otwartym na wniesienie tej skargi, może zwrócić się do sądu administracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Jednak złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będzie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia tej skargi. Powyższe oznacza, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika już po upływie terminu do wniesienia skargi, konieczne będzie złożenie wraz ze skargą wniosku o jego przywrócenie W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik ustanowiony z urzędu złożył skargę dopiero w dniu 6 maja 2017 r., w sytuacji, gdy pismo stanowiące odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczono skarżącemu w dniu 15 marca 2017 r. W świetle powyższego, skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B. B., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 53 § 1 P.p.s.a. polegające na błędnej interpretacji zakresu terminów do wniesienia skargi przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy 30-dniowy termin na złożenie skargi biegnie od dnia otrzymania przez pełnomocnika informacji o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu w sprawie przez właściwy organ samorządu radcowskiego; 2) art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa, a termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 14 kwietnia 2017 r. W oparciu o powyższe zarzuty wnoszący zażalenie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie odpis odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa został doręczony B. B. w dniu 15 marca 2017 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 14 kwietnia 2017 r. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę wniesioną w dniu 6 maja 2017 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu wskazać należy, że wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym w terminie przewidzianym do wniesienia skargi, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu. W szczególności brak jest podstaw do twierdzenia, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu termin do zaskarżenia uchwały w stosunku do pełnomocnika nie rozpoczął biegu. Taka interpretacja przeczyłaby jednoznacznej treści art. 53 § 2 P.p.s.a. nakazującemu obliczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma natomiast instytucji procesowej, która umożliwiałaby zawieszenie terminu do wniesienia skargi do czasu przyznania stronie pełnomocnika z urzędu. Zaskarżenie uchwały po upływie trzydziestodniowego terminu od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zatem możliwe wyłącznie w przypadku, gdy przywrócono termin do dokonania tej czynności procesowej. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został jednak złożony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku, bowiem zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.