Ppolska.starec← UrzadnikВойти

XXV C 172/17

Sądy powszechne2019-11-29
Sygnatura
XXV C 172/17
Data orzeczenia
2019-11-29
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Michał Jakubowski (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXV C 172/17 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 29 listopada 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny</strong>, w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia del. Michał Jakubowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Karolina Knieć-Owczarek</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie dnia 18 listopada 2019 r. w Warszawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">D. K.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  Powództwo oddala.</p> <p>2.  Zasądza od powoda <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> ma rzecz pozwanego <span class="anon-block">M. B.</span> kwotę 26 762,16 zł (dwadzieścia sześć tysięcy siedemset sześćdziesiąt dwa złote szesnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXV C 172/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> wystąpiło przeciwko <span class="anon-block">M. B.</span> oraz <span class="anon-block">D. K.</span> o zapłatę kwoty 20 187 638,50 zł (10 207 398,50 zł od pozwanego ad. 1 oraz 9 980 240,00 zł od pozwanego ad. 2) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną przez powoda w związku z zakupem od pozwanych udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o.o.</span> po zawyżonej cenie, w wyniku wprowadzenia powoda w błąd, co do majątku <span class="anon-block"> spółki (...)</span> tj. że w skład majątku wchodziły rzekomo prawa i roszczenie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span>, pomiędzy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">al. (...)</span>, <span class="anon-block">al. (...)</span>, oznaczonej numerem hipotecznym „<span class="anon-block">(...)</span>” Nr Rej. hip. <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (pozew z 30 stycznia 2017 r. – k. 2-16; replika na odpowiedź na pozew – k. 265-275).</em> </p> <p> <span class="anon-block">M. B.</span> wnosił o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu według złożonego spisu kosztów. Pozwany ad. 1 przed wdaniem się w spór podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Ponadto wskazywał na ich bezzasadność, dowodząc, że powód miał dostęp do tych samych informacji co pozwani <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew <span class="anon-block">M. B.</span> – k. 144-170; pismo procesowe <span class="anon-block">M. B.</span> z 05 czerwca 2017 r. – k. 303-314; zestawienie kosztów – k. 527).</em> </p> <p> <span class="anon-block">D. K.</span> wnosił o oddalenie powództwa, wskazując na jego bezpodstawność oraz przedawnienie <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew <span class="anon-block">D. K.</span> – k. 415-416).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Spółka Akcyjna (...)</span> wpisana została do Rejestru Handlowego <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 19 sierpnia 1922 r. Kapitał zakładowy spółki wynosił 100 000,00 złotych i dzielił się na 2 000,00 akcji. Wszystkie akcje tej spółki do 1945 roku znajdowały się w posiadaniu belgijskiej firmy <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Według statutu, akcje spółki były akcjami na okaziciela, wycinanymi z księgi udziałów, oznaczonymi numerami porządkowymi i wydawanymi z podpisami dwóch członków zarządu, buchaltera i kasjera a także pieczęcią spółki (§12 statutu). Walne Zgromadzenie decydowało we wszystkich sprawach, dotyczących interesów spółki, w tym podejmowało decyzje w sprawach o nabycie lub sprzedaż nieruchomości (§16). Dla ważności Walnych Zgromadzeń wymagana była obecność akcjonariuszy reprezentujących co najmniej 1/5 części kapitału zakładowego <em> <!-- -->(okoliczność bezsporna; załączony odpis akt rejestrowych).</em> </p> <p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zapisana w księdze wieczystej pod nazwą” „<span class="anon-block">(...)</span>” (dalej także jako Nieruchomość) położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>. Na podstawie tego dekretu, wszystkie grunty leżące na obszarze <span class="anon-block">(...) W.</span>, przeszły na własność <span class="anon-block">Gminy M.</span>, a po likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa <em> <!-- --> (okoliczność bezsporna).</em> </p> <p>Zgodnie z art. 7 ust. 1 tegoż dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, mógł w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę złożyć wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy z opłatą symboliczną <em> <!-- -->(okoliczność bezsporna)</em>.</p> <p>10 lutego 1949 r. oraz 27 września 1949 r. Zarząd spółki <span class="anon-block">(...)</span> złożył wniosek o przyznanie spółce za czynszem symbolicznym, prawa własności czasowej do terenu części nieruchomości hipotecznej pod nazwą „<span class="anon-block">(...)</span>”. Wniosek ten nie został rozpoznany <em> <!-- --> (okoliczności bezsporne; dowód: wniosek z 10 lutego 1949 r. – k. 100; wniosek z 27 września 1949 r. – k. 102).</em> </p> <p>23 czerwca 1998 r. <span class="anon-block">W. M.</span>, powołując się na posiadanie akcji <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (474 szt.), ostemplowanych w dniu 31 marca 1949 roku przez wicekonsula Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w <span class="anon-block">B.</span> - <span class="anon-block">S. L.</span>, wystąpiła do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XVI Wydziału Gospodarczego Rejestrowego, z wnioskiem (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a>) o ustanowienie kuratora w celu zwołania Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy i wyboru organów <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Wniosek ten został uwzględniony przez Sąd w ramach postępowania toczącego się pod sygnaturą akt XVI Ns Rej. <span class="anon-block">(...)</span>. Kuratorem została <span class="anon-block">E. S.</span> <em> <!-- -->(dowód: wniosek z 23 czerwca 1998 r. o ustanowienie kuratora; sprawozdanie kuratora z 12 marca 1999 r. - [w] koperta – k. 446)</em>.</p> <p>28 stycznia 1999 r. sporządzono akt notarialny będący zapisem Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Zgromadzenie otworzyła kurator <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Przewodnicząca Zgromadzenia <span class="anon-block">W. M.