II SA/Ke 559/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. O.- Rz. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE II SA/Ke 559/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 59 § 1 kpa, odmówił M.K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Organ ustalił, że postanowienie z dnia [...] zostało skarżącemu doręczone w trybie art. 44 § 4 kpa; przesyłka została zwrócona przez pocztę z adnotacją: "zwrot dnia 17.07.08r., przesyłka nie podjęta w terminie". Na przesyłce widnieją także adnotacje o dwukrotnym jej awizowaniu w dniu 1 lipca 2008r. i 9 lipca 2008r. Zażalenie na to postanowienie, złożone dnia 22 grudnia 2008r. bezpośrednio w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, poskutkowało postanowieniem WINB z dnia [...] stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Po otrzymaniu tego postanowienia (w dniu 21 stycznia 2009r.), M.K. pismem z 3 lutego 2009r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. We wniosku podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż nie znał treści postanowienia. Ze względu bowiem na stan zdrowia, tj. niemożność poruszania się, nie mógł osobiście odebrać awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym, a poczta nie wydała przesyłki członkowi rodziny tłumacząc "innym pobytem i danymi osobowymi jak adresat na przesyłce". W takim stanie faktycznym, przytaczając treść przepisów art. 58 § 1 i 2 kpa organ uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku własnej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Nie można przy tym uznać, że doręczenie zastępcze postanowienia z [...]., dokonane na podstawie art. 44 § 4 kpa, było nieskuteczne, gdyż wnioskodawca posiadał wiedzę na temat pozostawionej na poczcie przesyłki, o czym świadczy treść prośby o przywrócenie terminu. Organ podkreślił, że w takiej sytuacji M.K. powinien skorzystać z instytucji pełnomocnictwa (udzielonego np. członkowi rodziny) do odbioru korespondencji, skoro z uwagi na stan zdrowia nie mógł odebrać przesyłki osobiście. Wnioskodawca nie wskazał przy tym, czy czynił jakieś starania w tym kierunku, czy też poprzestał na informacji poczty nie interesując się losem skierowanej do niego korespondencji. Organ ustalił, że podobna sytuacja, tj. nie odbieranie przesyłek, zachodzi w innej sprawie administracyjnej prowadzonej przed organem I-szej instancji z udziałem skarżącego. Dlatego nie można wykluczyć, że działanie M.K. jest świadome, tym bardziej, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że w okresie od 26 czerwca 2008r. do 17 lipca 2008r. wnioskodawca rzeczywiście był chory w stopniu uniemożliwiającym mu odebranie przesyłki. Ponadto, nie została spełniona przesłanka określona art. 58 § 2 kpa, dotycząca zachowania siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro bowiem zażalenie na postanowienie z [...] złożone zostało przez M.K. dnia 22 grudnia 2008r., to w tym dniu ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie tego zażalenia. Tymczasem prośba o przywrócenie terminu złożona została dopiero 6 lutego 2009r. Organ podkreślił przy tym, że termin z art. 58 § 2 kpa jest nieprzywracalny. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.K. wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił, że zaskarżone postanowienie "zawiera wady w części głównej, zasadniczej", co powoduje jego "nieważność z mocy prawa". Podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] nastąpiło bez jego winy, gdyż nie otrzymał tego postanowienia oraz upomnienia, z których mógłby się dowiedzieć o treściach zawartych w tych pismach. Przeszkodą w tym zakresie była choroba ojca oraz własna (która nasiliła się od 16 marca 2008r. i trwa do chwili obecnej). Skarżący podał, że w tym okresie czterokrotnie przebywał w szpitalu, miał trzy operacje, a jedną operację miał jego ojciec. W ocenie M.K. zaskarżone postanowienie jest "stronnicze, wspomagające (...) cynizm i nieludzkie traktowanie, depcze prawne kanony społeczne i obyczajowe". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności poddanych pod osąd aktów administracyjnych, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie oparte zostało o przepis art. 58 § 1, 2 i 3 kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). W sprawie bezspornym jest, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Jak wynika z akt administracyjnych, postanowienie to doręczone zostało M.K. w trybie art. 44 kpa, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. osobiście lub za pośrednictwem określonych w art. 43 osób): 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Z adnotacji poczty na przesyłce skierowanej do M.K., zawierającej postanowienie z [...] wynika, że doręczenia określonego w art. 44 § 1 pkt 1 kpa, dokonano z uwagi na nieobecność adresata w miejscu zamieszkania. Przesyłka była awizowana dwukrotnie: pierwszy raz dnia 1 lipca 2008r., a drugi raz - 9 lipca 2008r. Została zwrócona do organu