I SA/Wa 884/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi B. W., G. N. i M. N. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Wnioskiem z 17 lipca 2019 r. (data wpływu do organu 22 lipca 2019 r.) J. W., B. W., G. N. i M. N., reprezentowani przez adwokata R. P., wystąpili do Wojewody [...] (Wojewoda) o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...], orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., ozn. nr hip. [...]. Wojewoda, rozpatrując ww. wniosek, postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], na podstawie art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w sprawie zainicjowanej ww. wnioskiem wydana została prawomocna decyzja. Wojewoda wskazał, że swoją decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. W., B. W., G. N. i M. N., reprezentowanych przez adwokata R. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. [...] sierpnia 1974 r., znak [...], orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., ozn. nr hip. [...] – P. - odmówił już stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Na skutek odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. N., G. N., B. W. i M. N.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 273/16 oddalił wniesioną skargę. Wyrok ten stał się prawomocny. W ocenie organu I instancji, z powyższego wynika, że tożsamą pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawę, której stan faktyczny ani prawny nie zmienił się do dnia złożenia wniosku z 17 lipca 2019 r., rozparzyły prawomocnie organy obu instancji, a następnie zbadał je Sąd, który wyrokiem z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 273/16 oddalił złożoną skargę. Wyrok ten stał się prawomocny. Wobec powyższego, w ocenie organu - nie ma możliwości odniesienia się co do meritum i wszczęcia postępowania w tym przedmiocie ze względu na istnienie w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia w przedmiocie tego wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Skarżący. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (Minister), postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Dodatkowo Minister zaznaczył, że na skutek wydania ostatecznej decyzji, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., powstał stan res iudicata. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję (a taką cechę posiada decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2015 r. nr [...]) powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Słusznie, zdaniem Ministra, wskazał Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu, że niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: Wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do powstania stanu res iudicata w związku z wydaniem decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...], pomimo że w powyższej decyzji Wojewoda [...] orzekł w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności innego organu, tj. wskazując w sentencji decyzji "Urząd Dzielnicowy W. Wydział Terenów" - podczas, gdy wniosek złożony w tej sprawie dotyczy decyzji "Naczelnika Dzielnicy W."; naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku art. 16 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że niedopuszczalne jest ponowne orzekanie w przedmiocie nieważności na podstawie nowych okoliczności, niebędących przedmiotem rozstrzygania w pierwszej decyzji, podczas, gdy pkt 2 art. 156 § 1 K.p.a., zawiera otwarty katalog ewentualnych przyczyn, które mogą stanowić rażące naruszenie prawa; ewentualnie, naruszenie art. 8 K.p.a. oraz art. 12 K.p.a., poprzez nieuznanie przedmiotowego wniosku za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Wobec powyższego Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1974 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra z [...] lutego 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] i przekazanie sprawy Wojewodzie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania. Ewentualnie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 P.p.s.a, wnieśli o zobowiązanie organu do stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1974 r. nr [...] lub procedowania w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z [...] grudnia 2015 r. i decyzji Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...] – w związku z wydaniem tych decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), polegającym na wskazaniu w sentencji decyzji Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...] (utrzymanej w mocy przez organ nadzoru) - wadliwie oznaczonego, nieistniejącego w decyzji z [...] sierpnia 1974 r. organu administracji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...] orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., ozn. nr hip. [...] została już rozstrzygnięta decyzją Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Nie jest okolicznością sporną, że prawomocnym wyrokiem z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 273/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. N., G. N., B. W. i M. N. na decyzję Ministra z [...] grudnia 2015 r. Wyrok ten jest prawomocny. W ocenie Sądu, żądanie w takiej sytuacji wydania przez ten sam organ kolejnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już uprzednio ostateczną decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], która pozostaje w obiegu prawnym, należało uznać za niedopuszczalne, gdyż wydana w tych okolicznościach decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Prawidłowo