</span> oświadczyła, że zgromadzenie zwołano prawidłowo, reprezentuje je 473,00 akcje z 2 000,00. Walne Zgromadzenie powołało Zarząd w składzie: <span class="anon-block">T. C.</span>, <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span> oraz Komisję Rewizyjną.</p> <p>28 kwietnia 1999 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy wydał postanowienie na mocy którego zarządzono zmianę wpisu w <span class="anon-block"> (...)</span> poprzez wykreślenie dotychczasowego zarządu spółki i wpisaniu wyżej wybranych członków zarządu <em> <!-- -->(dowód: protokół Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z 28 stycznia 1999 r.; sprawozdanie kuratora z 12 marca 1999 r.; wniosek o zwolnienie z funkcji kuratora z 15 marca 1999 r.; postanowienie z 28 kwietnia 1999 r. – [w] koperta – k. 446).</em> </p> <p>04 sierpnia 1999 r. zawarta została umowa spółki działającej pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Kapitał zakładowy spółki wynosił 10 000,00 zł. <span class="anon-block">T. G.</span> objął 40 udziałów; <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">D. K.</span> objęli po 25 udziałów; <span class="anon-block">K. D.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> po 5 udziałów <em> <!-- -->(dowód: lista wspólników – k. 172).</em> </p> <p>25 października 1999 r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystąpiła do Urzędu Dzielnicy <span class="anon-block"> (...)</span> o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu Nieruchomości <em> <!-- --> (okoliczność bezsporna).</em> </p> <p>08 grudnia 2000 r. występujący w imieniu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> – członkowie Zarządu: <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> sprzedali spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span>, prawa i roszczenia do Nieruchomości za kwotę 1 000 000,00 zł. <span class="anon-block">R. O.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> działający w imieniu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zobowiązali się zapłacić cenę zbywalnych praw i roszczeń za wskazaną sumę do 31 grudnia 2001 r. <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 08 grudnia 2000 r. – k. 104-109).</em> </p> <p>23 kwietnia 2003 r. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> reprezentowana przez <span class="anon-block">G. M.</span> kupiła od:</p> <p>1.  <span class="anon-block">A. M.</span> 5 udziałów (ze 100) w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 500,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 34-36).</em> </p> <p>2.  <span class="anon-block">T. G.</span> 40 udziałów (ze 100) w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 4 000,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 38-41).</em> </p> <p>3.  <span class="anon-block">M. B.</span> 25 udziałów (ze 100) w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 2 500,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 42-45).</em> </p> <p>4.  <span class="anon-block">D. K.</span> 25 udziałów (ze 100) w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 4 000,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 46-49).</em> </p> <p>Powódce na mocy powyższych umów sprzedaży, przysługiwał 95 udziałów (ze 100) w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o.</p> <p>Tego samego dnia tj. 23 kwietnia 2003 r. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> reprezentowana przez <span class="anon-block">G. M.</span> sprzedała:</p> <p>1.  <span class="anon-block">M. B.</span> 23 udziały w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 2 300,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 58-61).</em> </p> <p>2.  <span class="anon-block">D. K.</span> 22 udziały w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> za cenę 2 200,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 23 kwietnia 2003 r. – k. 62—65).</em> </p> <p>Powódce na mocy powyższych umów sprzedaży, przysługiwało 50 (ze 100) udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. <em> <!-- --> (dowód: lista wspólników – k. 173; odpis z KRS z 24 listopada 2003 r. – [w] koperta – k. 445).</em> </p> <p>W skład Zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span> wchodzili: <span class="anon-block">G. M.</span> jako Prezes oraz <span class="anon-block">D. K.</span> jako Wiceprezes. W organach <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zasiadały nadto osoby powiązane ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, wchodzący w skład zarządu powodowej spółki, jak również zarządów kilku spółek, w których większościowym udziałowcem była powódka, w tym: <span class="anon-block">P. G.</span>, <span class="anon-block">J. G.</span>, <span class="anon-block">A. L.</span> <em> <!-- --> (dowód: dane członków zarządu <span class="anon-block">(...)</span> – k. 174; odpis pełny z KRS Projekt <span class="anon-block">(...)</span> – k. 51-56; odpis pełny z KRS <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> k. 175-184; protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników <span class="anon-block">(...)</span> z 05 czerwca 2006 r. – k. 227-229; odpis z KRS <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">(...)</span> z 21 marca 2017 r. – k. 185-191; odpis z KRS <span class="anon-block">(...)</span>z 21 marca 2017 r. – k. 192-197; odpis z KRS <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> k. 198-200; odpis pełny z KRS <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 205-210). </em> </p> <p>Od 04 lipca 2003 r. siedzibą <span class="anon-block"> spółki (...)</span> jest miasto <span class="anon-block">K.</span> <em> <!-- --> (dowód: sprawozdanie Zarządu za rok 2005 – k. 225-226; odpis pełny z KRS Projekt <span class="anon-block">(...)</span> – k. 51-56).</em> </p> <p>W skład Zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span> (następnie <span class="anon-block"> (...)</span>) od 2008 r. do chwili obecnej wchodzą (bądź wchodzili): <span class="anon-block">P. G.</span>, <span class="anon-block">J. G.</span>, <span class="anon-block">A. L.</span>. Obsługę prawną spółki zapewniała powódka <em> <!-- --> (dowód: pełnomocnictwo z 12 września 2007 r. ze stopką <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> [w] koperta – k. 446; pełnomocnictwo z 02 października 2008 r. [w] koperta – k. 446; odpis pełny z KRS Projekt <span class="anon-block">(...)</span> – k. 51-56). </em> </p> <p>17 września 2003 r. z upoważnienia Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> wydana została <span class="anon-block">decyzja administracyjna nr (...)</span> w przedmiocie ustanowienia na rzecz nowego nabywcy (<span class="anon-block"> (...) S Sp. z o.o.</span>) prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, której szacunkową wartość określono na kwotę 142 136 550,00 zł.</p> <p>02 marca 2004 r. skargę na powyższą decyzję uwłaszczeniową wniósł do WSA w Warszawie Prokurator Okręgowy w <span class="anon-block">W.</span> zarzucając jej, że w toku postępowania, nie wyjaśniono wszelkich istotnych okoliczności sprawy w tym co do tego czy spółka posiadła samodzielny tytuł własności do części nieruchomości, a jeżeli tak to w jakich granicach.</p> <p>W postępowaniu administracyjnym czynnie uczestniczyła <span class="anon-block"> spółka (...) S Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>, mając pełny wgląd w przebieg postępowania administracyjnego <em> <!-- -->(dowód: m.in. pismo z 04 lutego 2008 r. – [w] koperta – k. 445).</em> </p> <p>24 marca 2004 r. Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span> wydał <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> uchylającą <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> z 17 września 2003 r. Prezydent <span class="anon-block">(...) W.</span> przychylił się w całości do stanowiska Prokuratora zaprezentowanego w skardze z 02 marca 2004 r. Dodatkowo Prezydent wskazał na rażącą dysproporcje między wartością rynkową prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości a ceną za którą owe prawo sprzedano <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, powiązania osobowe między <span class="anon-block"> spółkami (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, wobec których Prezydent złożył do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 482)">art. 482 k.s.h.</a> <em> <!-- --> (dowód: decyzja z 24 marca 2004 r. – [w] koperta – k. 445).</em> </p> <p> <em> <!-- --> </em> <span class="anon-block"> (...) S Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> zaskarżyła decyzję z 24 marca 2004 r., czynnie uczestnicząc w postępowaniu administracyjnym, mając pełny wgląd w jego przebieg <em> <!-- -->(dowód: pełnomocnictwo rodzajowe z 12 kwietnia 2005 r. udzielone przez Zarząd <span class="anon-block">(...)</span> – [w] koperta – k. 446; m.in. pismo z 22 kwietnia 2005 r., zażalenie z 06 września 2005 r., pismo z 16 listopada 2005 r., pismo z 04 stycznia 2008 r. – [w] koperta – k. 445).</em> </p> <p>07 lutego 2005 r. pomiędzy <span class="anon-block">D. K.</span> a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> została zawarta <span class="anon-block">umowa sprzedaży (...)</span> udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. za cenę stanowiącą równowartość 1 000 000,00 zł dolarów amerykańskich, co według kursu NBP z 04 lutego 2005 r. stanowiło kwotę 3 062 100,00 zł <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 07 lutego 2005 r. – k. 67-69; wydruk z rachunku – k. 71).</em> </p> <p>22 lipca 2005 r. pomiędzy <span class="anon-block">M. B.</span> a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> została zawarta <span class="anon-block">umowa sprzedaży (...)</span> udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. za cenę stanowiącą równowartość 1 000 000,00 dolarów amerykańskich, która miała zostać przelana na rachunek <span class="anon-block">M. B.</span> w złotych polskich według ostatniego średniego kursu NBP przed dniem dokonania przelewu <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 22 lipca 2005 r. – k. 78-82; wydruk z rachunku z 24 sierpnia 2005 r. – k. 84).</em> </p> <p>W treści obu umów wskazano, że z chwilą ich podpisania na kupującego przechodzą wszelkie prawa i obowiązki związane z nabywanymi udziałami (§4).</p> <p>Powódce na mocy powyższych umów sprzedaży, przysługiwało 56 a następnie 63 (ze 100) udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. <em> <!-- --> (dowód: lista wspólników – k. 224).</em> </p> <p>WSA w Warszawie wyrokiem z 12 lipca 2005 r. uchylił zaskarżoną przez <span class="anon-block"> (...) S Sp. z o.o.</span> decyzję Prezydenta z 24 marca 2004 r. <em> <!-- -->(dowód: wyrok NSA z 21 listopada 2006 r., wyrok WSA z 15 stycznia 2008 r. [w] koperta – k. 445). </em> </p> <p>Wyrokiem z 21 listopada 2006 r. NSA w Warszawie uchylił wyrok WSA z 12 lipca 2005 r. w przedmiocie decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 24 marca 2004 r. , przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA <em> <!-- -->(dowód: wyrok NSA z 21 listopada 2006 r. [w] koperta – k. 445</em> </p> <p>14 stycznia 2008 r. pomiędzy <span class="anon-block">D. K.</span> a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> została zawarta <span class="anon-block">umowa sprzedaży (...)</span> udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. za cenę stanowiącą równowartość 2 800 000,00 zł dolarów amerykańskich, która miała zostać przelana na rachunek <span class="anon-block">D. K.</span> w złotych polskich, według ostatniego średniego kursu NBP przed dniem dokonania przelewu <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 14 stycznia 2008 r. – k. 87-91; wyciąg z rachunku z 25 stycznia 2008 r. – k. 98).</em> </p> <p>14 stycznia 2008 r. pomiędzy <span class="anon-block">M. B.</span> a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> została zawarta <span class="anon-block">umowa sprzedaży (...)</span> udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o. za cenę stanowiącą równowartość 2 800 000,00 zł dolarów amerykańskich, która miała zostać przelana na rachunek <span class="anon-block">D. K.</span> w złotych polskich, według ostatniego średniego kursu NBP przed dniem dokonania przelewu <em> <!-- --> (dowód: umowa sprzedaży z 14 stycznia 2008 r. – k. 92-96; wyciąg z rachunku z 25 stycznia 2008 r. – k. 98).</em> </p> <p>15 stycznia 2008 r. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z 23 marca 2004 r. <em> <!-- -->(dowód: wyrok WSA z 15 stycznia 2008 r. [w] koperta – k. 445).</em> </p> <p>12 września 2008 r. WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 17 września 2003 r. o numerze nr <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->(dowód: wyrok WSA z 12 września 2008 r. [w] koperta – k. 446). </em> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zaskarżyła ten wyrok <em> <!