II OPP 29/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. U.: na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 660/07 w sprawie ze skargi B. U. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 799/09 w sprawie ze skargi B. U. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. II SA/Bd 660/07; na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 898/08 w sprawie ze skargi B. U. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 800/09 w sprawie ze skargi B. U. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. II SA/Bd 898/08; na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 801/09 w sprawie ze skargi B. U. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1322/10 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym postanawia: 1) odrzucić skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 660/07, II SA/Bd 799/09, II SA/Bd 898/08, II SA/Bd 800/09 i II SA/Bd 801/09 2) oddalić skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1322/10. UZASADNIENIE W dniu 20 lipca 2011 r. B. U. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w następujących sprawach: II SA/Bd 660/07, II SA/Bd 799/09, II SA/Bd 898/08, II SA/Bd 800/09, II SA/Bd 801/09 i II SA/Bd 1322/10 dotyczących wstrzymania wykonania robót budowlanych przy budowie domu mieszkalnego z pokojami pod wynajem w C. przy ul. [...]. B. U. wniosła o stwierdzenie, że ww. postępowaniach sądowoadministracyjnych nastąpiła przewlekłość postępowania oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na jej rzecz kwoty 20.000 zł jako odszkodowania za szkody materialne i moralne wynikłe z przewlekłości wskazanych postępowań. Z akt sprawy II SA/Bd 660/07 wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. U. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Z akt sprawy II SA/Bd 799/09 wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. II SA/Bd 660/07. Z akt sprawy II SA/Bd 898/08 wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Z akt sprawy II SA/Bd 800/09 wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. II SA/Bd 898/08. Z akt sprawy II SA/Bd 801/09 wynika, że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. U. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Wyrok ten stał się prawomocny, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 960/10 oddalił skargę kasacyjną B. U. od powyższego wyroku. Natomiast z akt sprawy II SA/Bd 1322/10 wynika, że skarga B. U. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy przez organ w dniu 4 listopada 2010 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 8 listopada 2010 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do nadesłania dodatkowego odpisu skargi. Braki formalne skargi zostały uzupełnione przez skarżącą w dniu 30 grudnia 2010 r. W dniu 18 stycznia 2011 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 16 lutego 2011 r. W dniu 7 lutego 2011 r. do WSA w Bydgoszczy wpłynął wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej w sprawie II OSK 960/10. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. WSA w Bydgoszczy, przychylając się do wniosku skarżącej, zawiesił postępowanie sądowe. W dniu 20 lipca 2011 r. skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w wyżej wskazanych sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga B. U. w części dotyczącej przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 660/07, II SA/Bd 799/09, II SA/Bd 898/08, II SA/Bd 800/09 i II SA/Bd 801/09 podlega odrzuceniu. Skarga ta została bowiem wniesiona już po prawomocnym zakończeniu ww. postępowań sądowych. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do stwierdzenia, że skarga na przewlekłość postępowania jest środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Należy więc przyjąć, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Skarga wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt III SPP 127/05, PiZS 2005, nr 11, poz. 25 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OPP 40/09, Lex nr 552254 oraz z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPP 70/10, Lex 741490). Mając na względzie, że skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona przez skarżącą po prawomocnym zakończeniu postępowań w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 660/07, II SA/Bd 799/09, II SA/Bd 898/08, II SA/Bd 800/09 i II SA/Bd 801/09 Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania w części dotyczącej ww. postępowań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, o czym orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się do skargi B. U. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 1322/10, należy uznać, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ww. ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W przedmiotowej sprawie II SA/Bd 1322/10 nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności podejmowane były prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezzwłocznie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi i do uzupełnia brakującego odpisu skargi. Termin rozprawy został wyznaczony, po opłaceniu wpisu sądowego i uzupełnieniu braków formalnych skargi, a mianowicie już po dwóch miesiącach od daty wpływu skargi do sądu. To, że sprawa nie została jeszcze rozpoznana wynika również z faktu, że skarżąca z własnej inicjatywy wystąpiła o zawieszenie postępowania. Sąd uwzględnił wniosek skarżącej i zawiesił postępowanie wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 960/10. Sąd zawiesił postępowanie wskazując jako podstawę prawną art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie podejmował czynności w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia w innym toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podnieść należy, że stosownie do treści ww. przepisu podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zatem samo zawieszenie postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi nieuzasadniona przewlekłość postępowania. Zauważyć jednocześnie należy, że przedmiotowa sprawa nie została podjęta przez WSA w Bydgoszczy po przekazaniu w dniu 18 lipca 2011 r. akt o sygn. II SA/Bd 801/09 wraz z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 960/10, bowiem w tym samym czasie wpłynęła skarga B. U. na przewlekłość postępowania, którą Sąd I instancji zobowiązany był do niezwłocznego przekazania do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie sądowe toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1322/10 nie trwało dłużej niż było to konieczne, terminowo i prawidłowo podejmowano poszczególne czynności sądowe, a tym samym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1322/10 (pkt 2 sentencji postanowienia).