II GSK 2686/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 433/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. UZASADNIENIE I Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., postanowieniem objętym skargą kasacyjną, odrzucić skargę K. W. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. Sąd I instancji przyjął, że decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2014 r. (pismo Poczty Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r., k. 40 akt sądowych). Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym tego samego dnia skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł skargę na opisaną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę wskazał, że zaskarżoną decyzję, zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia, skutecznie doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2014 r. Zatem termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu [...] kwietnia 2014 r. i upłynął z końcem dnia [...] maja 2014 r. (środa). Tymczasem skarga na wspomniane rozstrzygnięcie została wniesiona przez skarżącego dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r., a więc po upływie ustawowo określonego terminu. Sąd podkreślił, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym (nie jest możliwe jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd), procesowym (w razie jego uchybienia, istnieje możliwość jego przywrócenia) oraz prekluzyjnym (upływ terminu sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca skargę). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. – na podstawie art. 58 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – orzekł, jak w sentencji. II Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł K. W. reprezentowany przez radcę prawnego. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: I. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi, mimo iż skarga nie została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, II. art. 133 § 1 w zw. z art. 166, art. 141 § 4 w zw. z art. 166, art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166, art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 166 oraz art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez sprzeczność ustaleń Sądu z materiałem zgromadzonym w sprawie polegającą na: 1. pominięciu okoliczności, że skarżący w toku postępowania był reprezentowany przez pełnomocnika (pełnomocnictwo zostało złożone do akt organu dwukrotnie oraz w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. również skarżący wyraźnie wskazał organowi pełnomocnika i jego adres), 2. przyjęciu na podstawie pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2014 r. (k. 40 akt sądowych), że decyzję skutecznie doręczono w dniu [...] kwietnia 2014 r., mimo że: a) decyzji nie doręczono pełnomocnikowi, b) decyzję wadliwie doręczono bezpośrednio skarżącemu za pośrednictwem oddawczej skrzynki pocztowej adresata, co wynika z w/w pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2014 r., w którym wyraźnie wskazano m.in., że "listonoszka (...) bezpodstawnie umieściła przedmiotową przesyłkę w skrzynce lokatorskiej", co doprowadziło do nieuzasadnionego odrzucenia skargi. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddane zostało postanowienie Sądu I instancji wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie zaś do treści art. art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Z treści obu przepisów wynika jasno, że dla ustalenia, że doszło do uchybienia terminu niezbędne jest jednoznaczne ustalenie początku i końca biegu terminu. W rozpoznawanej sprawie WSA przyjął, że termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu następującym po doręczeniu skargi – czyli [...] kwietnia 2014 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie początkowej daty biegu terminu było co najmniej przedwczesne. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący miał ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, co potwierdza zarówno treść akt administracyjnych (pełnomocnictwo z dnia [...] sierpnia 2013 r. udzielone przez skarżącego radcom prawnym P. S.K. i M. P. z prawem dalszej substytucji), jak i z akt sądowych (k. - 27 akt). Pełnomocnictwo to obejmuje reprezentowanie mandanta, tj. skarżącego K. W. "w postępowaniu administracyjnym i przed sądami we wszystkich instancjach i we wszystkich sprawach przeciwko Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie oraz Biuru Powiatowemu ARiMR w L.". Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, żeby to pełnomocnictwo zostało cofnięte lub wypowiedziane. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja została zaadresowana do pełnomocnika strony, jednakże z akt nie wynika, czy i w jakiej dacie została mu doręczona. Niezależnie od powyższych uwag wątpliwości budzi przyjęcie, że decyzja została "skutecznie doręczona skarżącemu". Z pisma Poczty Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że doręczono ją za pośrednictwem "skrzynki oddawczej". Jednakże z treści tego pisma wynika także, że "listonoszka obsługująca rejon w ramach, którego doręczana jest korespondencja m.in. pod w. adres pomimo braku zgłoszonego pisemnego żądania w zakresie doręczania przesyłek rejestrowanych za pośrednictwem skrzynki oddawczej, bezpodstawnie umieściła przedmiotową przesyłkę w skrzynce lokatorskiej". WSA pomijając lub nie dostrzegając okoliczności braku dowodu doręczenia decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi oraz zbyt dowolnie opierając się na treści pisma Poczty Polskiej potwierdzającego datę doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącemu, w efekcie przedwcześnie dokonał oceny i przesądził o wniesieniu środka zaskarżenia po terminie. Wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie został uwzględniony z uwagi na to, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej możliwości w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.