-- -->(dowód: skarga kasacyjna z 05 listopada 2008 r. [w] koperta – k. 446). </em> </p> <p>W toku postępowania dotyczącego skargi Prokuratora na decyzję Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 17 września 2003 r., w treści pisma z 12 czerwca 2008 r. Prokurator obok dotychczasowej argumentacji wskazał na wątpliwości związane z akcjami <span class="anon-block"> spółki (...)</span> znajdującymi się w Belgii. Prokurator powołał się na porozumienie handlowe zawarte między Belgią a Polską w dniu 14 listopada 1963 r., dotyczące nacjonalizacji dóbr belgijskich i luksemburskich, na mocy którego <span class="anon-block"> spółka (...)</span> et <span class="anon-block">V.</span> de <span class="anon-block">V.</span> otrzymała odszkodowanie od Państwa Polskiego, składając w depozycie Ministerstwa Finansów wszystkie 2 000,00 akcji <span class="anon-block"> spółki (...)</span> <em> <!-- --> (dowód: pismo Prokuratora Okręgowego w Warszawie z 12 czerwca 2008 r., I SA/Wa 508/08 – [w] koperta II wraz z załącznikami do tegoż pisma w postaci m.in. <span class="anon-block">protokołu nr (...)</span> z 20 września 2006 r. Federalnej Policji Sądowej w <span class="anon-block">B.</span>, pisma z 25 października 1951 r. do Ministra Handlu Zagranicznego [w] koperta – k. 446).</em> </p> <p>12 września 2008 r. WSA w Warszawie uchylił <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 17 września 2003 r. <em> <!-- -->(dowód: wyrok WSA z 12 września 2008 r. [w] koperta – k. 446). </em> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zaskarżyła ten wyrok <em> <!-- -->(dowód: skarga kasacyjna z 05 listopada 2008 r. [w] koperta – k. 446). </em> </p> <p>24 lipca 2009 r. <span class="anon-block"> spółka (...) S.A.</span> figurująca ówcześnie w rejestrze <span class="anon-block"> (...)</span> złożyła wniosek o jej rejestrację w rejestrze przedsiębiorców KRS.</p> <p>Postanowieniem z 22 grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie uwzględnił powyższy wniosek i wpisał <span class="anon-block"> spółkę (...) S.A.</span> do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->(dowód: uzasadnienie pozwu Prokuratury z 27 maja 2015 r. – k. 123).</em> </p> <p>07 lutego 2012 r. Prokurator Okręgowy w Warszawie wniósł o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania rejestrowego, w wyniku którego wydane zostało postanowienie z 22 grudnia 2010 r., dotyczące wpisu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> do KRS.</p> <p>Prokurator oparł skargę na ujawnieniu nowych faktów, które nie były znane w postępowaniu o wpis, a mianowicie na informacji uzyskanej z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, według których akcje na okaziciela, znajdujące się w rękach osób uczestniczących w walnym Zgromadzeniu z 1998 r., zarejestrowane zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19470220088" title="Dekret z dnia 3 lutego 1947 r. o rejestracji i umarzaniu niektórych dokumentów na okaziciela emitowanych przed dniem 1 września 1939 r. - Dz. U. z 1947 r. Nr 22, poz. 88 ()">dekretem z 03 lutego 1947 r. o rejestracji i umarzaniu niektórych dokumentów na okaziciela emitowanych przed dniem 01 września 1939 r.</a> nie zostały zarejestrowane przez właściwy organ. Prokuratura uzyskała informacje, że osoba widniejąca na akcjach jako wicekonsul Konsulatu Generalnego w <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">S. L.</span>, nie pełniła w marcu 1949 r. obowiązków wicekonsula. Informacja ta została pozyskana przez Prokuratora 07 listopada 2011 r., wraz z otrzymaniem wykazu personelu zatrudnionego w placówce dyplomatycznej.</p> <p>02 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy oddalił wniosek Prokuratora Okręgowego w Warszawie o wznowienie postępowania rejestrowego.</p> <p>Na skutek apelacji Prokuratora, 26 lutego 2013 r. sprawę rejestrową skierowano do ponownego rozpoznania <em> <!-- -->(dowód: postanowienie z 26 lutego 2013 r. wraz z pisemnym uzasadnieniem – k. 111-117).</em> </p> <p>09 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wznowił postępowanie rejestrowe w przedmiocie wpisu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> do KRS (postanowieniem z 22 grudnia 2010 r.) oraz zarządził jej wykreślenie z KRS. Sąd rejestrowy zbadał kwestię rejestracji akcji <span class="anon-block"> spółki (...) S.A.</span>, kwestionując ich skuteczność wobec wykazania, że czynności rejestracji dokonała osoba nieuprawniona. Przedmiotowe 473 akcje utraciły tym samym z mocy prawa moc dokumentów na okaziciela już w latach 50.</p> <p>06 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie wykreślenia <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z rejestru przedsiębiorców.</p> <p>Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 stycznia 2015 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> <em> <!-- -->(dowód: str. 6 pozwu z 27 maja 2015 r. – k. 124).</em> </p> <p>06 marca 2014 r. Prokurator Okręgowy <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> skierował do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, wydziału rejestrowego, skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 28 kwietnia 1999 r. w przedmiocie wpisu w rejestrze <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie wykreślenia dotychczasowego adresu i siedziby spółki oraz wykreślenia dotychczasowego Zarządu spółki i wpisania członków nowego Zarządu w osobach: <span class="anon-block">T. C.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, wykreślenia kuratora <span class="anon-block">E. S.</span> <em> <!-- -->(dowód: str. 6 pozwu z 27 maja 2015 r. – k. 124-125). </em> </p> <p>27 maja 2015 r. Prokurator Okręgowy <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> złożył pozew przeciwko <span class="anon-block"> spółkom (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block"> (...) S Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>) o ustalenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> nieważności umowy z 08 grudnia 2000 r.</p> <p>W treści uzasadnienia pozwu Prokurator wskazał, że dokumenty akcji, którymi w 1999 r. posłużyła się <span class="anon-block">W. M.</span> zostały w rzeczywistości ostemplowane przez nieuprawnioną osobę, która nie była w istocie urzędnikiem placówki, którą rzekomo reprezentowała. Jako załączniki do pozwu złożono m.in. znajdujące się w aktach rejestrowych Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie: wykaz personelu zatrudnionego w dniu 31 marca 1949 r. w Konsulacie Generalnym RP w <span class="anon-block">B.