I Ns 408/18

<p>Sygnatura akt I Ns 408/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 29 listopada 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Brzezinach I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodnicząca: Sędzia Joanna Rezler-Wiśniewska</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Jolanta Ostrowska</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. w Brzezinach </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie sprawy z wniosku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> z udziałem Skarbu Państwa - <span class="anon-block">(...)</span>, kuratora spadku po <span class="anon-block">D. R.</span>, <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">K.</span> adw. <span class="anon-block">(...)</span> oraz kuratora spadku po <span class="anon-block">J. S.</span> <span class="anon-block">K.</span>, , <span class="anon-block">C. R.</span> <span class="anon-block">K.</span> asystentki sędziego <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->POSTANAWIA:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> stwierdzić nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> oznaczonej jako <span class="anon-block">działka gruntu nr (...)</span> w obrębie geodezyjnym nr<span class="anon-block">(...)</span> uregulowanej w Rep.<span class="anon-block">H.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Brzezinach – w drodze przemilczenia z dniem 1 stycznia 1956 r. ; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->nie obciążać wnioskodawcy i uczestników postępowania nieuiszczonymi kosztami sądowymi </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->( ogłoszenie ) ;</strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->ustalić, że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, przy czym wynagrodzenie kuratorów ustali Sąd, w sprawach w których ich ustanowił kuratorami spadku. </strong> </p> <p>sygn. akt I Ns 408/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z dnia 19 października 2018r. wnioskodawca <span class="anon-block">(...)</span> <br/> <span class="anon-block">(...)</span>wniósł o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka gruntu nr (...)</span> w obrębie geodezyjnym nr <span class="anon-block">(...)</span> uregulowanej w Rep.<span class="anon-block">H.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Brzezinach – w drodze przemilczenia z dniem 1 stycznia 1956 r. ; o ustanowienia kuratorów spadku po zmarłych uczestnikach; o ustalenie, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.</p> <p>Żądanie ustanowienia kuratorów spadku zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 21 marca 2019r. w sprawie I Ns 409/18 został ustanowiony kurator spadków po: <span class="anon-block">J. S.</span> <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">C. R.</span> <span class="anon-block">K.</span> – w osobie Asystenta sędziego <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->(postanowienie k. 49) .</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Kurator spadków po <span class="anon-block">D. R.</span> i <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">K.</span> adw. <span class="anon-block">(...)</span> został ustanowiony w sprawie I Ns 443/06 iI Ns 18/15 ( postanowienia k. 111 i k. 154 akt INs 18/15)</strong> </p> <p>Uczestnik Skarb Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> ostatecznie przyłączył się do wniosku o stwierdzenie nabycia własności przez przemilczenie na rzecz Skarbu Państwa, wniósł jednak o nieobciążanie kosztami postępowania, bo <em> <!-- --> de facto</em> nie jest zainteresowany wynikiem niniejszej sprawy, gdyż nieruchomość przypadnie gminie (komunalizacja), a przyłączenie się do wniosku nastąpiło, aby odpowiedzieć na zarzut kuratora <span class="anon-block">(...)</span> dotyczący braku legitymacji czynnej po stronie wnioskodawcy.</p> <p>Kuratorzy spadków ostatecznie pozostawili wniosek o zasiedzenie do uznania sądu, wnieśli o zasądzenie wynagrodzenia od wnioskodawcy.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> wniosło o oddalenie wniosku o zasądzenie wynagrodzenia kuratorów spadków od wnioskodawcy.