III Ca 10/19

<p>Sygn. akt III Ca 10/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 listopada 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">G.</span> III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek</p> <p>Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion - Hajduk</p> <p>Sędzia Sądu Rejonowego (del.) Patrycja Reichel</p> <p>Protokolant Monika Piasecka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. K. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Zakładowi (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II C 1721/18</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">G.</span> do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->Sędzia (del.) Patrycja Reichel Sędzia Leszek Dąbek Sędzia Magdalena Balion – Hajduk </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 10/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">G.</span> </strong>w wyroku z dnia 19 09 2018r. uwzględnił</p> <p>w całości powództwo <span class="anon-block">M. K. (2)</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 72.072zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 09 2016r. oraz orzekł</p> <p>o kosztach procesu.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2)">art. 805 § 1 i 2 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 808;art. 808 § 1;art. 808 § 1 zd. 1)">art. 808 § 1 zd. 1 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 829;art. 829 § 1;art. 829 § 1 pkt. 2)">art. 829 § 1 pkt 2 k.c.</a> oraz postanowienia umowy ubezpieczenia zawartej przez strony i męża powódki w ramach Dodatkowego Grupowego <span class="anon-block"> (...)</span>. Następnie dokonał wykładni postanowień umowy, w tym postanowień zawartych w § 16 pkt 3 ppkt a OWU. W jej ramach odniósł się do wskaza-nych w uzasadnieniu regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">ustawy z dnia 20 06 1997r. – Prawo o ruchu drogowym</a> </p> <p>i przyjął, że pod wskazane powyżej postanowienia OWU (wyłączające odpowie-dzialność pozwanej) - w szczególności pod zawarte w nich sformułowanie<em> <!-- --> „nie mający uprawnień do prowadzenia danego pojazdu”</em> – nie podpada sytuacja zatrzymania mężowi powódki prawa jazdy, gdyż <em> <!-- -->„zawarta przez strony umowa ubezpieczenia wyłącza odpowiedzialność pozwanego wyłącznie w sytuacji, gdy kierujący pojazdem </em> </p> <p> <em> <!-- -->nie posiadał uprawnień do tego, bowiem została wydana do jego osoby decyzja administracyjna starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem danej kategorii, czy też w ogóle nie zostało mu uprawnienie do kierowania pojazdami”. </em>Stwierdził, że mąż powódki w chwili zdarzenia posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B i nie została wydana decyzja administracyjna właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ocenił, że w tych okolicznościach nie doszło do wyłączenia odpowiedzialności pozwanej za skutki jego śmierci i uznał, że <em> <!-- -->„powództwo podlegało uwzględnieniu, jako zasadne”. </em> </p> <p>O należnych powódce odsetkach za opóźnienie się pozwanej w spełnieniu dochodzonego świadczenia orzekał w oparciu o regulacje: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817)">art. 817 k.c.</a>,</p> <p>a o kosztach procesu stosując regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Orzeczenie zaskarżyła pozwana <span class="anon-block"> (...) Zakład (...)</span> na Życie w <span class="anon-block">W.</span>,</strong> która wnosiła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania. Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne, poprzez błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 2;art. 805 § 2 ust. 2)">art. 805 § 2 ust. 2 k.c.</a> w związku art. 12 a ustawy o działalności ubezpieczeniowej (tekst jednolity Dz..U. z 2003r. nr 124, poz. 1151) i z postano-wieniami § 14 pkt 3 ppkt a Ogólnych Warunków Dodatkowego Grupowego <span class="anon-block"> (...)</span> na Wypadek Śmierci Ubezpieczonego Spowodowanej Wypadkiem Komunikacyjnym oraz § 16 pkt 3 ppkt a tych Warunków, poprzez przyjęcie przez Sąd, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za zgon męża powódki, pomimo jednoznacznego wyłączenia odpowiedzialności pozwanej w OWU.</p> <p>Zarzucała także, że istnieje sprzeczność pomiędzy istotnymi ustaleniami Sądu a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez <em> <!-- -->de facto</em> nie uwzględnienia</p> <p>przy wyrokowaniu dokumentów zgromadzonych w sprawie, tj. decyzji administracyjnej z dnia 22 06 2016r. o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów prawa drogowego oraz zaświadczenia Prezydenta Miasta <span class="anon-block">G.</span> z dnia 7 09 2016r. nr kor.UM.