II SA/Lu 640/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat E. O. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem należnego podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 4 czerwca 2012 r., po rozpoznaniu odwołania R. K. od decyzji wydanej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P., z upoważnienia Burmistrza P., z dnia 19 kwietnia 2012 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 27 października 2011 r., nr [...], którą odmówiono przyznania R. K. świadczeń rodzinnych – utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Burmistrza P., decyzją z dnia 27 października 2011 r., nr [...], odmówił przyznania R. K.: zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na M. K., a także dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. K. i S. K. Uzasadniając odmowę przyznania świadczeń rodzinnych organ ten wskazał, że córka wnioskodawczyni – M. K. jest matką J. K., a zgodnie z art. 7 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli pełnoletnie dziecko jest uprawnione do zasiłku rodzinnego na własne dziecko. We wniosku z dnia 12 stycznia 2012 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wspomnianą decyzją R. K. jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazała wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu 16 grudnia 2011 r. postanowienia utrzymującego ustanowioną rodzinę zastępczą i ograniczającego władzę rodzicielską M. K. nad jej córką J. Zdaniem wnioskodawczyni z orzeczenia tego wynika, że brak było podstaw prawnych do odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na córkę M. K. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ wskazał, że w listopadzie 2011 r., od którego to miesiąca przysługiwały świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy 2011/2012, córka strony M. była osobą pełnoletnią i miała własne dziecko – J. K., urodzoną 2 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r., [...], ograniczył władzę rodzicielską M. K. nad J. K. poprzez utrzymanie dla dziecka rodziny zastępczej w osobach jej dziadków R. i R. K. Organ wskazał, że okoliczności określone w postanowieniu Sądu nie były mu znane w dniu wydania decyzji, jednak nie stanowią okoliczności istotnej w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych wnioskowane świadczenia nie przysługują na córkę M. Utrzymując w mocy tę decyzję Kolegium podkreśliło, że nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia decyzji zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kwestionowana decyzja została wydana 27 października 2011 r., a doręczono ją stronie 14 listopada 2011 r. Okoliczność wskazana przez wnioskodawczynię jako podstawa wznowienia (wydanie postanowienia sądu powszechnego) miała miejsce w dniu 16 grudnia 2011 r., a więc już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że okoliczności faktyczne i nowe dowody będące podstawą wznowienia muszą istnieć w dniu wydania decyzji. Skoro okoliczności takie zaistniały po wydaniu decyzji nie mogą być podstawą do uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2. Organ odwoławczy stwierdził również, że wbrew twierdzeniom strony postanowienie Sądu Rejonowego w [...] nie ustanawia R. K. opiekunem prawnym małoletniej J. A. K. Odwołująca się nie jest więc uprawniona do zasiłku rodzinnego na J. K., ponieważ nie jest jej opiekunem prawnym, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego osobą uprawnioną do świadczenia na J. K. pozostaje M. K. Tym samym wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność nie ma charakteru okoliczności istotnej dla sprawy, bowiem nie ma wpływu na jej rozstrzygnięcie. Skargę do Sądu na decyzję Kolegium złożyła R. K., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a zwłaszcza pominięcie art. 1121 K.r.o., dotyczącego praw i obowiązków rodziny zastępczej, jaką została ustanowiona skarżąca dla swojej córki; 2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 2 pkt 2 K.p.a., poprzez orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego niekształtujący prawa skarżącej do przyznania świadczenia - art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas, gdy podstawą takiego orzeczenia winna być treść przepisów art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 7 pkt 4 tejże ustawy, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy matce 18-letniej, uczącej się córki i nie uprawnionej do zasiłku rodzinnego przysługuje prawo do przewidzianych w ustawie świadczeń; 3. art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że zasiłek rodzinny przysługuje matce dziecka, które zostało umieszczone w rodzinie zastępczej, jaką jest skarżąca; 4. art. 1121 K.r.o., poprzez jego błędne zastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie zachodził przesłanki do przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na córkę M., która jest dzieckiem w wieku lat 18, uczącym się i nie uprawnionym do zasiłku na własne dziecko, bowiem zgodnie z postanowieniem sądu, skarżąca jest opiekunem prawnym i rodziną zastępczą dla jej dziecka J. K., a tym samym to ona pobiera stosowne świadczenia na jej rzecz; 5. błędne ustalenie, że w dacie wydania decyzji z dnia 27 października 2011 r. dziecko uczącej się córki nie pozostawało w rodzinie zastępczej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wznowienia postępowania. W myśl przepisu art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu. Stosownie do tego przepisu postępowanie wznawia się w szczególności, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Postępowanie takie, zgodnie z art. 151 § 1 K.p.a., kończy decyzja, w której organ właściwy: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zasadne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez Kolegium, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż kwestionowana decyzja z dnia 27 października 2011 r., wydana z upoważnienia Burmistrza P., została doręczona skarżącej w dniu 14 listopada 2011 r. W dniu 12 stycznia 2012 r. skarżąca zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., to jest wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu 16 grudnia 2011 r. w sprawie [...] postanowienia ograniczającego władzę rodzicielską M. K. nad jej córką J., poprzez utrzymanie dla tego dziecka ustanowionej rodziny zastępczej w osobach dziadków, to jest skarżącej i jej męża. Prawidłowo stwierdziło Kolegium, że okoliczność wskazana przez skarżącą jako podstawa wznowienia nastąpiła w dniu 16 grudnia 2011 r., a więc już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że okoliczności faktyczne i nowe dowody będące podstawą wznowienia muszą istnieć w dniu wydania decyzji. Skoro okoliczności takie zaistniały po wydaniu decyzji nie mogą być podstawą do uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Z powyższego wynika, iż już z tych tylko powodów brak było podstaw prawnych do uchylenia – po wznowieniu postępowania – kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia z dnia 27 października 2011 r. Podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogą mieć zatem wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).