II SAB/Bk 114/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. W. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie odszkodowania p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej E. M. W. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku kwotę 100 (sto) złotych wniesioną tytułem wpisu sądowego od skargi. 1. , UZASADNIENIE W dniu [...] sierpnia 2021r. E. W. (dalej powoływana też jako "skarżąca") wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie nr [...] toczącej się w postępowaniu ponownym w I instancji (tj. po uchyleniu poprzedniej decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] czerwca 2019 r. decyzją kasacyjną Wojewody P. z [...] października 2019 r.), w części dotyczącej uznania skarżącej za stronę postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Pełnomocnik skarżącej wniósł jednocześnie o: (1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; (2) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; (3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącymi naruszeniem prawa; (4) rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym; (5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Z uzasadnienia złożonej skargi wynika, że w lipcu 2013 r. wszczęte zostało z urzędu przez Prezydenta Miasta B. postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr [...] o powierzchni 0,0348 ha przejętą na rzecz Gminy B. na podstawie decyzji tego organu z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej: decyzja zrid) zezwalającej na realizację inwestycji drogowej w postaci budowy ulicy [...] i rozbudowie ulicy [...] w B. W dniu kiedy decyzja zrid stała się ostateczna i kiedy nastąpiło przejście prawa własności, tj. [...] czerwca 2013 r., działka stanowiła własność M. Spółki z o.o. w J. (dalej: Spółka). W dniu [...] lutego 2014 r. Prezes Spółki T. W. zawarł umowę cesji wierzytelności formułując w umowie oświadczenie woli o przeniesieniu w imieniu Spółki na D. S. przysługujących Spółce wierzytelności z tytułu odszkodowań m.in. za przejętą decyzją zrid działkę nr [...]. T. W. zmarł [...] lutego 2014 r., zaś spadek po nim nabyły dzieci: F. W. i E. W. (postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego W. w sprawie [...]). W prowadzonym postępowaniu o ustalenie odszkodowania, z uwagi na wątpliwości organu pierwszej instancji co do treści umowy cesji wierzytelności, organ ten postanowieniem odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu D. S., jednak wyrokiem z 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Bk 47/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił to postanowienie. Wyrok stał się prawomocny. Postępowanie o odszkodowanie prowadzone było dalej z udziałem D. S., a także – z uwagi na podjęte przez organ ustalenia – z udziałem wierzycieli hipotecznych (dwóch banków oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.), Starosty Powiatu G. (bowiem organ ustalił fakt likwidacji Spółki z mocy prawa na skutek nieprzerejestrowania jej do Krajowego Rejestru Sądowego z dawnego Rejestru Handlowego i przejęcie nieodpłatnie jej majątku przez Skarb Państwa), a także E. W. i Fi. W. W dniu [...] czerwca 2019 r. Prezydent B. wydał decyzję, mocą której: ustalił odszkodowanie za działkę nr [...] o powierzchni 0,0348 ha na kwotę 583 522 zł; zobowiązał siebie jako reprezentanta Gminy do wypłacenia odszkodowania na rzecz D. S.; umorzył postępowanie administracyjne prowadzone wobec dwóch banków (z uwagi na zaspokojenie wierzytelności), Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (z uwagi na przedawnienie roszczeń), E. W. i F. W. oraz Starosty Powiatu G. (z uwagi na brak po stronie tych podmiotów interesu prawnego, tj. braku możliwości wykazania przez nie prawa do wierzytelności z tytułu odszkodowania, którą to wierzytelność umową scedowano na D. S.). Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołań Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i E. W., decyzją z [...] listopada 2019 r. znak [...] uchylił decyzję Prezydenta B. z dnia [...] czerwca 2019r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...], na podstawie art. 134 k.p.a., Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania E. W. od decyzji pierwszoinstancyjnej. Na skutek skargi E. W., tut. sąd wyrokiem z 26 marca 2020 r, sygn. akt II SA/Bk 111/20, uchylił postanowienie Wojewody P. z [...] listopada 2019 r., wywodząc, że skarżącej przysługuje wyłącznie przymiot strony w znaczeniu procesowym w postępowaniu odwoławczym. W dniu [...] czerwca 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie do Wojewody P. zarzucając organowi I instancji, że nie zostało dotychczas wydane rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, a skarżąca nie została uznana za stronę postępowania. Wniosła o uwzględnienie ponaglenia na bezczynność i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej w stosunku do niej, co do istoty sprawy. Wojewoda P. po rozpatrzeniu ww. ponaglenia postanowieniem z dnia [...] lipca 2021r. nr [...] uznał, iż Prezydent Miasta B. nie dopuścił się bezczynności, gdyż zajął stanowisko w przedmiocie wniosku skarżącej stwierdzając, że aby uznać zainteresowaną za stronę postępowania niezbędne jest dostarczenie konstytutywnego wyroku właściwego sądu stwierdzającego nieważność umowy cesji zawartej z D. S. Skoro zaś żaden dokument nie został przedstawiony przez E. W. to organ I instancji nie uznał jej za stronę prowadzonego postępowania. W odpowiedzi na skargę E. W. wniesioną na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie nr [...] toczącej się w postępowaniu ponownym w I instancji (tj. po uchyleniu poprzedniej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2019 r. decyzją kasacyjną Wojewody P. z [...] października 2019 r.), w części dotyczącej uznania skarżącej za stronę postępowania w znaczeniu materialnoprawnym, organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wywiedzioną w niniejszej sprawie skargę należało odrzucić ponieważ postępowanie przed Prezydentem Miasta B., którego bezczynność została zaskarżona, zakończyło się przed wniesieniem skargi. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie zaś z art. 53 § 2b tej ustawy skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarżąca w dniu [...] sierpnia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B., działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w postępowaniu w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka o nr [...] o powierzchni 0,0348 ha przejętą na rzecz Gminy B. na podstawie decyzji z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] i uznanie jej za stronę tego postępowania. Tymczasem – jak wynika z akt administracyjnych – Prezydent Miasta B., działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w dniu [...] maja 2021r. zakończył w tym przedmiocie postępowanie wydając decyzję nr [...] ustalającą wysokość odszkodowania za prawo własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0348 ha, przejętej na rzecz Gminy B. na podstawie ww. decyzji (pkt 1) oraz zobowiązującą do jego wypłaty na rzecz wierzyciela hipotecznego oraz D. S. (pkt 4). Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2021 r. W tym kontekście wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2020 r. podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne wnioskowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres tego postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Aprobując w pełni pogląd wyrażony w ww. uchwale należy stwierdzić, że skoro skarżąca wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. już po wydaniu przez ten organ decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka o nr [...], czyli po ustaniu bezczynności w tym przedmiocie, to wywiedziona w tym zakresie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jak wyjaśnił bowiem NSA w uzasadnieniu ww. uchwały skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego albowiem zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że złożenie skargi na bezczynność organu należy uznać za niedopuszczalne również w sytuacji, gdy decyzja wprawdzie została wydana, ale nie została ona doręczona stronie skarżącej. Stan obiektywnej bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia sprawy ustaje już w chwili wydania decyzji, sprawa zostaje bowiem załatwiona. Termin, w jakim nastąpi doręczenie stronie tego rozstrzygnięcia, jak również okoliczność, czy do takiego doręczenia faktycznie doszło pozostaje natomiast obojętny dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu, który już w chwili wydania decyzji nie pozostaje w bezczynności opisanej w art. 37 § 1 k.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutów pełnomocnika skarżącej jakoby decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2021r. ustalająca odszkodowanie na rzecz D. S. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, wyjaśnić należy, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność sąd administracyjny nie ocenia wydanej przez organ decyzji pod względem merytorycznym. Stąd też argumentacja skarżącej kwestionującą wydane przez Prezydenta rozstrzygniecie nie może odnieść w tym postępowaniu żadnego skutku. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu postanowiono jak w pkt 2 na mocy art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.