I OW 91/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska -Macioch (spr.) NSA Tadeusz Geremek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Łasin o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Łasin a Wójtem Gminy Biskupiec w przedmiocie organu właściwego do rozpoznania wniosku S. B. o umieszczenie córki B. W. w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Łasin jako organ właściwy do rozpoznania wniosku S. B. o umieszczenie córki B. W. w domu pomocy społecznej. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 15 lipca 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy Łasin zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta i Gminy Łasin a Wójtem Gminy Biskupiec w sprawie z wniosku S. B. o umieszczenie jego córki B. W. w domu pomocy społecznej. Organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Biskupcu działając z upoważnienia Wójta Gminy Biskupiec, uznając się niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku S. B. zam. Z., Gmina G. o umieszczenie córki B. W. w Domu Pomocy Społecznej, postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał wniosek do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łasinie. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika wprost, czym kierował się organ przekazujący sprawę, można jedynie przypuszczać, że decydującą przesłanką była informacja o zameldowaniu na pobyt stały w Gminie Łasin (P.[...]). Jednak, jak twierdzi organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, informacja ta jest już nieaktualna. Z ewidencji ludności Urzędu Miasta i Gminy Łasin wynika, że B. W. nie przebywa pod adresem P. [...] od stycznia 2003 r. lecz w Biskupcu, przy ul. [...]. Adres ten widnieje również na zaświadczeniu z Powiatowego Szpitala im. [...] w I.; takim też adresem posłużył się S. B. występujący z wnioskiem o umieszczenie córki B. W. w domu pomocy społecznej. Burmistrz Miasta i Gminy Łasin decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. orzekł o wymeldowaniu B. W. z miejsca pobytu stałego tj. z P. [...]. Decyzja ta wysłana na adres w Biskupcu, przy ul. [...] została doręczona stronie w dniu [...] lutego 2006 r. i od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie. W okresie od [...] sierpnia 2003 r. do [...] grudnia 2006 r. B. W. zameldowana była w Biskupcu ul. [...] na pobyt czasowy. Lokal w P. [...], którego administratorem są Polskie Koleje Państwowe, w dniu [...] września 2003 r. został oddany w najem innemu lokatorowi, co potwierdza oświadczenie J. M., która mieszka z rodziną w tym lokalu. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Biskupcu udziela też B. W. świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego i ubezpieczenia zdrowotnego. Z poczynionych ustaleń wynika zatem, że B. W. opuściła trwale miejsce zameldowania na pobyt stały w Gminie Łasin przenosząc swoje centrum życiowe do Biskupca. Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia, zdaniem Burmistrza Miasta i Gminy Łasin, właściwym do rozpatrzenia wniosku S. B. jest Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Biskupcu. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy Biskupiec wniósł o jego oddalenie w całości. Wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Biskupcu wynika, iż w Gminie Biskupiec B. W. zameldowana była na pobyt czasowy od [...] czerwca 2006 r. do [...] grudnia 2006 r. Faktycznie przebywa u S. K. będącego dla niej osobą obcą, który nie chce z nią mieszkać, zmuszony był jednak ją przyjąć, ponieważ rodzice B. W. zamieszkali w miejscowości Z., Gmina G. odmówili przyjęcia córki do swojego mieszkania po jej pobycie w Szpitalu Powiatowym w I. B. W. w poprzednim dowodzie osobistym nie miała adnotacji o wymeldowaniu z adresu stałego P. [...]. Obecnie zaś nie posiada żadnego zameldowania, a w nowym dowodzie osobistym figuruje jako osoba bezdomna. Wójt Gminy Biskupiec przyznał, że B. W. otrzymuje począwszy od dnia 1 lutego 2004 r. zasiłek stały z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Biskupcu. W powstałym sporze o właściwości miejscowej winien jednak decydować zapis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W niniejszej zaś sprawie bezspornym jest to, że ostatnim miejscem zameldowania B. W. na pobyt stały było P. [...], które położone jest na terenie Gminy Łasin. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W art. 101 ust. 2 ustawa przewiduje, że w przypadku osoby bezdomnej właściwa miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Według art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W treści powołanego przepisu opisano dwie postacie bezdomności obejmujące dwa odrębne stany faktyczne uzasadniające uznanie osoby za bezdomną - pierwszy odnosi się do osoby, która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i nie jest zameldowana na pobyt stały, a drugi do sytuacji, kiedy osoba nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, a posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym z kolei nie ma możliwości zamieszkania. Okoliczności wymienione w każdym z tych stanów faktycznych muszą występować kumulatywnie. Odnosząc opisany stan prawny do stanu faktycznego sprawy, na tle której powstał spór o właściwość, należy uznać, że w przypadku B. W. mamy do czynienia z bezdomnością w pierwszej z opisanych postaci. Zgromadzony w sprawie materiał wskazuje bowiem, że B. W. nie posiada zameldowania na pobyt stały. Nie można też uznać, że B. W. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Według art. 25 tego kodeksu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Faktyczne przebywanie B. W. w mieszkaniu S. K. w Biskupcu, przy braku jego zgody na dalszy jej pobyt, nie ma cech zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy należało więc uznać, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, że właściwym do rozpoznania wniosku S. B. o umieszczenie B. W. w domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta i Gminy Łasin. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.