w dniu 17 lipca 2008r., z adnotacją: przesyłka nie podjęta w terminie. Spełnienie wymogów określonych w art. 44 § 1, 2 i 3 kpa oznacza przyjęcie, że postanowienie zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu 15 lipca 2008r. Od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, który upłynął 22 lipca 2008r. Z akt wynika także, że zażalenie M.K. na postanowienie z dnia [...], wpłynęło - bezpośrednio do organu II-giej instancji – w dniu 22 grudnia 2008r., co poskutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia (postanowienie WINB z [...]). W dniu 6 lutego 2008r. skarżący nadał na poczcie wniosek o przywrócenie terminu i w następstwie jego rozpatrzenia zapadło postanowienie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Z uwagi na treść przytoczonego wyżej art. 58 § 2 kpa, organ winien w pierwszej kolejności ustalić, czy prośba o przywrócenie uchybionego terminu wniesiona została w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Niezachowanie tego warunku, z uwagi na nieprzywracalność terminu do złożenia prośby przewidzianej w art. 58 § 2, powodować musi zawsze odmowę przywrócenia terminu – bez względu na to, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Aby ocenić, czy termin siedmiodniowy, o jakim mowa w art. 58 § 2 został zachowany, należy zatem ustalić przyczynę uchybienia terminu oraz datę jej ustania. Jak wynika z treści wniosku M.K., powodem niezachowania terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z [...], była niemożność dowiedzenia się o treści tego postanowienia. Skarżący podaje, że postanowienia nie mógł odebrać osobiście w urzędzie pocztowym ze względu na stan zdrowia – "niezdolność poruszania wywołana chorobami". Jak słusznie podniósł przy tym organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, M.K. wiedział, że przesyłka jest awizowana , skoro we wniosku powołał się na to, że "poczta mimo awizowania nie wydała przesyłki członkowi rodziny – motywując pobytem i danymi osobowymi – jak adresat na przesyłce". W dalszej części prośby zawarte jest stwierdzenie, że skarżący nie mógł "dowiedzieć się o treści pisma z dnia [...] jak i o innych", dlatego uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy z powodu "doręczenia zastępczego". W oparciu o treść wniosku należy zatem przyjąć, że M.K. jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazuje brak wiedzy o treści postanowienia z dnia [...], wywołany chorobą. W zażaleniu na postanowienie z [...], złożonym w dniu 22 grudnia 2008r., skarżący wskazuje jednak na to, że przyczyna ta ustała. Podaje bowiem, że postanowienie z dnia [...] otrzymał w Urzędzie Skarbowym (w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia tego postanowienia z odręczną adnotacją M.K.: "otrzymałem 11.12.2008r."). Podnosi także, że pogarszający się stan zdrowia, wielokrotne pobyty w szpitalu, operacje i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej "uniemożliwiły" mu "podjęcie czynności fizycznej w tej sprawie". Sam fakt złożenia zażalenia oznacza jednak, że stan opisany przez skarżącego ustał, tym bardziej, że akta sprawy wskazują na jego dużą aktywność procesową w tym czasie. Po pierwsze, od grudnia 2008r. korespondencja kierowana do M.K. odbierana jest przez niego osobiście, a nie jak wcześniej – doręczana w trybie art. 44 kpa: - tytuł wykonawczy – pokwitowany dnia 11 grudnia 2008r., - postanowienie INB z dnia [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oraz pismo INB z dnia 5 stycznia skierowane do organu II-giej instancji, w przedmiocie złożonego przez skarżącego zażalenia na postanowienie z [...] doręczone dnia 13 stycznia 2009r., - postanowienie WINB z [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - doręczone dnia 21 stycznia 2009r., - pismo INB z dnia 28 stycznia 2009r. skierowane do organu II-giej instancji w sprawie zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie z dnia [...] wyrażające stanowisko wierzyciela – doręczone dnia 3 lutego 2009r. Po drugie, M.K. bierze aktywny udział w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym: - dnia 15 grudnia 2008r. składa do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz do WINB - zażalenie na postanowienie INB z dnia [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, - dnia 21 stycznia 2009r. wnosi do WINB pismo nazwane "zażaleniem", w którym kwestionuje tytuł wykonawczy i wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, - tego samego dnia składa też zażalenie na postanowienie INB z dnia [...] wyrażające stanowisko wierzyciela, - dnia 22 stycznia 2009r. i 2 lutego 2009r. składa wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji INB z dnia [...], nakładającej na niego obowiązek wykonania określonych czynności, mających na celu doprowadzenie wiaty magazynowej do stanu zgodnego z przepisami prawa (daty złożenia tych wniosków wynikają ze znajdującej się w aktach decyzji WINB z dnia 15 kwietnia 2009r. odmawiającej stwierdzenia nieważności), - dnia 6 lutego 2009r. nadaje w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...]. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności świadczą o tym, że prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ przyjął, iż przyczyną uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 23 czerwca 2008r., był brak wiedzy o jego treści, wywołany chorobą skarżącego, która w lipcu 2008r. uniemożliwiła mu odebranie tego postanowienia (takie ustalenie potwierdza złożona do akt sądowych kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynika, że M.K. był hospitalizowany w ostatnim dniu terminu do odbioru przesyłki z urzędu pocztowego, tj. 15 lipca 2008r.). Przywoływana przez skarżącego okoliczność, że choroba na którą cierpi ma charakter długotrwały i przewlekły, nie zmienia jednak oceny, że przyczyna niezachowania terminu ustała co najmniej w dniu 11 grudnia 2008r., skoro M.K. od tego czasu wykazywał dużą aktywność procesową w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stan zdrowia, który – jak podał w zażaleniu na postanowienie z [...] – uniemożliwił mu "podjęcie czynności fizycznej w tej sprawie", niewątpliwie poprawił się na tyle, że mógł odbierać korespondencję i składać pisma procesowe, zażalenia itp. Jeżeli zatem przyjąć, że w tej dacie tj. w dniu otrzymania w Urzędzie Skarbowym odpisu postanowienia z dnia [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (ustalona jako brak wiedzy na temat jego treści wywołany chorobą), to termin siedmiodniowy, o jakim mowa w art. 58 § 2 kpa, upłynął M.K. w dniu 18 grudnia 2008r. Odbierając dnia 11 grudnia 2008r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, skarżący - przy dołożeniu należytej staranności - winien bowiem wyjaśnić, czy termin do wniesienia zażalenia już nie upłynął; wątpliwości w tym zakresie winny wzbudzać takie okoliczności, jak odległa data postanowienia, niepodjęcie przesyłki awizowanej w lipcu 2008r. (wiedzę na ten temat skarżący posiadał, o czym była już mowa wyżej), wreszcie odbiór postanowienia w Urzędzie Skarbowym (a nie za pośrednictwem organu - INB), w trakcie postępowania egzekucyjnego. Gdyby nawet przyjąć wersję korzystną dla skarżącego i uznać, że w dacie odbioru postanowienia w Urzędzie Skarbowym, tj. w dniu 11 grudnia 2008r., pozostawał on w przekonaniu, że termin do wniesienia zażalenia dopiero rozpoczął bieg (i co za tym idzie ustalić, że to przekonanie uniemożliwiało mu wniesienie prośby o przywrócenie terminu), to i tak okoliczności sprawy wskazują na złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Dnia 13 stycznia 2009r. M.K. otrzymał bowiem z INB dwa pisma: postanowienie z [...] dotyczące stanowiska wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów oraz pismo INB z dnia 5 stycznia 2008r. skierowane do organu II-giej instancji w związku ze złożeniem przez skarżącego zażalenia na postanowienie z dnia [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zarówno w treści postanowienia, jak i pisma z 5 stycznia 2008r., zawarte są ustalenia co do sposobu doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] w trybie art. 44 kpa oraz stwierdzenie, że postanowienie to wobec nie zaskarżenia w terminie, stało się ostateczne i podlega wykonaniu. Po zapoznaniu się z tymi pismami, skarżący nie mógł mieć już najmniejszych wątpliwości co do tego, że jego zażalenie jest spóźnione i należy wnieść prośbę o przywrócenie terminu. Prośbę taką, zgodnie z art. 58 § 2 kpa, winien zatem wnieść do dnia 20 stycznia 2009r., czego jednak nie uczynił. Ubocznie zauważyć należy, że M.K. nie zachował siedmiodniowego terminu z art. 58 § 2 kpa, nawet po doręczeniu mu ostatecznego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to doręczone zostało skarżącemu dnia 21 stycznia 2009r., a wniosek o przywrócenie terminu nadał na poczcie dopiero 6 lutego 2009r. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że powody, dla których skarżący uchybił terminowi siedmiodniowemu z art. 58 § 2 kpa, pozostają bez znaczenia w sprawie. Termin ten jest bowiem nieprzywracalny, a niezachowanie go zawsze powoduje odmowę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W takiej sytuacji bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także ocena przyczyn, powodujących uchybienie terminu do dokonania tej czynności. Dlatego Sąd nie odniósł się do tych wywodów organu, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które dotyczą braku uprawdopodobnienia przez M.K., że uchybił terminowi bez własnej winy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowo organ ustalił w zaskarżonym postanowieniu, że M.K. złożył prośbę o przywrócenie terminu po upływie siedmiu dni od jej ustania, co skutkuje odmową przywrócenia terminu. Z tych powodów zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 i 2, § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c i § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).