II SA/Lu 265/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta C. odmówił przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. K.. Zdaniem organu nie została spełniona przesłanka o jakiej mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Tymczasem według Orzeczenia Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. A. K. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do [...] r., data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji: trwa nadal. Z kolei według orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. niepełnosprawność istnieje od [...] roku życia. Organ stwierdził ponadto, że zakres sprawowanej opieki nad matką nie uniemożliwia wnioskodawcy podjęcia zatrudnienia. Z wywiadu środowiskowego wynika, że A. K. porusza się samodzielnie, spożywa posiłki, ubiera się, wykonuje czynności związane z higieną osobistą. Pozostaje sama w domu zarówno w dzień jak i w nocy. Wymaga jedynie kontroli podczas przyjmowania leków. Wnioskodawca nie mieszka z mamą jednak codziennie ją odwiedza, codziennie sporządza posiłki, dba o czystość w mieszkaniu, robi zakupy, realizuje recepty oraz opłaca rachunki. Ponadto pilnuje przyjmowania leków i zamawia wizyty pielęgniarki. W razie potrzeby zostaje również u mamy na noc. W ocenie organu zakres sprawowanej opieki nie jest tak czasochłonny i nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej. Wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz nadzór nad przyjmowaniem leków można pogodzić z pracą zarobkową. Są to podstawowe czynności, które wykonuje każdy, niezależnie czy sprawuje nad kimś opiekę czy też nie, dlatego należy odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku z opieką nad matką. Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu utrzymało w mocy, uznając jednak za wadliwe jego stanowisko odnośnie nie spełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust.1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium po raz kolejny wskazało na wyrok Trybunału Konstytucyjny z dnia 21 października 2014 r. ( K 38/13 ), w którym orzeczono, że wspomniany przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kolegium podzieliło ugruntowane już stanowisko sądów administracyjnych, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W ocenie organu odwoławczego uchybienie powyższe nie miało jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podzielając bowiem dotychczasowe ustalenia również organ odwoławczy doszedł do wniosku, że stan zdrowia A. K. oraz związany z nim zakres obowiązków wykonywanych w ramach świadczonej opieki nie uniemożliwiają stronie wykonywania pracy zarobkowej, co stanowi przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W jego ocenie fakt, że matka jest niepełnosprawna w stopniu znacznym i wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie może przesądzać o tym, że skala tej niepełnosprawności, czy też wieku lub chorób, jest taka, że wymaga absencji zawodowej od syna. Organ zaznaczył, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny ijednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. O rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można bowiem mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, na którą wpływa także wiek takiej osoby. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 ustawy. Opieka zatem powinna być sprawowana codziennie w taki sposób, który uniemożliwia wykonywanie przez opiekuna pracy zarobkowej. Przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Jak wynika z akt sprawy, matka odwołującego nie jest osobą leżącą - jest osobą samodzielną, która sama: porusza się, spożywa pokarmy, oraz wykonuje czynności związane z higieną osobistą. Jak wskazał odwołujący w załączonym do wniosku wypełnionym formularzu dotyczącym czynności wykonywanych podczas opieki, matka nie wymaga również wykonywania przy niej dodatkowych czynności takich, jak: mierzenie ciśnienia i poziomu cukru, wykonywania masaży, ćwiczeń rozwijających mowę, czytania, pisania, czy też logicznego myślenia. Wymaga jedynie pomocy syna przy podawaniu lekarstw. Pomoc ta ma charakter ograniczony, bowiem - jak wskazał sam odwołujący - w przypadku zajścia konieczności wykonania zastrzyków, umawiana jest pielęgniarka. Dodatkowo robi zakupy, sprząta, gotuje, realizuje recepty, pierze oraz organizuje wizyty lekarskie wraz z dowozem do lekarza. Kolegium podało, że nie neguje jego opieki nad matką, niemniej jednak, wykonywane czynności nie są na tyle absorbujące, aby skutecznie uniemożliwiać mu podjęcie zatrudnienia. Sprzątanie, pranie, realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych, czy też organizacja wizyt lekarskich wraz z dowozem nie należą do czynności wykonywanych codziennie. Wykonuje się je cyklicznie, bądź w razie potrzeby. Wizyty lekarskie mają miejsce co 3 