II SAB/Ke 125/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Pińczowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 18 sierpnia 2021 r. R. S. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego, w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 22 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii aktów prawnych dotyczących wydawania osadzonym konsol do gier za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do chwili udzielenia informacji. Skarżący wniósł o: - stwierdzenie bezczynności organu; - zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem; - zasądzenie od organu kwoty [...]zł; - zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów korespondencji. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. udostępnił mu kopie dokumentów, jednak nie udzielił informacji żądanej powyższym wnioskiem. Zdaniem skarżącego, organ pozostaje więc w zwłoce. W odpowiedzi na skargę Zakładu Karnego w P. wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 22 lipca 2021 r., pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. udostępnił skarżącemu kopie aktów prawnych regulujących zasady posiadania przez osadzonych sprzętu audiowizualnego w celach mieszkalnych, tj.: treść art. 110a § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, zarządzenie nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 20 maja 2015 r. wprowadzające instrukcję w sprawie sposobu postępowania przy podejmowaniu i wydawaniu środków audiowizualnych stanowiących własność osadzonych przebywających w Zakładzie Karnym w P., treść § 8 pkt 18 Zarządzenia nr Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 3 marca 2021 r. w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego w Zakładzie Karnym typu zamkniętego w P.. Jednocześnie organ poinformował, że nie posiada aktów prawnych dotyczących wydawania osadzonym konsol do gier wytworzonych przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., których udostępnienia żądał R. S.. W piśmie procesowym z dnia 4 października 2021 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu dodał, że organ zaniechał wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie, a jeśli takimi danymi nie dysponuje, to zaniechał wskazania, że nie posiada wnioskowanych informacji oraz wskazania gdzie skarżący może je uzyskać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK [...] i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK [...], postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne: [...], jak i dalej powołane orzeczenia). Ponadto stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przy czym ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 ustawy przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od takiego obowiązku. W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jak również to, że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Kwestią sporną było natomiast to, czy organ dysponuje żądaną informacją oraz czy udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło w terminie przewidzianym w powołanej ustawie. Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia 22 lipca 2021 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii aktów prawnych dotyczących wydawania osadzonym konsol do gier za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do chwili udzielenia tej informacji. Pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. znak: [...] [...] organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższy wniosek, udostępniając poświadczone za zgodność z oryginałem kopie aktów prawnych regulujących zasady posiadania przez osadzonych w celach sprzętu audiowizualnego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do ustępu 2 art. 13 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Lektura akt sprawy niniejszej wskazuje, że Dyrektor Zakładu Karnego w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek. Treść skargi potwierdza, że odpowiedź organu dotarła do skarżącego. Zdaniem Sądu, udzielona przez organ odpowiedź w odniesieniu do udostępnienia aktów prawnych regulujących posiadanie przez osadzonych sprzętu audiowizualnego wskazuje na to, że udostępnione zostały skarżącemu takie akty, którymi w żądanym zakresie dysponuje organ. Nie jest możliwe udzielenie informacji w zakresie aktów prawnych dotyczących wydawania osadzonym konsol do gier, gdy organ aktów tych nie wytworzył. Skarżący w żaden sposób nie podważył skutecznie tej okoliczności. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że wniosek o udzielenie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej wskazanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to w ocenie Sądu, zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem była w tym wypadku wystarczająca. To wyłącza możliwość postawienia skutecznie zarzutu bezczynności. Nie można zobowiązać organu do udzielenia informacji, której nie posiada, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne. Sąd zaznacza, że nie jest władny do zweryfikowania poprawności twierdzenia organu o nieposiadaniu aktów prawnych dotyczących wydawania osadzonym konsol do gier. Skarżący jednak nie wykazał, że organ faktycznie dysponuje dodatkowymi informacjami w tej materii - poza tymi już mu udostępnionymi. Niezależnie od powyższego - jedynie końcowo - należy podkreślić, że niezadowolenie strony z treści udzielonej odpowiedzi nie dowodzi, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Najistotniejsze jest to, że odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona w trybie zgodnym z ustawą. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wobec powyższego rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 200 p.p.s.a.