<span class="anon-block"> (...)</span>. 2016 i przyjęcia wbrew temu dokumentowi, że zmarły <span class="anon-block">S. K.</span> w dacie zgonu posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdu i mógł poruszać się zgodnie</p> <p>z prawem pojazdem silnikowym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje :</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powódki,</p> <p>lecz ostatecznie wadliwie rozpoznał sprawę.</p> <p>Zgodnie z postanowieniami § 16 pkt 3 ppkt a Ogólnych Warunków Dodatkowego Grupowego <span class="anon-block"> (...)</span> na Wypadek Śmierci Małżonka Spowodowanej Nieszczęśliwym wypadkiem pozwana nie ponosi odpowiedzialność</p> <p>za skutki nieszczęśliwego wypadku <em> <!-- -->„w wyniku wypadku komunikacyjnego, gdy małżo-nek prowadził pojazd nie mając uprawnień określonych w stosownych przepisach prawa do prowadzenia danego pojazdu... o ile okoliczności, o których mowa… miały wpływ na zajście zdarzenia”.</em> </p> <p> <em> <!-- -->A contrario </em>w świetle tych postanowień odpowiedzialność pozwanej nie jest wyłączona w dwóch sytuacjach, gdy:</p> <p>a)  małżonek prowadząc pojazd miał określone w stosownych przepisach prawa uprawnienia do jego prowadzenia,</p> <p>b)  nie miał takich uprawnień, lecz nie miało to wpływu na zajście zdarzenia.</p> <p>W OWU nie sprecyzowano bliżej, co należy rozumieć po pojęciem nie posia-dania przez małżonka uprawnień określonych w stosownych przepisach prawa do pro-wadzenia pojazdu, stąd też Sąd Rejonowy słusznie uznał, że na potrzeby rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy dokonać ich wykładni w kontekście uregulowań zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">ustawie z dnia 20 06 1997r. - Prawo o ruchu drogowym</a> (w brzmieniu obowiązującym w chwili wypadku męża powódki), w której uprawnienia te były prze-widziane.</p> <p>Dokonując wykładni należało jednak wziąć pod uwagę, że w powyższych postanowieniach posłużono się określeniami <em> <!-- -->„prowadził pojazd”</em> i <em> <!-- -->„do prowadzenia danego pojazdu”</em>.</p> <p>Ich użycie wskazuje bowiem na to, że chodzi o brak uprawnień do prowa-dzenia pojazdu w chwili zdarzenia i co za tym idzie obejmuje swym zakresem nie tylko – jak przyjął Sąd Rejonowy – sytuacje: ich nie nabycia przez kierującego pojazdem,</p> <p>czy też ich późniejszej utraty, a więc generalnego braku uprawnień do prowadzenia pojazdu<strong> <!-- -->, ale także sytuację, kiedy kierujący pojazdem był ich czasowo pozbawiony. </strong> </p> <p>Do tych ostatnich należy niewątpliwie zaliczyć zatrzymanie prawa jazdy</p> <p>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 135)">art. 135</a> - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">Prawa o ruchu drogowym</a>), gdyż na skutek zastosowania tej instytucji prawa dochodzi do natychmiastowego wyeliminowania z ruchu drogowego jego posiadacza.</p> <p>W obecnym stanie sprawy sprawie bezspornym jest, że małżonek powódki</p> <p>w chwili wypadku miał zatrzymane prawo jazdy, wobec czego w rozumieniu omawianych postanowień OWU<em> <!-- --> prowadził on pojazd nie mając uprawnień określonych w stosownych przepisach prawa do prowadzenia </em>kierowanego przez niego wówczas pojazdu mechanicznego.</p> <p>Zgodnie ze tymi postanowieniami samo w sobie nie wyłącza to jednak odpowiedzialności pozwanej, gdyż dodatkowo koniecznym jest wykazanie przez nią,</p> <p>że brak uprawnień miał wpływ na <em> <!-- -->„zajście zdarzenia”</em> tj. zaistnienia wypadku drogowego.</p> <p>Zgłoszone na tę okoliczność wnioski dowodowe zostały przez Sąd Rejonowy oddalone, przez co w materiale sprawy brak jest wiarygodnych informacji pozwalających poczynić w tym zakresie stosowne ustalenia.</p> <p>Jest to równoznaczne z nierozpoznaniem przez niego istoty sprawy w rozu-mieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a>, a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do uchy-lenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji</p> <p>do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Reasumując wyrok jest wadliwy i dlatego apelację pozwanej jako uzasa-dnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną oraz zmieni wydane przez siebie postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych dotyczących przyczyn oraz przebiegu spornego wypadku drogowego</p> <p>i zaoferowane mu dowody dopuści a następnie przeprowadzi.</p> <p>Orzekając ponownie w sprawie poczyni w tym zakresie stosowne szczegółowe ustalenia, a w motywach orzeczenia dokona oceny prawnej tego zagadnienia.</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia (del) Patrycja Reichel Sędzia Leszek Dąbek Sędzia Magdalena Balion – Hajduk </em> </p> </div>