miesiące, natomiast wizyty pielęgniarskie - co 2 tygodnie. Ponadto, niektóre spośród wskazanych przez stronę czynności (np. gotowanie, robienie zakupów) mogą być wykonywane w godzinach poza pracą. W przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzi również konieczność przygotowywania opału, regularnego palenia w piecu, czy też odśnieżania drogi zimą. Z notatki służbowej, sporządzonej w dniu [...] r. wynika, że A. K. w latach 2005-2019 z powodu leczenia schizofrenii paranoidalnej korzystała z pomocy Zespołu Leczenia Środowiskowego – co dwa tygodnie środowisko wizytowała pielęgniarka, która wykonywała ww. zastrzyki. Organ podkreślił, że A. K. samodzielnie dozowała i przyjmowała zalecone lekarstwa, chociaż miewała okresy zaostrzenia choroby i wówczas nie przyjmowała leków systematycznie. Po pobytach w szpitalu stan jej zdrowia jednak poprawiał się i petentka funkcjonowała prawidłowo. Samodzielnie robiła zakupy, przygotowywała posiłki, załatwiała sprawy urzędowe oraz dozowała i przyjmowała lekarstwa. Nie wymagała również pomocy w czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego w formie usług opiekuńczych. Ponadto utrzymywała kontakty i relacje z bratem i siostrą mieszkającymi poza C.. Kolegium zwróciło ponadto uwagę na brak współpracy odwołującego się z organem pierwszej instancji. W trakcie trwającego postępowania pomimo kilkukrotnych prób podejmowanych przez pracownika socjalnego odwołujący nie odbierał telefonu, ani nie zgłosił się do siedziby Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. w rezultacie czego brak było możliwości nawiązania z nim kontaktu i w konsekwencji przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy udało się przeprowadzić dopiero w dniu [...] r., a więc ponad 4 miesiące po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego błędne uznanie, że nie zachodzi związek przyczynowo skutkowy pomiędzy opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką, a rezygnacją przez niego z zatrudnienia. skarżącego z dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która to opieka nie musi być opieką całodobową. Taką właśnie opiekę sprawuje nad niepełnosprawną matką, która to opieka uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafne jest stanowisko Kolegium uznające za błędne stanowisko organu I instancji upatrujące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r, o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r. poz. 111 ). Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., (K 38/13 ) orzekł, że przepis ten, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później (co ma miejsce w niniejszej sprawie), kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Rzeczywiście Trybunał stwierdził, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, czy wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Na tle tej tezy w orzecznictwie wyrażano pogląd, zgodnie z którym jest ona elementem rozstrzygnięcia, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że na skutek wyroku nie ma miejsca zmiana sytuacji prawnej osoby ubiegającej się o świadczenie (tak NSA w wyrokach z dnia 10 lutego 2015r., I OSK 2926/14 i 15 października 2015r., I OSK 519/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obecnie jednak dominujący jest pogląd odmienny, wielokrotnie przecież już powtarzany, w którym przede wszystkim zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, zaś art. 190 ust. 3 Konstytucji stanowi, że wchodzą one w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W powołanym wyżej wyroku Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej wspomnianego art. 17 ust. 1b ustawy. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443, zatem wszedł w życie w tym właśnie dniu. Wobec tego uznać należy, że wydanie w sprawie orzeczeń w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. Stąd też oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji (tak NSA w wyrokach z dnia 16 kwietnia 2020r. I OSK 1192/19, 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16, 2 marca 2017 r. I OSK 2407/16 i 4 listopada 2016 r. I OSK 1578/16 opubl. w CBOSA, czy wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Zatem okoliczność powstania niepełnosprawności A. K. nie stanowiła przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rację ma skarżący wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r. poz. 111 ) przysługuje wymienionym w nim osobom , jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzecznictwie już wielokrotnie jednak zwracano uwagę, że wspomniane świadczenie stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, spowodowanej rezygnacją z zatrudnienia i koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia, pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych (wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. I OSK 2729/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Jak wskazało Kolegium w żadnym razie nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku osób zobowiązanych do alimentacji, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie jest też kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis ten należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej ( tak NSA w wyrokach z 23 października 2020 r., I OSK 1148/20 i 5 czerwca 2012 r. I OSK 2454/11, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreśla się, że musi istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (nie podejmowania przez niego pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w art. 17 ustawy, co jest istotą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym organ musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Słusznie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem bowiem jest, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z tego powodu skoro w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie, wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej (w kontekście ustalenia zakresu sprawowania rzeczywistej opieki nad taką osobą), to tym samym nie ma podstaw, aby dla ustalenia charakteru i wymiaru sprawowanej opieki organ miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021, sygn. akt I OSK 2859/20 ). Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może jednak wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą ( wyrok z dnia 24 czerwca 2021r. I OSK 351/21 opubl. w CBOSA ). Według wywiadu rodzinnego sporządzonego [...]. matka skarżącego jest samodzielna, sama się porusza, samodzielnie spożywa pokarmy oraz wykonuje czynności związane z higieną osobistą, co skarżący potwierdził w oświadczeniu z [...]. Wymaga jedynie pomocy syna przy podawaniu lekarstw. W nocy pozostaje sama, ponieważ z nią nie mieszka. Przy czym pomoc ta ma charakter ograniczony, bowiem - jak wskazał sam skarżący - w przypadku zajścia konieczności wykonania zastrzyków, umawiana jest pielęgniarka. Dodatkowo, jak stwierdzono podczas wywiadu środowiskowego robi zakupy, sprząta, gotuje, realizuje recepty, pierze oraz organizuje wizyty lekarskie wraz z dowozem do lekarza. Według spisu czynności wykonywanych podczas opieki skarżący m.in. codziennie przygotowuje kąpiele, umawia fryzjera, w zależności od stanu zdrowia i pór roku przygotowuje ubrania, zapewnia spacer codziennie 1 godzinę w zależności od pory roku, rozruszanie stawów przy spacerze i ćwiczenia relaksacyjne wieczorną porą, 3 razy dziennie podaje posiłki, 1 raz w tygodniu myje okna, 2 razy w tygodniu robi pranie, 1 raz w tygodniu sprząta kurz w mieszkaniu, 1 raz w tygodniu robi większe zakupy, czyta pisma urzędowe, po kąpieli przygotowuje pościel, piżamą dla matki, wietrzy pokój, podczas snu matki czuwa w zależności od jej stanu psychicznego. Z tego samego spisy wynika jednak również, że matka nie wymaga ćwiczeń rozwijających mowę, czytanie, pisanie i logiczne myślenie, podawania insuliny, mierzenia poziomu cukru, masowania lub oklepywania. Warto również zwrócić uwagę, że opisane wyżej czynności matka skarżącego wykonywała samodzielnie jeszcze przed powrotem skarżącego z zakładu karnego, w którym według informacji Dyrektora Biura Informatyki i Statystyki Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia [...]. miał przebywać od [...]. do [...]. W notatce służbowej z [...]. sporządzonej przez specjalistę pracy socjalnej, na którą powoływały się również organy administracji, podano, że samodzielnie dozowała i przyjmowała zalecane leki, choć miała okresy zaostrzenia choroby i wówczas nie przyjmowała leków systematycznie. Korzystała z pomocy Zespołu Leczenia Środowiskowego, co dwa tygodnie środowisko wizytowała pielęgniarka, która wykonywała zastrzyki z lekiem. Po pobytach w szpitalu jej stan zdrowia poprawiał się, robiła zakupy, przygotowywała posiłki, załatwiała sprawy urzędowe, nie wymagała pomocy w czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego w formie usług opiekuńczych. Zgodzić należy się zatem z Kolegium, że zakres faktycznie sprawowanej przez niego opieki nie stanowi czynności, które powodują konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Tak świadczona pomoc nie wykracza bowiem w zasadzie poza standardowe obowiązki domowe, nie uniemożliwia więc podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Sąd rozpatrujący skargę całkowicie podziela w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 26 sierpnia 2021r. ( I OSK 435/21 ), 16 kwietnia 2021r. ( I OSK 2859/20 ) i 24 czerwca 2021r. ( I OSK 351/21 opubl. w CBOSA ). W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trafnie zatem uznano, że nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2029r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.