II OSK 1044/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1152/20 w sprawie ze skargi V. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1152/20 oddalił skargę V. A. (dalej skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którą to decyzją po rozpatrzeniu odwołania małoletniego skarżącego reprezentowanego przez kuratora I. A, od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie z [...] czerwca 2018 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu i określił termin dobrowolnego powrotu na 30 dni, od dnia doręczenia decyzji; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w tym zakresie orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. 2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206, dalej uoc) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony międzynarodowej, podczas gdy skarżący konsekwentnie podnosi, iż powrót do rodzinnego kraju jest związany z ogromnym zagrożeniem dla jego prawidłowego rozwoju psychofizycznego, co winno skutkować uwzględnieniem skargi w całości; 2) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki wskazujące na potrzebę uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż zarówno Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak również Komendant Straży Granicznej wydając zaskarżone postanowienia w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, naruszyli przepis art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej kpa), art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 61a § 1 k.p.a., art. 65 § 2 k.p.a., art. 106 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony międzynarodowej, podczas gdy skarżący konsekwentnie podnosi, iż powrót jego do rodzinnego kraju jest związany z ogromnym zagrożeniem dla jego życia oraz prawidłowego rozwoju psychofizycznego, co winno skutkować uwzględnieniem skargi w całości. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 3.2. Wobec tego, że skarżący w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a organ administracji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. 3.3. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Ppsa nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). 3.4. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a uoc. Zgodnie ze wskazanym przepisem decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie przesłanki określone w powyżej regulacji zostały spełnione, bowiem - co nie jest sporne - ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. Także ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] marca 2016 r. o uznaniu wniosku cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny (NSA wyrokiem z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2884/18 oddalił skargę kasacyjną cudzoziemca od wyroku WSA z 27 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2496/17). Nie ulega również wątpliwości, że w dacie orzekania przez organy skarżący nie wykonał obowiązku wskazanego w art. 299 ust. 6 pkt 2 uoc, tj. nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia jemu tej decyzji. Powyższe okoliczności faktyczne obligowały zatem organ do wydania decyzji na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a uoc. Podkreślić przy tym należy, że w ramach zaskarżonej decyzji o zobowiązaniu do powrotu organ nie oceniał legalności odmowy ochrony międzynarodowej. 3.5. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 61a § 1, art. 65 § 2 oraz art. 106 § 1 Kpa. Pomijając, iż w sprawie nie wyjaśniono, jak wydając decyzję został naruszony art. 61a § 1, art. 65 § 2 oraz art. 106 § 1 Kpa i na czym polegała błędna ocena zastosowania tych przepisów postępowania administracyjnego, to kwestia ponownej oceny zasadności udzielenia ochrony międzynarodowej nie mieści się w ogóle w granicach postępowania dotyczącego zobowiązania do powrotu, które ma charakter następczy wobec odmowy udzielenia takiej ochrony. Podkreślić należy, że wydanie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna i rzetelna, oraz gdy nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, wskazując prawidłową podstawę prawną – nie oznacza niezgodności zaskarżonej decyzji z art. 7, art. 8, art. 9 Kpa. Natomiast jak zasadnie uznał to Sąd I instancji, organy dokonały ustaleń na podstawie prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. 3.6. Ponadto ojciec skarżącego V. A., w imieniu własnym i małoletniego syna V. A., wystąpił w Niemczech o udzielenie ochrony międzynarodowej. W dniu [...] lipca 2020 r. strona niemiecka zwróciła się do władz polskich, tj. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, czy Polska wyrazi zgodę na przejęcie ww. osób i rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową. W dniu [...] lipca 2020 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyraził zgodę na przejęcie ww. osób i rozpatrzenie wniosku dotyczącego ochrony międzynarodowej. 3.7. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. 3.8. Orzekając w zakresie wniosku o zwrot kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do ich zasądzenia. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 Ppsa, o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków orzeka referendarz sądowy. O ewentualnym wynagrodzeniu pełnomocnika nie orzeka więc Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 Ppsa.