II GSK 879/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 745/20 w sprawie ze skargi W.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za usunięcie, parkowanie i sprawowanie dozoru nad pojazdem oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020r., sygn. akt II SA/Gl 745/20 oddalił skargę W. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Cz. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu. W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu W.J. na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zaskarżono powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: - naruszenie art. 6,7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020r., poz. 256, dalej: k.p.a.), poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania i niedokładne ustalenia dotyczące stanu faktycznego; - naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 89 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego zmierzającego do zebrania pełnego materiału dowodowego; - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na naruszeniu art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019, poz. 1438, ze zm., dalej: u.p.e.a.) przez bezprawną odmowę przyznania wynagrodzenia za dozór nad pojazdem skarżącemu W.J.; W skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia, w tym zakresie i o uwzględnienie skargi w oparciu o art. 176 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., a ponadto oświadczono, iż skarżący kasacyjnie zrzeka się rozprawy w oparciu o art.176 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że art. 174 p.p.s.a. przewiduje dwie podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Obowiązkiem strony jest wskazanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. W przypadku naruszenia przepisów postępowania niezbędne jest przy tym wskazanie wpływu, jaki mogło ono mieć na wynik sprawy. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest konieczne z uwagi na wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, które polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (por. np. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 1253/13), nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (por. np. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015r., sygn. akt II OSK 909/14). Dokonane wyżej wskazanie wymogów procesowych dotyczących prawidłowego skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej, jak również granic orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest w rozpoznawanej sprawie celowe, a to wobec skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej w sposób wadliwy. W skardze kasacyjnej wskazano jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji przepisy k.p.a., mianowicie: 6,7 i 8 art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 89 art. 8. Należy w związku z tym zauważyć, że powyższe przepisy normują postępowanie przed organem administracji, natomiast sąd nie stosuje tych przepisów, a więc nie może dopuścić się ich naruszenia. Sąd oceniając zastosowanie przepisów k.p.a. przez organ administracji stosuje przepisy ustawy p.p.s.a., nie zaś przepisu k.p.a. W istocie zatem domyślać się można, że zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. miał dotyczyć naruszenia przez Sąd pierwszej instancji nie powołanego w skardze kasacyjnej 151 p.p.s.a., który stosował Sąd oddalając skargę, podczas gdy zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ naruszył wskazane przepisy k.p.a., a w związku z tym Sąd winien uchylić wyrok stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który to przepis jednak również w skardze kasacyjnej nie został powołany. Należy ponadto zauważyć, że stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., podstawy kasacyjne powinny być uzasadnione. Oznacza to, że autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do powołania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienia temu przepisowi. Podkreślenia wymaga, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W rozpoznawanej w skardze kasacyjnej nie wskazano na czym miało polegać naruszenie powołanych w niej przepisów procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie zarzucanego w skardze kasacyjnej zaniechania przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego zmierzającego do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz wadliwego przeprowadzenia postępowania i niedokładnego ustalenia stanu faktycznego. Nie wskazano jakie konkretnie dowody powinien jeszcze organ przeprowadzić i na czym polegała wadliwa ocena dotychczas zebranego materiału dowodowego. Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej i faktycznego braku ich uzasadnienia, nie ma w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze kasacyjnej, a tym bardziej, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia, był istotny – w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia – wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu zauważyć, że ocena poczynionych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zastosowanych przepisów prawa jest w rozpoznawanej sprawie zdeterminowana przez fakt związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1246/17, uchylającym poprzednio wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/GL 943/16 i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylającym skarżone decyzje (art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1246/17, ponieważ żądanie skarżącego w zakresie pojazdu [...] nr rej. [...] dotyczy pojazdu usuniętego z drogi przed [...] stycznia 2002r., kiedy to został wprowadzony do ustawy przepis art. 130a Prawa o ruchu drogowym (art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym; Dz. U. Nr 29, poz. 1444), to należy zastosować regulacje wcześniejsze, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5, poz. 64, z późn. zm.), wydane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1, 2 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowego aktu wykonawczego). W odniesieniu do wniosku skarżącego w zakresie tego pojazdu należało według wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 12 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1246/17 przeprowadzić analizę obowiązujących ówcześnie przepisów, a także sprawdzić, w jakich warunkach doszło do usunięcia pojazdu oraz to, czy i jaka ówcześnie istniała w obrocie umowa wiążąca stronę dozorującą z organem publicznym (właściwym organem Policji, wojewodą lub organem samorządowym). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy stosując się do powyższych wskazań stwierdziły, że do usunięcia pojazdu doszło w dniu [...] czerwca 2001 r. na podstawie dyspozycji nr [...] wydanej przez Komendę Miejską Policji w Częstochowie, na podstawie art. 129 ust. 5 u.p.r.d. oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W chwili usunięcia pojazdu między skarżącym a Komendantem Miejskim Policji w Częstochowie obowiązywała umowa nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., która dotyczyła trybu zlecania holowania i parkowania pojazdów dla potrzeb postępowania karnego (§ 3 umowy). Mimo czynionych przez organ poszukiwań nie udało się ustalić treści tej umowy (nie mieli kopii tej umowy Komendant Miejski Policji w Częstochowie, Komendant Miejski w Katowicach, Wojewoda Śląski - przejmujący archiwum Wojewody Częstochowskiego, ani też Miasto Częstochowa), a skarżący w toku całego postępowania nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że jego firma była jednostką wyznaczoną do usuwania i przechowywania pojazdów (art. 129 ust. 5 u.p.r.d.). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż organy w pełni podporządkowały się wskazaniom i ocenie prawnej wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1246/17. Rację ma Sąd pierwszej instancji stwierdzając w uzasadnieniu skarżonego obecnie wyroku, że pomimo prawidłowego działania organu pierwszej instancji, który w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał i ocenił dostępny materiał dowodowy, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających by w okresie dozoru wymienionego pojazdu skarżący był podmiotem wyznaczonym przez Gminę bądź starostę do usuwania i przechowywania pojazdów. W związku z tym prawidłowe było przyjęcie, że skarżący w tym okresie, za który domaga się przyznania wnioskowanego wynagrodzenia nie posiadał statusu "jednostki wyznaczonej przez właściwego starostę", co w świetle art. 102 § 2 u.p.e.a. czyni niezasadnym jego żądanie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu. Nie doszło w tej sytuacji do naruszenia jedynego wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego - art. 102 § 2 u.p.e.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.