III Cz 344/19

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Cz 344/19</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 listopada 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący-Sędzia Sądu Okręgowego: Henryk Brzyżkiewicz</p> <p>Sędziowie Sądu Okręgowego: Andrzej Dyrda</p> <p>Barbara Braziewicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">I. L.</span> </p> <p>o odebranie oświadczenie o odrzuceniu spadku</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawcy</p> <p>na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt I Ns 212/18</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone zarządzenie.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Barbara Braziewicz SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Andrzej Dyrda</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Cz 344/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 31 lipca 2018r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">(...)</span> zwrócił wniosek <span class="anon-block">I. L.</span> o odebranie oświadczenia spadkowego, albowiem pomimo wezwania przedstawiciela ustawowego wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. L.</span> do przedłożenia aktu zgonu spadkodawcy w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku, przedstawiciel ustawowy małoletniej nie wykonał tego zobowiązania.</p> <p>Jako podstawę zwrotu wniosku wskazano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1;art. 130 § 1 zd. 1;art. 130 § 2;art. 130 § 2 zd. 1)">art. 130 § 1 zd. 1 i § 2 zd. 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>Zażalenie na to zarządzenie złożyła wnioskodawczyni, która wniosła o jego uchylenie i nadanie biegu sprawie.</p> <p>Zarzuciła naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130 k.p.c.</a> wskazując, iż przedstawicielka ustawowa wnioskodawczyni złożyła w dniu 21 czerwca 2018r. informację o numerze PESEL oraz kserokopię aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ tak została poinformowana w Biurze Podawczym Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span>. Nadto podniosła, że oryginalny odpis aktu zgonu spadkodawcy był już złożony w Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">(...)</span> do akt postępowania w sprawie o odrzucenie spadku przez <span class="anon-block">K. L.</span>, a w szczególności był również złożony do sprawy o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej w imieniu małoletniej <span class="anon-block">I. L.</span>, toczącej się również przed tym Sądem pod sygn. akt IV Nsm 258/18. Ponadto podała, że po otrzymaniu przedmiotowego zarządzenia dołączyła oryginalny odpis aktu zgonu spadkodawcy do akt sprawy w dniu 3 września 2018r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Zażalenie wnioskodawczyni było w pełni uzasadnione. </strong> </p> <p>Przede wszystkim na wstępie należy wskazać, że wniosek złożony w postępowaniu nieprocesowym jako inicjujący to postępowanie, winien odpowiadać wymaganiom wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 511;art. 511 § 1)">art. 511 § 1 k.p.c.</a>, tj. czynić zadość przepisom o pozwie wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187)">art. 187 k.p.c.</a> oraz wymogom stawianym pismom procesowym, a to na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126)">art. 126</a> i następnym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> Natomiast co do zwrotu wniosku w postępowaniu nieprocesowym stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1;art. 130 § 2)">art. 130 § 1 i 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> i dokonuje się go wówczas, gdy po wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku składanego w tym trybie, nie może on otrzymać prawidłowego dalszego biegu.</p> <p>Nadto w zakresie składania oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku stosuje się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 640;art. 640 § 1;art. 640 § 2)">art. 640 § 1 i 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 641;art. 641 § 1;art. 641 § 2;art. 641 § 3;art. 641 § 4)">art. 641 § 1 – 4 k.p.c.</a>, przy czym jedynie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 641;art. 641 § 3)">art. 641 § 3 k.p.c.</a> wymaga, aby przy oświadczeniu złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy, z tym że nie jest to jednak warunek formalny złożenia wniosku. Żaden z tych przepisów nie przewiduje wymogu złożenia do wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - aktu zgonu spadkodawcy. Także przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 643)">art. 643 k.p.c.</a> nie przewiduje takiego wymogu. Ponadto obowiązujący na chwilę wniesienia przedmiotowego wniosku § 158 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015r. – <em> <!-- -->Regulaminu urzędowania sądów powszechnych </em>(Dz. U. z 2015r., poz. 2316 ze zm.), jak również o identycznej treści aktualnie obowiązujący przepis § 190 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019r. - <em> <!-- -->Regulaminu urzędowania sądów powszechnych</em> (Dz.U. z 2019r., poz. 1141), przewidywał i przewiduje jedynie to, że jeżeli składający oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie złożył odpisu aktu zgonu spadkodawcy, to sąd zakreśla mu odpowiedni termin, a do czasu złożenia tego dokumentu nie dokonuje się zawiadomień określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 643)">art. 643 k.p.c.</a> </p> <p>Powyższe zestawienie obowiązujących w tym zakresie przepisów prowadzi do wniosku, iż w żaden sposób nie można zwrócić wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożonego do sądu bez dołączonego do niego wypisu aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ nie jest to wymóg formalny wniosku. Co więcej w zaistniałej sytuacji należy takie oświadczenie odebrać od osoby wnioskującej, z tym że tylko dalszy bieg sprawy w tym zakresie jest uzależniony od złożenia odpisu aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ brak tego dokumentu uniemożliwia tylko dokonanie już w trakcie toczącego się w tym zakresie postępowania - zawiadomień opisanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 643)">art. 643 k.p.c.</a> (porównaj w tym zakresie: P. Pruś, <em> <!-- -->Komentarz, Kodeks postępowania cywilnego,</em> Tom 2 (art. 506 – 1217) pod red. M. Manowskiej, Warszawa 2011r., s. 256 – 257, oraz: A. Zieliński, <em> <!-- -->Komentarz, Kodeks postępowania cywilnego</em>, pod redakcją A. Zielińskiego, Warszawa 2014r., s. 1195, a także: T. Żyznowski: <em> <!-- -->Komentarz</em> do art. 641 <em> <!-- -->Kodeksu postępowania cywilnego,</em> teza 2).</p> <p> <strong> <!-- -->Konkludując należy stwierdzić, że brak wypisu aktu zgonu spadkodawcy nie jest warunkiem formalnych złożenia wniosku ani oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 640;art. 640 § 2)">art. 640 § 2 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 641;art. 641 § 3)">art. 641 § 3 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 643)">art. 643 k.p.c.</a>).</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Reasumując w świetle powyższego zażalenie wnioskodawczyni musiało odnieść skutek, dlatego zarządzenie uchylono na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 1;art. 397 § 2)">art. 397 § 1 i 2 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398)">art. 398 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Barbara Braziewicz SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Andrzej Dyrda</em> </p> </div>