</span>. Prokuratura załączyła również do pozwu kopię umowy indemnizacyjnej z 14 listopada 1963 r. wraz z protokołem wykonawczym i załącznikiem; dokumenty potwierdzające przyznanie i wypłatę odszkodowania dla <span class="anon-block"> spółki (...)</span> et <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, pismo z 14 lipca 2011 r. Zastępcy Dyrektora Departamentu Finansów <em> <!-- -->(dowód: pozew z 27 maja 2015 r. – k. 119-128).</em> </p> <p>Doręczenie odpisu powyższego pozwu <span class="anon-block"> spółce (...)</span> (uprzednio Projekt „S”) nastąpiło w dniu 15 czerwca 2015 r. <em> <!-- --> (dowód: zpo – informacja pozyskana z systemu <span class="anon-block">(...)</span> II Wydziału Cywilnego SO w Warszawie).</em> </p> <p>04 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie umorzył postępowanie przeciwko <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, wskazując, że spółka nie została skutecznie przepisana do rejestru przedsiębiorców. Tym samym z dniem 31 grudnia 2015 r. nastąpiła nienaprawialna następcza utrata zdolności sądowej <em> <!-- -->(dowód: postanowienie z 04 marca 2016 r. – k. 131-133).</em> </p> <p>Prawomocnym wyrokiem z 04 listopada 2016 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze II C 407/15 z powództwa Prokuratura Okręgowego <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block"> spółce (...) Sp. z o.o.</span>, Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że umowa sprzedaży praw i roszczeń do nieruchomości, położonej w <span class="anon-block">W.</span> w rejonie <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Stanów Zjednoczonych i <span class="anon-block">Al. (...)</span>, oznaczonej numerem hipotecznym „<span class="anon-block">(...)</span>” Nr Rej. <span class="anon-block">H.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>, wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19450500279" title="Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 (art. 7;art. 7 ust. 2)">art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy</a>, zawarta w dniu 08 grudnia 2000 roku przed <span class="anon-block">J. R.</span> notariuszem w <span class="anon-block">W.</span> (Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>) jest nieważna (pkt I wyroku) <em> <!-- --> (okoliczność bezsporna; dowód: wyrok z 04 listopada 2016 r. – k. 135). </em> </p> <p>03 stycznia 2017 r. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> wystąpiła przeciwko <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> o zapłatę kwoty 1 050 000,00 zł tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z zawarciem ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> w imieniu której działali, umowy z 08 grudnia 2000 r. w przedmiocie sprzedaży praw i roszczeń o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości. Przedmiotowe roszczenie zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 października 2018 r. <em> <!-- -->(dowód: odpis wyroku Sądu I i II instancji wraz z uzasadnieniami – k. 498-507, 508-526v).</em> </p> <p>W pismach z 28 marca 2017 r. powódka złożyła <span class="anon-block">M. B.</span> oraz <span class="anon-block">D. K.</span> oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli w zakresie sprzedaży przez pozwanych powódce udziałów w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>. Powódka wskazała, że gdyby wiedziała, ze <span class="anon-block"> spółce (...)</span> nie przysługiwały prawa i roszczenia do Nieruchomości, to nie zawarłaby umów kupna udziałów tejże spółki <em> <!-- --> (dowód: oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych z 28 marca 2017 r. – <span class="anon-block">M. B.</span> – k. 277, potwierdzenie nadania – k. 279; wydruk potwierdzenia odbioru – k. 280; oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych z 28 marca 2017 r. – <span class="anon-block">D. K.</span> – k. 282; potwierdzenie nadania – k. 284; adnotacje operatora – k. 285-286). </em> </p> <p>Prokuratura Okręgowa w Tarnobrzegu prowadzi postępowania dotyczące doprowadzenia w okresie od dnia 2008 r. do 14 stycznia 2008 r. do niekorzystnego rozporządzenia <span class="anon-block"> mieniem spółki (...) Sp. z o.o.</span> w kwocie 20 187 639,00 zł w związku z wprowadzeniem w błąd co do faktu posiadania prawa do użytkowania wieczystego Nieruchomości podczas zawarcia umów przeniesienia udziałów <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na rzecz powódki przy przyjęciu, ze stanowi to mienie wielkiej wartości tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> <em> <!-- --> (dowód: pismo Prokuratury Okręgowej w<span class="anon-block">T.</span> z 27 marca 2017 r. – k. 252</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie wiarygodnych dowodów z dokumentów urzędowych oraz prywatnych przywołanych w treści uzasadnienia, których wartość dowodowa nie była podważana przez żadną ze stron. Przedmiotowe dowody nie budziły również zastrzeżeń Sądu, który włączył je do podstaw rozstrzygnięcia. Dowody złożone do akt a nie powołane w treści uzasadnienia Sąd pominął jako irrelewantne dla wyniku postępowania.</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">M. B.</span> <em> <!-- -->(k. 331v)</em> i <span class="anon-block">D. K.</span> <em> <!-- -->(k. 492v)</em> w charakterze strony nie wnosiły nic do sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Powództwo podlegało w całości oddaleniu.</p> <p>Strona powodowa zasadności powództwa z którym wystąpiła przeciwko pozwanym upatrywała ostatecznie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 i nast. k.c.</a>, wywodząc, iż na skutek oświadczeń o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli wskazanych w treści pism z 28 marca 2017 r., pozwani obowiązani są do zwrotu otrzymanych od powódki świadczeń pieniężnych.</p> <p>Zasadność roszczeń powódki opartych na powyżej podstawie prawnej uzależniona była od skuteczności oświadczeń woli powódki o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych pozwanym w treści pism z 28 marca 2017 r. W ocenie Sądu, przedmiotowe oświadczenia woli powódki nie mogły wywrzeć oczekiwanych przez stronę rezultatów. Przede wszystkim powódka naruszyła roczny termin zawity wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 2)">art. 88 § 2 k.c.</a> Momentem od którego należało liczyć rzeczony termin jest 15 czerwca 2015 r. W dniu tym spółka kontrolowana i zarządzana przez powódkę otrzymała odpis wniesionego przez Prokuratora Okręgowego <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">W.</span> w sprawie II C 407/15 pozwu wraz z załącznikami.</p> <p>Sąd nie znajduje uzasadnionych podstaw do tego aby roczny termin zawity liczyć dopiero od daty wydania wyroku stwierdzającego nieważność umowy z 08 grudnia 2000 r. tj. od 04 listopada 2016 r. Wykrycie błędu", o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 2)">art. 88 § 2 k.c.</a>, należy rozumieć jako definitywne powzięcie wiadomości o błędzie. O jego wykryciu można mówić wówczas, gdy każda racjonalnie postępująca i należycie dbająca o swoje interesy osoba zdałaby sobie sprawę, że składając oświadczenie woli, działała pod wpływem błędu. Innymi słowy, gdy dana osoba poznała stan rzeczywisty co do okoliczności, która wpłynęła na treść czynności prawnej <em> <!-- -->(tak SN w wyroku z 09 sierpnia 2018 r., V CSK 435/17, LEX nr 2531715 – teza II).</em> </p> <p>Pierwsze udokumentowane wątpliwości w zakresie roszczenia do spornej Nieruchomości zostały ujawnione już w czerwcu 2008 r. kiedy to Prokurator w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego skargi na decyzję Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 17 września 2003 r. przedstawił sądowi oraz uczestnikom tegoż postępowania okoliczności oraz dowody mogące podważać skuteczność 473 akcji w oparciu o które <span class="anon-block">W. M.</span> reaktywowała przedwojenną <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>. Zdaniem Sądu, ze względu na to, iż kontrolę nad <span class="anon-block"> spółką (...)</span> od 2003 roku faktycznie sprawowała powodowa spółka (przez Zarząd, Radę Nadzorczą, tożsamą obsługę prawną obu spółek – wyrazem czego poza powiązaniami personalnymi było przeniesienie siedziby spółki z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">K.</span>), przyjąć należało, iż wiedzę o wątpliwościach na które powoływał się Prokurator w postępowaniu administracyjnym, posiadała także powódka<em> <!-- --> . </em>Ujawnienie umowy zawartej przez Polską Rzeczpospolitą Ludową z Królestwem Belgii było pierwszym, aczkolwiek nie decydującym sygnałem dla powódki, iż roszczenia przedwojennej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> do Nieruchomości zostały zaspokojone, nie mogły być przedmiotem umowy z 08 grudnia 2000 r.</p> <p>Dowody świadczące dobitnie i jednoznacznie o tym, iż wspomniane akcje, którymi posłużyła się <span class="anon-block">W. M.</span> nie miały żadnej mocy prawnej, zostały przedstawione wraz z pozwem Prokuratora o ustalenie nieważności umowy z 08 grudnia 2000 r., wniesionym do tut. sądu 27 maja 2015 r. W momencie otrzymania przez kontrolowaną przez powódkę (większościowego udziałowca) <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block"> (...)</span>) odpisu pozwu wraz z załącznikami, powódka nie mogła mieć absolutnie żadnych wątpliwości, co do zakresu praw przysługujących <span class="anon-block"> spółce (...) S Sp. z o.o.</span>, w której udziały powódka nabyła od pozwanych w latach 2003-2008, w tym roszczeń do prawa użytkowania wieczystego spornej Nieruchomości.</p> <p>Niezależnie od trafności powyższej konstatacji, w ocenie Sądu, oświadczenia powódki z 28 marca 2017 r. nie mogły w ogóle zostać objęte dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> Błąd na który powołuje się powódka nie stanowi bowiem błędu co do treści czynności prawnej, lecz stanowi <em> <!-- --> de facto </em>błąd co do pobudek dla których powódka podjęła decyzję o kupnie od pozwanych udziałów w spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” Sp. z o.o.</p> <p>Błąd polega na nieprawidłowości widzenia, a nie na nieumiejętności przewidywania i wnioskowania, nie odnosi się do sfery motywacyjnej oraz musi dotyczyć stanu istniejącego w momencie zawierania umowy, nie zaś okoliczności, które nastąpiły w toku wykonywania umowy, doprowadzając stronę do przekonania, że decyzja o jej zawarciu była błędna <em> <!-- -->(zob. m.in. wyrok SN z 06 maja 1997 r., I CKN 91/97, LEX nr 79941)</em>. Błąd co do treści czynności prawnej musi dotyczyć okoliczności wchodzących w skład treści tejże czynności (pomyłka) lub takich jak fakty, do których odnosi się oświadczenie, normy prawne mające zastosowanie do dokonywanej czynności prawnej, albo jej skutki prawne <em> <!-- -->(zob. wyrok SN z 19 października 2000 r., III CKN 963/98, LEX nr 50056)</em>.</p> <p>Obiektywna istotność błędu zachodzi, gdy ocena relewantnych okoliczności prowadzi do wniosku, że żaden rozsądny człowiek, znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli danej treści, zatem jest ono nieracjonalne, pozbawione uzasadnienia życiowego lub prawnego. Tak rozumianej definicji błędu nie odpowiada stan psychiczny składającego oświadczenie, dotyczący mylnego wyobrażenia co do wystąpienia lub nie wystąpienia okoliczności przyszłej i z natury swej niepewnej. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy "błąd w znaczeniu wady oświadczenia woli, określany jest jako błąd postrzegania ("widzenia"), w odróżnieniu od błędu przewidywania i wnioskowania, które należą do sfery motywacyjnej podmiotu dokonującego czynności prawnej i tworzą pobudkę, pod wpływem której wyrażone zostało oświadczenie woli uznane następnie przez oświadczającego za błąd, gdy okazało się, że nie osiągnęło zamierzonego i przewidywanego celu" <em> <!-- -->(SN w wyroku z 05 grudnia 2000 r., IV CKN 179/00, LEX nr 52505)</em>, a "niespełnienie się oczekiwań osoby dokonującej czynności prawnej co do określonego rozwoju zdarzeń nie daje podstaw do uznania oświadczenia woli za wynik błędu prawnie doniosłego" <em> <!-- -->(wyrok SN z 19 października 2000 r., III CKN 963/98, LEX nr 50056)</em>.</p> <p>W treści umów sprzedaży przez pozwanych udziałów w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, w żadnym miejscu nie wskazano, że spółce tej przysługuje roszczenie o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości. Przedmiotem tychże umów (treścią czynności prawnych) była wyłącznie sprzedaż udziałów w spółce. Przyczyną dla której powódka zdecydowała się na kupno spornych udziałów była bez wątpienia możliwość uzyskania prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, którego wartość rynkowa przekraczała 140 milionów złotych. Rzecz jednak w tym, iż strona powodowa zdawała sobie sprawę (a przynajmniej przy dołożeniu minimum staranności powinna zdawać sobie sprawę) z tego, że może nie osiągnąć oczekiwanego rezultatu.</p> <p>Całokształt okoliczności sprawy, zasady doświadczenia życiowego i logiki, wskazują, że kupno od pozwanych spornych udziałów miało charakter inwestycji o wysokim stopniu ryzyka. W latach 2003-2008 powódka (jak również sama <span class="anon-block"> spółka (...)