I FZ 293/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] A. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 704/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21 września 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi [...] A. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 704/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącej spółce wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez nią, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie wykazała zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), uzasadniających zastosowanie wobec niej instytucji wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Sądu lektura wniosku i jego uzupełnienia uzasadniała twierdzenie, iż pełnomocnik spółki ograniczył się do przywołania ogólników, wprawdzie załączył kopię rachunku zysków i strat za okres od stycznia do czerwca 2017 r., jednakże dokument ten nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Nawet bowiem wykazanie straty w prowadzonej działalności, co miało miejsce w sprawie, nie oznacza utraty płynności finansowej, ani też braku środków finansowych. Pełnomocnik spółki nie przedstawił ani stanu rachunków bankowych, ani bilansu, sprawozdania co pozwoliłoby na ewentualne stwierdzenie symptomów wskazujących na groźbę utraty płynności finansowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie w nim art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze ten zarzut, w wywiedzionym środku zaskarżenia wniesiono o: - przeprowadzenie w oparciu o postanowienia art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do zażalenia niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i niepowodujących nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz w oparciu o postanowienia art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. rozpoznanie merytoryczne wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, względnie o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, - zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu zażalenia jego autor – doradca podatkowy – co do zasady powtórzył argumentację z zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych i uzupełnienia tego wniosku. Następnie nie zgadzając się z oceną Sądu pierwszej instancji, że przestawione w toku postępowania dowody nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji gospodarczej spółki, w oparciu o postanowienia art. 106 § 3 P.p.s.a., pełnomocnik skarżącej przedstawił dodatkowe dowody wskazujące na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie wokół tych dodatkowych dowodów zbudował argumentację na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż załączona na etapie postępowania przed WSA kopia rachunku zysków i strat za okres od stycznia do czerwca 2017 r., nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Nawet bowiem wykazanie straty w prowadzonej działalności, co miało miejsce w sprawie, nie oznacza utraty płynności finansowej, ani też braku środków finansowych (postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 327/13 oraz z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1741/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że skarżąca nie uzasadniła należycie swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji oraz nie podała popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Tymczasem bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Wstrzymanie, bowiem wykonania decyzji uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Jednocześnie podkreślić należy, że podnoszone w zażaleniu nowe okoliczności oraz załączone do niego dokumenty wskazujące na niebezpieczne dla skarżącej skutki wykonania decyzji, nie mogą zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności sąd kasacyjny sprawuje kontrolę rozstrzygnięć zapadłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W rezultacie skoro skarżąca na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie przedstawiła dostatecznych faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową i majątkową uzasadniających zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. to nie można uznać, iż Sąd w tych okolicznościach, odmawiając wstrzymania wykonania decyzji naruszył wskazany przepis. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż skarżąca może złożyć ponowny wniosek o wstrzymanie zaskarżonych decyzji, w którym przedstawi okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają pozytywne rozpatrzenie takiego wniosku. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.