IV SA/Gl 313/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie radnych – wygaśnięcia mandatu w kwestii rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia [...] na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 października 2011 r. postanawia 1. w trybie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 313/11; 2. odmówić wyłączenia sędziego Stanisława Niteckiego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] A. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]w sprawie wygaśnięcia jej mandatu radnej. Następnie wnioskiem z dnia [...] skarżąca domagała się wyłączenia sędziego Stanisława Niteckiego od orzekania w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wskazała, że uchwała o wygaśnięciu mandatu, której inicjatorem był Prezydent Z. R. M., zapadła głosami radnych z SLD i Niezależnej Alternatywy Wyborców. Natomiast R. M. został właśnie wybrany z listy komitetu wyborczego o nazwie Niezależna Alternatywa Wyborców, którego jednym z kandydatów był również R. N. Dodatkowo Prezydent Miasta powołał R. N. do składu Rady Nadzorczej Zakładu Gospodarki Komunalnej. W ocenie skarżącej nie budzi zatem wątpliwości, że R. N. jest osobą związaną zarówno z inicjatorem uchwały o wygaśnięciu mandatu, jak i z polityczną większością, która ją przegłosowała. Skarżąca na podstawie powyższych okoliczności wywiodła, że skoro R. N. jest krewnym sędziego Stanisława Niteckiego, to powstaje wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie, uzasadniająca wniosek o wyłączenie. Sędzia Stanisław Nitecki w oświadczeniu z dnia [...]złożonym do akt sprawy oświadczył, że brak jest podstaw do jego wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.). Wskazał, iż R. N. jest jego bratem, jednakże nie zachodzą przyczyny włączenia, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. Sąd odmówił wyłączenia sędziego. Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie nazwane "skargą kasacyjną", w którym domagała się jego zmiany. Orzeczeniu zarzuciła zaniechanie odniesienia się przez Sąd do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o wyłączenie oraz obrazę art. 19 P.p.s.a., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Stanisława Niteckiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej jako P.p.s.a., jeżeli zaskarżone postanowienie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Według wskazanego przepisu uchylenie zaskarżonego postanowienia jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zatem podstawę uchylenia mogą stanowić zarówno przyczyny formalne, jak i względy merytoryczne. Natomiast sama zasadność zażalenia musi być oczywista, nie rodząca żadnych wątpliwości i widoczna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. Art. 195 § 2 P.p.s.a. znajdzie tym samym zastosowanie przy rozpoznaniu zażalenia skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 października 2011 r., gdyż jest ono oczywiście uzasadnione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w tym postanowieniu zacytowano treść nieaktualnego już brzemienia przepisu art. 19 P.p.s.a oraz nie odniesiono się w sposób wyczerpujący do zarzutu wniosku o wyłączenie sędziego dotyczącego faktu zajmowania przez krewnego sędziego zajmuje stanowisko członka rady nadzorczej w spółce, w której wyłącznym udziałowcem jest Gmina Z., natomiast kompetencję zgromadzenia wspólników wykonuje Prezydent Z., będący inicjatorem zaskarżonej do sądu uchwały. Wobec tego należało przychylić się do wniosku zażalenia i rozpoznać sprawę na nowo. Ponowne rozpoznanie sprawy nie zmieniło natomiast stanowiska Sądu, że wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie natomiast do § 3 tego przepisu sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać, co do tej skargi. Niezależnie od wskazanych przyczyn, zgodnie z art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączeniu na podstawie tego przepisu może podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wniosek strony o wyłączenie sędziego odpowiadać musi określonym w ustawie rygorom formalnym oraz musi zawierać uzasadnienie uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia. W związku z tym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Odnosząc się bezpośrednio do wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego, podnieść należy, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Należy przede wszystkim wskazać, że sędzia Stanisław Nitecki złożył na potrzebę niniejszego postępowania oświadczenie, w którym wskazał na brak istnienia podstaw do jego wyłączenia w sprawie. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego oświadczenia, a skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby mu przeczyć i świadczyć o istnieniu przesłanek uzasadniających wyłączenie tego sędziego. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego od udziału w sprawie samo subiektywne przeświadczenie skarżącej, że dany sędzia może być nieobiektywny, gdyż jego krewny jest związany z osobami, które brały udział w procedurze dotyczącej wygaśnięcia jej mandatu. Przyjdzie bowiem zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie (art. 19 wprost wskazuje na "uzasadnione wątpliwości"). Co więcej wskazywane okoliczności muszą faktycznie wystąpić i nie mogą mieć charakteru potencjalnego lub być jedynie uprawdopodobnione (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., I FZ 383/10, Lex nr 740828). Wykluczone jest zatem posługiwanie się wyłącznie hipotezami lub niczym nie popartymi przypuszczeniami. Fakt, że brat sędziego był kandydatem komitetu wyborczego Niezależnej Alternatywy Wyborców, z której listy wyborczej kandydował również Prezydent Miasta Z. oraz radni głosujący za wygaśnięciem mandatu skarżącej, nie stanowi wystarczającej podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Należy podkreślić, że krewny sędziego nie miał żadnego bezpośredniego wpływu na działania podjęte wobec skarżącej i nie jest stroną w sprawie, a związek z inicjatorami zaskarżonej uchwały miał charakter wyłącznie polityczny. Jednocześnie członkostwo R. N. w Radzie Nadzorczej Zakładu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Z. również nie wskazuje na spełnienie przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie zachodzi tu żaden rzeczywisty i obiektywny związek pomiędzy sprawowaną funkcją, a wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały. Zatem trudno dopatrzeć się tu jednocześnie jakiegokolwiek ewentualnego zagrożenia dla bezstronności sędziego, wynikającego wyłącznie z faktu zasiadania jego brata w organie spółki należącej do miasta Z., nawet jeśli uprawnienia właścicielskie wykonuje w imieniu spółki Prezydent Miasta Z., który był inicjatorem uchwały. Nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Na marginesie można wskazać, że samo zaś przeświadczenie skarżącej, że sędzia może prowadzić sprawę nieobiektywnie nie jest przesłanką do wnioskowania o jego wyłączenie, gdyż może ona kwestionować wadliwe jej zdaniem orzeczenia wydawane przez sędziego, przy pomocy przysługujących jej środków odwoławczych. Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, przy zastosowaniu art. 195 § 2 i art. 22 §1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji