II OZ 1238/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. M. i W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 43/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. M. i W. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie punktu 1 zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 43/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu wniosku B. M. i W. M., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. z dnia [...] września 2017 r. w całości i postanowił: 1) wstrzymać użytkowanie pomieszczenia strychowego samowolnie adoptowanego na część mieszkalną w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...] przy ul. G. w K., 2) nałożyć na B. M. i W. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 20 grudnia 2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w I. wyszczególnionych dokumentów. Sąd wskazał, że skarżący domagają się wstrzymania wykonania postanowienia, lecz na poparcie powyższego żądania nie wskazali żadnej argumentacji. Całe uzasadnienie skargi, w której przedmiotowy wniosek jest zawarty, zawiera bowiem tylko zarzuty wobec kwestionowanego rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Sąd nie jest w stanie ocenić, czy w przypadku strony zasadne jest udzielenie jej tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym. Możliwość taką przewiduje art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danej decyzji musi być natomiast realna i poparta rzeczowymi dowodami źródłowymi. Strona na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązana jest zatem skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazanie szkody bez jej uprawdopodobnienia uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku (por.: postanowienie NSA z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1866/15; dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny złożonego wniosku w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania postanowienia. Skarżący nie uzasadnili w żaden sposób tego wniosku. Nie wskazali zarówno przesłanek, na jakich opierają swój wniosek, jak też nie przedstawili żadnych okoliczności ani dokumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie miał zatem podstaw do wzywania strony skarżącej o wykazanie w odpowiedni sposób przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na to postanowienie wnieśli B. M. i W. M., podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia organu oraz o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podnieśli, iż po uzyskaniu ustnej zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej dokonali adaptacji pomieszczenia strychowego na część lokalu mieszkalnego, w związku z czym ponieśli wysokie koszty. Po wykonaniu tych prac pozostali współwłaściciele cofnęli pierwotnie udzieloną zgodę i zostało wszczęte postępowanie przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący podkreślili, że w lokali tym zamieszkują razem z dziećmi i nie wyobrażają sobie wstrzymania użytkowania tego lokalu. W odpowiedzi na zażalenie uczestnicy postępowania A. W. i P. W. wnieśli o jego odrzucenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie przedstawili przebieg sporu o prawo do użytkowania przez skarżących spornych pomieszczeń na strychu budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W tej sprawie wykonanie zaskarżonego postanowienia nakazującego skarżącym wstrzymanie użytkowania pomieszczenia strychowego adaptowanego na część mieszkalną w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wiązać się będzie z koniecznością opuszczenia pomieszczeń adaptowanych na mieszkanie przez skarżących i ich rodzinę. Zachodzić więc będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody poprzez pozbawienie ich i ich dzieci lokalu służącego zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Dodać należy, iż organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły, aby użytkowanie tych adaptowanych pomieszczeń było niemożliwe ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi. W sprawie toczy się jedynie spór o prawo do dysponowania przez skarżących częścią tej nieruchomości na cele budowlane i w tym zakresie prowadzone jest postępowanie przed sądem cywilnym. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wniosku skarżących o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, wskazać należy, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzyga Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 200 p.p.s.a.).