</p> <p>(protokół rozprawy k. 100)</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli: <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">C. R.</span> małż. <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">J. K. (1)</span> <span class="anon-block">C.</span> i <span class="anon-block">B.</span> małż. <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>(zaświadczenie Rep. <span class="anon-block">H.</span>. K.12, k. 13 – 14, k. 24)</p> <p> <span class="anon-block">C. K.</span> zmarł w 1930r., spadek po nim nabyła małżonka <span class="anon-block">B.</span>, a spadek po niej, zmarłej w 1940r., nabył jej siostrzeniec <span class="anon-block">D. R.</span> .</p> <p>(postanowienie k. 14)</p> <p>Postanowieniem z dnia 21 września 2016r. w sprawie I Ns 830/15 tutejszy Sąd uznał za zmarłego <span class="anon-block">J. K. (2)</span> z dniem 1stycznia 1947r.</p> <p>Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018r. w sprawie I Ns 292/17 tutejszy Sąd uznał za zmarłą <span class="anon-block">C. R.</span> <span class="anon-block">K.</span> z dniem 1stycznia 1947r.</p> <p> <strong> <!-- -->Postanowieniem z dnia 21 marca 2019r. w sprawie I Ns 409/18 został ustanowiony kurator spadków po: <span class="anon-block">J. S.</span> <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">C. R.</span> <span class="anon-block">K.</span> – w osobie Asystenta sędziego <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Kuratora spadków po <span class="anon-block">D. R.</span> i <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">K.</span> adw. <span class="anon-block">(...)</span> został ustanowiony w sprawach I Ns 443/06 i I Ns 18/15.</strong> </p> <p>Postanowienia te są prawomocne.</p> <p> <span class="anon-block">H. K.</span> zmarł w dniu 3 lipca 1933r.</p> <p>Postępowania spadkowe po tych osobach nie toczyły się.</p> <p>(postanowienia k. 16, k.17, k. 49 skrócony odpis aktu zgonu k. 15 oraz postanowienia k. 111 i k. 154 akt INs 18/15)</p> <p>Przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>” z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span> od 1946r. Nieruchomość tę oddano Spółdzielni definitywnie w użytkowanie w dniu 31 grudnia 1950r.przez 2 Rejonowy Urząd Likwidacyjny w <span class="anon-block">Ł.</span>, w wykonaniu zarządzenia Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 28 listopada 1950r.</p> <p>(bezsporne; protokoły k.18, k.19 - 23)</p> <p>Żaden z uczestników nie zgłaszał pretensji to tej nieruchomości od zakończenia II wojny światowej.</p> <p>(bezsporne)</p> <p>Jedynie <span class="anon-block">D. R.</span> wystąpił do tutejszego Sądu o ujawnienie go jako współwłaściciela w Rep. <span class="anon-block">H.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>; wniosek ten nie został rozpoznany. Jednak <span class="anon-block">D. R.</span> jako siostrzeniec osoby wpisanej jako właściciel do obu repertoriów prowadzonych dla byłej cegielni nie należał do wąskiego kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przywrócenie posiadania nieruchomości w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460130087" title="Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 (art. 15;art. 16)">art. 15 i 16 dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich</a> (Dz.U. z 1946r., nr 13, poz. 87 z późn. zm.)</p> <p>(bezsporne; zaświadczenia k.12, k. 13, k. 24)</p> <p>Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018r. Sąd Rejonowy w Brzezinach w sprawie I Ns 18/15 oddalił wniosek <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span> o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, w uzasadnieniu stwierdzając, że przyczyną oddalenia wniosku było nabycie wlasnośc8i nieruchomości w drodze przemilczenia przez Skarb Państwa.</p> <p>Apelacja od tego orzeczenia została oddalona.