II FZ 635/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1030/11 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r., I SA/Wr 1030/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił T. K. wstrzymanie orzeczenia w sprawie ze skargi podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 26 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że strona w skardze na oznaczoną w sentencji decyzję złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania wskazując, iż samotnie wychowuje dorastającego syna, pozostaje praktycznie na utrzymaniu bliskich znajomych, nie posiada stałego źródła dochodu, a zapłacenie kwoty podatku wynikającej z zaskarżonej decyzji może zagrozić jej dalszej samodzielnej egzystencji. 3. Uzasadniając wydane w sprawie postanowienie sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a. – wskazał, że skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wniosek nie zawierał przekonywującej argumentacji przemawiającej za jego uwzględnieniem, gdyż skarżąca nie przedstawiła w nim szczegółowych danych i okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, wskazując jedynie ogólnie, że "nie posiada stałych źródeł dochodów" i "praktycznie pozostaje na utrzymaniu bliskich znajomych", a zapłata ciążących na skarżącej zobowiązań podatkowych spowodować może "zagrożenie jej dalszej samodzielnej egzystencji". Ponadto sąd wskazał, że z akt organu podatkowego wynika, że skarżąca jest osobą przedsiębiorczą, która w przeszłości prowadziła działalność gospodarczą, pracowała również poza granicami kraju, w 2003 r. tytułem pożyczki otrzymała od znajomego kwotę 150.000,00 zł, którą zobowiązała się oddać do roku 2013, wg aktu notarialnego z dnia 13 listopada 2006r. nabyła w Z. nieruchomość za cenę 456.000,00 zł. Wskazane okoliczności dodatkowo podważają wiarygodność twierdzeń skarżącej, iż obecnie z nieznanych przyczyn pozostaje ona bez zatrudnienia, bez środków finansowych i wraz z dorastającym synem stale pozostaje na utrzymaniu znajomych. Strona w celu zażegnania grożącej jej ewentualnie szkody związanej z wykonaniem decyzji, w pierwszym rzędzie ma obowiązek wykorzystać posiadane zdolności zarobkowe oraz możliwości związane z czerpaniem korzyści z posiadanego majątku. Skarżąca nie wykazała (nie wynika to również z akt organu administracyjnego), że takich zdolności i możliwości nie posiada. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że sąd wyciągnął ze złożonego wniosku mylne wnioski, bowiem obecnie nie posiada żadnego źródła dochodu i utrzymania. Pozostaje na utrzymaniu znajomego, nie posiada żadnych własnych środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę spornego roszczenia. Obecnie nie ma zamiaru ani możliwości ponownego podejmowania działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że jedynym faktycznie posiadanym majątkiem jest zakupiona nieruchomość. Jej sprzedaż prowadziłaby do utracenia jedynego faktycznego posiadanego przez nią majątku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. 5. Stosowanie do treści art. 61 § 3 in principio p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawodopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). 6. Przechodząc zatem do zażalenia należy podnieść, że skarżąca w ramach okoliczności, które w jej ocenie miałyby uprawdopodabniać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wskazuje na fakt, że obecnie nie posiada żadnego źródła dochodu i utrzymania, pozostaje na utrzymaniu znajomego, nie posiada żadnych własnych środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę spornego roszczenia, nie ma ani zamiaru, ani możliwości ponownego podejmowania działalności gospodarczej a jedynym faktycznie posiadanym majątkiem jest zakupiona nieruchomość. Jej sprzedaż prowadziłaby do utracenia jedynego faktycznego posiadanego przez nią majątku. Należy zatem zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Zarówno bowiem i wniosek i zażalenie nie zawiera przekonywującej argumentacji. Skarżąca nie przedstawiła szczegółowych danych i okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, wskazując jedynie na bardzo ogólne okoliczności. Co istotne, a na co trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji z akt organu podatkowego wynika, że skarżąca w 2003 roku tytułem pożyczki otrzymała od znajomego kwotę 150.000,00 zł, którą zobowiązała się oddać do roku 2013, wg aktu notarialnego z dnia 13 listopada 2006r., nabyła w Z. nieruchomość za cenę 456.000,00 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie akt sprawy trafnie sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że okoliczności te dodatkowo podważają wiarygodność twierdzeń skarżącej, iż obecnie z nieznanych przyczyn pozostaje ona bez zatrudnienia, bez środków finansowych i wraz z dorastającym synem stale pozostaje na utrzymaniu znajomych. Przechodząc do argumentu dotyczącego stanu finansowego skarżącej i jej rodziny nie jest to w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200) Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącej dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej i rodzinnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sam fakt, przekonania skarżącej o zasadności skargi nie może również być przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie może bowiem odnosić się do zarzutów wniesionej skargi i analizować ich zasadności. Postępowanie wpadkowe, jakim jest postępowanie z zakresu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może dotyczyć zasadności, bądź też wniesionej skargi. 7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.