zatem Minister stwierdził, że dopóki istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja, którą merytorycznie załatwiono sprawę co do istoty, to ponowne rozstrzygnięcie sprawy spełniałoby przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności wydanej decyzji jako dotkniętej kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis ten stanowi gwarancję powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), zgodnie z którą w tej samej sprawie nie mogą występować w obrocie prawnym równocześnie dwie decyzje administracyjne. Wskazać należy, iż zarówno orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu, przyjmuje się, że ponowne rozstrzygnięcie przez organ tej samej sprawy załatwionej wcześniejszą decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., II OSK 783/08, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że wskazana regulacja stanowi wyraz zasady trwałości decyzji administracyjnej określonej w art. 16 § 1 K.p.a., której istotą jest to, że decyzja ostateczna jest ważna dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Minister trafnie uznał, że w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy. Wyjaśnić należy, że o tożsamości sprawy można bowiem mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Nie budzi wątpliwości tożsamość przedmiotowa obu spraw, gdyż zarówno we wniosku J. N., B. W., G. N. i M. N. z [...] lutego 2014 r., jak również wniosku Skarżących z 17 lipca 2019 r. żądano stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...], orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., ozn. nr hip. [...]. Z powyższego wynika, że przedmiotem obu postępowań było stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...]. Bezspornym jest również, że w sprawie istnieje tożsamość podmiotowa. Pierwszy wniosek, jak i drugi z 17 lipca 2019 r. został złożony przez te same osoby, tj.: J. N., B. W., G. N. i M. N. (Skarżących). Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił ocenę organu nadzoru, że w sprawie zaistniały okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zebrany materiał dowodowy potwierdza bowiem, że żądanie Skarżących zostało wniesione wobec tego samego stosunku administracyjnoprawnego, a więc w oparciu o niezmieniony stan faktyczny i prawny sprawy, kształtowany przez przepisy prawa materialnego (res iudicata). Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem Skarżących jakoby wniosek złożony w tej sprawie dotyczył decyzji "Naczelnika Dzielnicy W.", podczas gdy Wojewoda w decyzji z [...] czerwca 2015 r. nr [...], orzekał w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności innego organu, o czym świadczyć miało wskazanie w sentencji decyzji "Urząd Dzielnicowy W. Wydział Terenów". Decyzja "Naczelnika Dzielnicy W." i "Urzędu Dzielnicowego W. Wydział Terenów" jak to wskazali Skarżący w skardze - jest jedną i tą samą decyzją wydaną [...] sierpnia 1974 r. w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., ozn. nr hip. [...]. Potwierdza to data jej wydania, oznaczenie [...], a także przedmiot postępowania. Pod decyzją tą podpisał się Naczelnika Dzielnicy W., a w nagłówku decyzji wskazano Urząd Dzielnicowy W. Wydział Terenów. Nie można zatem uznać, że są to decyzje różnych organów. Wobec powyższego decyzją nadzorczą Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy przez Ministra decyzją z [...] grudnia 2015 r., a następnie skontrolowaną przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z 18 listopada 20216 r., sygn. akt I SA/Wa 273/16, skontrolowana już została Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...] w kontekście podstaw do stwierdzenie jej nieważności. Na marginesie sprawy wskazać należy, że we wniosku z 17 lipca 2019 r. Skarżący jeszcze inaczej określili decyzję o której stwierdzenie nieważności wnoszą, tj.: wskazali że wniosek dotyczy decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...]. Do wniosku dołączyli fotokopie ww. decyzji potwierdzone za zgodność z oryginałem. Załączona decyzja jest identyczna z oryginałami decyzji znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy, która była już przedmiotem kontroli przez organy administracji jak i tutejszego Sądu. Jednocześnie zauważyć należy, że z treści decyzji Wojewoda z [...] czerwca 2015 r. wynika, że organ zbadał, czy decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r., znak [...] obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. i uznał, że nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia jej nieważności. A zatem nie można zgodzić się ze Skarżącymi, że organ naruszył art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku art. 16 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że niedopuszczalne jest ponowne orzekanie w przedmiocie nieważności na podstawie nowych okoliczności, niebędących przedmiotem rozstrzygania w pierwszej decyzji, podczas, gdy pkt 2 art. 156 § 1 K.p.a., zawiera otwarty katalog ewentualnych przyczyn, które mogą stanowić rażące naruszenie prawa. Jednocześnie nie można przyjąć, że Skarżący w swoim wniosku z 17 lipca 2019 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2015 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Przeczy temu treść wniosku oraz jego uzasadnienie. Nie można zatem uznać, że organ orzekający w sprawie nieprawidłowo zakwalifikował wniosek Skarżących, którzy są reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie ar. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.