II SA/Po 561/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia 30 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. w dniu 05 maja 2022 r. wydał orzeczenie nr [...] o odmowie wydania M. C. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzja powyższa została doręczona wnioskodawcy w dniu 30 maja 2022 r. W dniu 15 czerwca 2022 r. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r. , nr [...], Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "K.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia 05 maja 2022 r. nr [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie z dnia 05 maja 2022 r. zostało doręczone stronie w dniu 30 maja 2022 r., natomiast odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu 15 czerwca 2022 r., czyli po terminie określonym w § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r., poz. 857). W związku z uchybieniem terminu strona nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. Pismem z dnia 14 lipca 2022 r. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 329 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontroli Sądu poddano postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim, którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 05 maja 2022 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie określa § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r., poz. 857), zgodnie z którym osoba zainteresowana może wnieść - w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia - odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 30 maja 2022 r., co znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej to orzeczenie (k. nienumerowana akt adm.). Orzeczenie to zawierało przy tym pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Skoro orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 30 maja 2022 r., termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu w dniu 14 czerwca 2022 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył osobiście odwołanie w siedzibie urzędu w dniu 15 czerwca 2022 r. Skarżący niewątpliwie więc uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Tym niemniej zauważenia wymaga, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 r., poz. 491). Wobec tego w sytuacji ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; obecny Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) ustawą z dnia 09 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), która weszła w życie w dniu 16 grudnia 2020 r., został dodany art. 15zzzzzn2, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Powołana regulacja nie oznacza wyłączenia ogólnych reguł postępowania administracyjnego odnoszących się zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, którą to procedurę w tej sprawie organ pominął. Dotychczas - co uczynił organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem - stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obecnie jednak w przypadku uchybienia terminowi w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, istnieje obowiązek organu zawiadomienia strony o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19) i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 przytoczonego wyżej przepisu). Tym samym zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne, gdyż - jak wynika z akt sprawy – organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim albowiem zostało wydane z naruszeniem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu w zakresie stosowania i wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Organ odwoławczy zawiadomi więc stronę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczy jej termin 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.