</p> <p>(postanowienia z uzasadnieniami w aktach I Ns 118/15 k. 232 – 233 oraz k.294 – 297)</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd zważył , co następuje:</strong> </p> <p>zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460130087" title="Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 (art. 34)">art. 34 tego dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich</a> (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), Skarb Państwa i związki samorządu terytorialnego nabywają przez przedawnienie (zasiedzenie) tytuł własności majątków opuszczonych co do nieruchomości z upływem lat 10. Majątkiem opuszczonym w rozumieniu dekretu (art. 1) jest wszelki majątek (ruchomy i nieruchomy) osób, które w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r. utraciły jego posiadanie, a następnie go nie odzyskały. Istotą opisanej instytucji przedawnienia (przemilczenia) jest zatem nabycie przez Skarb Państwa prawa własności majątku, pod warunkiem, że majątek ten jest majątkiem opuszczonym w rozumieniu cytowanych przepisów, a jego właściciel nie podjął czynności zmierzających do odzyskania posiadania przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wojna została ukończona (tj. w okresie od 31 grudnia 1945 r. do 31 grudnia 1955 r.).</p> <p>Przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek opuszczony w rozumieniu art. 1 dekretu, współwłaściciele w związku z wojną utracili posiadanie nieruchomości i nie odzyskali go, nieruchomość pozostawała w tymczasowym zarządzie jednostek przewidzianych w art. 12 ust. 1 dekretu i następnie przekazana została w zarząd właściwy <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>” z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span>, co oznacza, że na podstawie art. 2 ust. 1 i 4 tego dekretu, Skarb Państwa nabył <em> <!-- -->ex lege</em> (z mocy samego prawa) własność tej nieruchomości z upływem wyże podanego okresu czasu, o czym orzekł Sąd w pkt 1 postanowienia.</p> <p>Nie było ku temu przeszkodą złożenie przez <span class="anon-block">D. R.</span> wniosku o ujawnienie go w Rep. <span class="anon-block">H.</span>., gdyż jako siostrzeniec osoby wpisanej jako właściciel do obu repertoriów prowadzonych dla byłej cegielni nie należał do wąskiego kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przywrócenie posiadania nieruchomości w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460130087" title="Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 (art. 15;art. 16)">art. 15 i 16 dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich</a> (Dz.U. z 1946r., nr 13, poz. 87 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami tylko osoba, która w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r. utraciły posiadanie majątku może wystąpić o przywrócenie posiadania tego majątku w terminie dp 31 grudnia 1948r., a jeśli zmarła lub jest nieobecna, przywrócenia posiadania mogą żądać jej krewni w linii prostej (zstępni i wstępni, również dzieci nieślubne), bracia i siostry oraz małżonek. Jest to katalog zamknięty. <span class="anon-block">D. R.</span> nie spełnia tych wymogów, poza tym nie wystąpił o przywrócenie posiadania nieruchomości do władz zarządzających majątkiem zgodnie z art. 19 dekretu po uzyskaniu zgody urzędu likwidacyjnego. Tylko wo ksiąg wieczystych.</p> <p>Sąd nie obciążył uczestników postępowania kosztami sądowymi ogłoszeń, bo i tak były one konieczne do rozpoznania sprawy, wyłożył je tymczasowo Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Brzezinach. Zainteresowany Skarb Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">B.</span>, który w postępowaniu reprezentuje beneficjenta zasiedzenia, to także jednostka Skarbu Państwa, więc przeksięgowywanie tych środków Sąd ocenił za zbędne (pkt 2 postanowienia).</p> <p>Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od podstawowej zasady rządzącej rozliczeniem kosztów w postępowaniu nieprocesowym, wobec tego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, orzekł , że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, przy czym wynagrodzenie kuratorów ustali Sąd, w sprawach w których ich ustanowił kuratorami spadku (pkt 3 orzeczenia). Wnioskodawca był zainteresowany w sprawie, aby uregulować stan prawny nieruchomości, więc poniósł opłatę od wniosku. Skarb Państwa nabył nieruchomość , ale z niej nie skorzysta, bo podlega ona komunalizacji, a do wniosku przyłączył się tylko dlatego, by odeprzeć zarzut braku legitymacji czynnej gminy. Pozostałe koszty to koszty reprezentacji , tu każdy podmiot poniesie je we własnym zakresie, a co do kuratorów, to po ustaleniu wartości masy spadkowej przyzna je Sąd, który ich ustanowił.</p> </div>