I SAB/Kr 9/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie niedoręczenia postanowienia w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100,00 (słownie: sto złotych, 00/100) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Pismem z dnia 21 czerwca 2021r. B. M. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżyła bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w sprawie nie wydania aktu administracyjnego w sprawie pomimo wydania wyroków przez WSA w Krakowie w dniu 30 stycznia 2019r. sygn. akt: I SA/Kr 1288/18 a następnie przez NSA w dniu 30 marca 2020r. sygn. akt: II FSK 1971/19. Od uprawomocnienia się wyroku minął rok a organ nie załatwił sprawy, dlatego skarżąca pismem z dnia 27 kwietnia 2021r. złożyła ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w tej sprawie. Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 21 maja 2021r. uznał ponaglenie za niezasadne bowiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w dniu 11 grudnia 2020r. wydał rozstrzygnięcie (postanowienie) w tej sprawie. Uzasadniając skargę wskazano również, że powyższe postanowienie organu z dnia 11 grudnia 2020r. nie zostało doręczono pełnomocnikowi (ani radcy prawnemu R. P. ani adwokatowi M. C.). Organ nie doręczył postanowienia załatwiającego analizowaną sprawę bezpośrednio ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącej w związku z czym sprawa nie została w wymaganym terminie załatwiona. W ślad za skargą, skarżąca uiściła kwotę 100,00 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3§1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3§2a i §3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Mając na uwadze treść powołanych powyżej przepisów, wskazać należy, że w sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie doręczenia stronie wydanego przez niego postanowienia. Zgodnie z art. 3§1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Formy działań administracji publicznej określa art. 3§2 p.p.s.a. Powołane przepisy wyznaczają granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji judykacyjnej. Zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ww. ustawie, jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków tylko w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie bowiem danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną. Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Stosownie do treści art. 3§2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, czyli w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Rozstrzygnięcia zatem wymagała kwestii, czy czynność polegająca na doręczeniu postanowienia podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynność doręczenia stronie postanowienia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3§2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3§2 pkt 4 tej ustawy (por. postanowienia NSA z dnia: 30 lipca 2014r., sygn. akt: II OSK 1979/14; 12 września 2012r., sygn. akt: I OSK 1788/12; 19 lutego 2009r., sygn. akt: I OSK 438/08, z 9 kwietnia 2015r., sygn. akt: I GSK 397/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Czynność doręczenia postanowienia, nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3§2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3§2 pkt 4 tej ustawy. Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Dlatego też przedmiotowa skarga nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. W myśl bowiem powołanych przepisów skarga na bezczynność przysługuje w sytuacji, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał w ogóle decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie wiadomym zaś jest, że decyzja została wydana, ale sporna pozostaje ocena jej doręczenia stronie. Prawidłowość doręczenia może być jednak oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3§2 pkt 8 p.p.s.a. Ponieważ niedopuszczalna jest skarga na samą czynność doręczenia w postępowaniu, to tym samym nie można zaskarżyć bezczynności czy przewlekłości w tym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 czerwca 2012r. sygn. akt: I OSK 1194/12, 30 lipca 2014r. sygn. akt: II OSK 1979/14, 19 lutego 2009r. sygn. akt: I OSK 438/08, 12 września 2012r. sygn. akt: I OSK 1788/12, 18 października 2006r. sygn. akt: II OSK 1360/06, 9 kwietnia 2015r. sygn. akt: II GSK 397/15 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z 9 kwietnia 2014r. sygn. akt: II SAB/Łd 4/14, z 23 lipca 2015r. sygn. akt: III SAB/Łd 24/15, w Opolu z dnia 28 kwietnia 2010r. sygn. akt: I SA/Op 218/10-CBOSA). Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3§2 pkt 8 p.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi o jakiej mowa w tym przepisie (podobnie NSA w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012r., sygn. akt: I OSK 1194/12-CBOSA). Czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, a niewykonanie takiej czynności przez organ administracji, nie powinno być utożsamiane z bezczynnością czy przewlekłym prowadzeniem postępowania. Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58§1 pkt 1 p.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (vide glosa B. Adamiak do wyroku NSA z 6 lipca 2004r., sygn. akt: OSK 547/04, publ. OSP nr 5 z 2006r. oz. 62). Reasumując przedmiotowa skarga na bezczynność polegającą na niedoręczeniu skarżącej postanowieni tego organu nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co obligowało sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58§1 pkt 1 w zw. z §3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt. I sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi (pkt II) orzeczono natomiast w trybie art. 232§1 pkt 1 p.p.s.a.