</span>) nie miała zagwarantowanego prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, które było sporne. Działania inwestycyjne powódki obarczone były od początku wysokim i obiektywnie dostrzegalnym ryzykiem, nie tylko ze względu na toczące się równolegle postępowania administracyjne, których wyniku żaden z uczestników nie mógł przewidzieć (o czym świadczą chociażby różne rozstrzygnięcia organów samorządu terytorialnego oraz sądów administracyjnych). Pozyskanie prawa do Nieruchomości było obiektywnie niepewne także ze względu na skomplikowane kwestie prawne, międzynarodowy kapitał spółki, znaczny upływ czasu od zakończenia działalności spółki, sposób w jaki reaktywowano przedwojenną <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, powiązania osobowe między osobami kierującymi obiema spółkami (<span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> – z których powódka obiektywnie musiała zdawać sobie sprawę), wartość sprzedawanego prawa w ramach umowy z 08 grudnia 2000 r. (milion złotych), przy wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości (ponad 140 milionów złotych), na co zwrócono uwagę już w kasatoryjnej decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...) W.</span> z 24 marca 2004 r. Nie bez znaczenia dla oceny ryzyka inwestycyjnego, było także zainteresowanie sprawą sposobu reaktywacji <span class="anon-block"> spółki (...)</span> organów ścigania. Przy tak daleko idącej niepewności powodzenia inwestycji, wobec ziszczenia się niekorzystnego scenariusza, sfera motywacyjna powódki nie może być oceniana w kategoriach błędu prawnie doniosłego, składającego się na treść spornych czynności prawnych w postaci umów sprzedaży udziałów zawartych z pozwanymi. Zdaniem Sądu, cały proces reaktywacji przedwojennej spółki, sprzedaży roszczenia do żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>, kupno – sprzedaż – kupno przez powódkę udziałów w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> - miały od początku spekulacyjny, nieprzejrzysty charakter, mogący przynieść ogromne korzyści, ale także straty.</p> <p>Ujawnione okoliczności faktyczne wskazują, że powódka obiektywnie rzecz oceniając, musiała zdawać sobie z tego sprawę, świadomie podejmuje ryzyko niepewnej ze swej istoty inwestycji. Według Sądu, ujawnienie wady ostemplowania akcji oraz niejawnej umowy międzypaństwowej należy kwalifikować jako ryzyko wpisane w istotę spornych czynności prawnych, charakter inwestycji – zważywszy na okoliczności faktyczne do których dostęp miała strona powodowa w okresie kwiecień 2003 – styczeń 2008. Rozsądnie oceniająca sprawę powódka, musiała się liczyć z tym, że mogą pojawić się nowe, nieprzewidziane okoliczności, fakty, spadkobiercy, wpływające na możliwość osiągnięcia założonego celu, którym było uzyskanie prawa do bardzo atrakcyjnie położonej nieruchomości.</p> <p>Pochylając się nad drugą, alternatywną podstawą roszczeń wywodzonych przez powódkę tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a>, Sąd także nie znajduje podstaw do uwzględnienia powództwa. Wystąpienie odpowiedzialności deliktowej uzależnione jest od łącznego wykazania przez poszkodowanego następujących przesłanek: winy (bezprawności w znaczeniu obiektywnym i subiektywnym) po stronie sprawcy, szkody oraz związku przyczynowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>) między zawinionym działaniem lub zaniechania sprawcy a szkodą poniesioną przez poszkodowanego. Brak chociażby jednego z tych elementów, wyłącza odpowiedzialność deliktową sprawcy szkody. W ocenie Sądu, o ile powódka sprostała ciężarowi dowiedzenia zakresu szkody (przedstawiając wydruki z rachunków bankowych obrazujących fakt zapłaty pozwanym wynagrodzenia), powódka nie wykazała, aby zachowanie pozwanych można było zakwalifikować jako zawinione.</p> <p>Twierdzenia podnoszone przez stronę powodową, wskazującą, że skoro pozwani byli związani z obiema spółkami tj. reaktywowaną przez <span class="anon-block">W. M.</span> <span class="anon-block"> spółką (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> to musieli wiedzieć o wadliwości tychże akcji, pozostawały gołosłowne. Postępowanie dowodowe nie daje podstaw do stwierdzenia, aby pozwani w momencie zawierania umów sprzedaży udziałów, posiadali wiedzę o wadliwym ostemplowaniu dokumentów akcji, którymi posługiwała się <span class="anon-block">W. M.</span>. Okoliczności sprawy nie pozwalają także przyjąć, że pozwanym była znana treści umowy indemnizacyjnej z 14 listopada 1963 r. Sąd przychyla się w tym zakresie do rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2019 r., VI ACa 842/18 <em> <!-- -->(str. 20 – k. 525)</em>.</p> <p>Porównanie daty ostemplowania akcji z datą urodzenia pozwanych, wskazuje jednoznacznie, iż pozwani nie mogli być obecni przy tej czynności, gdyż urodzili się później. Powódka nie formułowała zarzutu, iż przedmiotowa czynność została dokonana w innej dacie, przez inną osobę aniżeli <span class="anon-block">S. L.</span>. Przyjąć więc należało, że akcje stanowią oryginalne dokumenty wydane przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, ostemplowane przez <span class="anon-block">S. L.</span> podającego się za pracownika konsulatu w Belgii w dacie wynikającej z treści tychże dokumentów.</p> <p>Wadliwość wznowienia działalności <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wynikała wyłącznie z tego, że <span class="anon-block">S. L.</span> w dacie ostemplowania akcji spółki (co było konieczne w celu uniknięcia ich umorzenia) nie był już Konsulem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w Belgii. Faktem pozostawało jednak, że <span class="anon-block">S. L.</span> pełnił taką funkcję na krótko przed ostemplowaniem spornych akcji. Pozwani mający wgląd w dokumenty akcji, nie mieli uzasadnionych podstaw aby podważyć zaufanie do urzędnika państwowego tak wysokiego szczebla, posługującego się urzędowymi pieczęciami <em> <!-- -->(vide: odpis ostemplowanych akcji w aktach rejestrowych)</em>. Pozwani nie posiadali obiektywnych możliwości do zweryfikowania kwestii skuteczności rzeczonego ostemplowania. Trzeba również mieć na względzie, że sąd rejestrowy także nie miał wątpliwości w tym zakresie, powołując kuratora spółki a następnie dokonując zmian w organach tejże spółki. Weryfikacja przedmiotowych akcji wymagała podjęcia szeregu czynności na skalę międzynarodową. Samej Prokuraturze, korzystającej z pomocy Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych Polski (oraz belgijskiego odpowiednika), zajęło kilka lat ustalenie wszystkich istotnych okoliczności. Prokuratura otrzymała komplet stosownych dokumentów (w tym listę pracowników konsulatu w Belgii) dopiero w drugiej połowie 2011 roku. Nie można również tracić z pola widzenia, że treść umowy pomiędzy Polską Rzeczpospolitą Ludową, a Królestwem Belgii, była w zasadzie niemożliwa do ustalenia przez osoby fizyczne, ze względu na brak jej promulgacji (umowa została ujawniona przez Prokuraturę dopiero w czerwcu 2008 roku).</p> <p>Bacząc na powyższe okoliczności, w ocenie Sądu brak jest uzasadnionych podstaw mogących wskazywać na wiedzę pozwanych co do wadliwości ostemplowania akcji <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Okoliczności sprawy nie pozwalają także na przyjęcie, że pozwani przy dochowaniu minimum staranności mogliby dowiedzieć się o wadliwości tychże akcji.</p> <p>Reasumując, trudności jakie sprawiło ustalenie samym organom państwa polskiego powyższych okoliczności, nie pozwalają na przyjęcie, że nawet mimo istnienia powiązań osobowych w reaktywowanej <span class="anon-block"> spółce (...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span>, pozwani zdawali sobie sprawę, bądź przy dochowaniu minimum staranności powinni zdawać sobie sprawę z wadliwości ostemplowania spornych akcji a tym samym wadliwości ich powołania do organów <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Postępowanie dowodowe, poza gołosłownymi twierdzeniami powódki nie wykazało, aby pozwani posiadali w spornym okresie więcej informacji na temat ostemplowania akcji, umowy z Królestwem Belgii, aniżeli było to obiektywnie możliwe do ustalenia przez samą powódkę.</p> <p>Celem wyczerpania wszystkich podnoszonych w toku instancji zarzutów, należy odnieść się hipotetycznie do podniesionego przez pozwanych zarzutu przedawnienia.</p> <p>Powódka upatrywała szkody majątkowej w zawartych z pozwanymi umowach sprzedaży akcji <span class="anon-block"> spółki (...)</span> datowanych na 07 lutego 2005 r., 22 lipca 2005 r. oraz 14 stycznia 2008 r. Ze względu na treść art. 2 ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U.2007.80.538) do oceny zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanych, należy stosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> </p> <p>Mając na względzie, iż czyn zabroniony rzekomo popełniony przez pozwanych z którego powódka wywodzi szkodę, kwalifikować należy jako przestępstwo (występek) z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a>, w obu przypadkach, co do zasady należałoby przyjąć 20 letni termin przedawnienia wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.c.</a> Rzecz jednak w tym, iż w stosunku do pozwanych nie został wydany prawomocny skazujący wyrok karny, którym Sąd byłby związany. Sąd w składzie rozpoznającym roszczenie powódki nie znajduje natomiast podstaw do przypisania pozwanym odpowiedzialności karnej.</p> <p>Czynność sprawcza określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym. Doprowadzenie należy tu rozumieć jako wywołanie niekorzystnej dla pokrzywdzonego decyzji rozporządzającej w odniesieniu do jego mienia. Wprowadzenie w błąd polega na podjęciu przez sprawcę podstępnych zabiegów prowadzących do wywołania u pokrzywdzonego mylnego wyobrażenia o rzeczywistości. Wyzyskanie błędu zachodzi wtedy, kiedy pokrzywdzony już ma błędne wyobrażenie o rzeczywistości, sprawca zaś wyobrażenie to wykorzystuje. Stronę podmiotową oszustwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286 § 1)">§ 1</a> stanowi zamiar bezpośredni. Jest to przestępstwo kierunkowe („w celu osiągnięcia korzyści majątkowej") <em> <!-- -->(tak M. Kulik Komentarz do art. 286 k.k. [w] system informacji prawnej LEX). </em>Przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> należy wykazać, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim kierunkowym nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę, ale także to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion <em> <!-- -->(zob. wyrok SA w Szczecinie z 04 lipca 2019 r., II AKa 56/19, LEX nr 2733810)</em>.</p> <p>Wynik postępowania dowodowego nie daje w ocenie Sądu podstaw do tego aby możliwym było przypisanie pozwanym chociażby winy nieumyślnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 9;art. 9 § 2)">art. 9 § 2 k.k.</a>). Z wyłożonych już powyżej względów, brak jest uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć, iż pozwani zawierając z powódką sporne umowy sprzedaży udziałów wiedzieli bądź przy dochowaniu należytej staranności mogli wiedzieć o wadliwości ostemplowania akcji <span class="anon-block"> spółki (...)</span> przez <span class="anon-block">S. L.</span>, wygaśnięciu roszczeń tejże spółki do <span class="anon-block"> (...)</span> z uwagi na treść umowy zawartej przez władze PRL z Królestwem Belgii.</p> <p>W tym stanie rzeczy do oceny podniesionego przez pozwanych zarzutu przedawnienia, należy stosować reguły ogólne wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> Roszczenia z tytułu umów sprzedaży udziałów zawartych w 2005 roku przedawniły się zatem w 2015 roku. W przypadku natomiast umów zawartych 14 stycznia 2008 r. roszczenia powódki względem pozwanych, na dzień wystąpienia z powództwem nie uległy przedawnieniu. Zdaniem Sądu bieg trzyletniego terminu przedawnienia należy liczyć od daty otrzymania przez kontrolowaną i zarządzaną przez powódkę spółkę odpisu pozwu w sprawie II C 407/15 (15 czerwca 2015 r.). Dopiero wówczas bowiem powódka w sposób nie mogący budzić jakichkolwiek wątpliwości powzięła wiedzę o szkodzie oraz osobach obowiązanych do jej naprawienia. Na dzień wystąpienia przez powódkę z pozwem wynikającym z umów sprzedaży udziałów z 14 stycznia 2008 r., roszczenia powódki nie były przedawnione. Powództwo podlegało jednak oddaleniu ze względu na brak spełnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a>) a konkretnie przesłanki winy.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Na koszty poniesione przez pozwanego <span class="anon-block">M. B.</span> złożyły się: koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej 25 000,00 zł; koszty stawiennictwa na rozprawach pełnomocnika pozwanego – 1 745,16 zł (k. 527 – zestawienie kosztów); koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17,00 zł.</p> <p>Z powołanych względów rozstrzygnięto jak w sentencji wyroku.</p> </div>