I C 1876/18
Sądy powszechne2019-12-04
Sygnatura
I C 1876/18
Data orzeczenia
2019-12-04
Rodzaj
REASONS
Sędziowie
Ewa Maciejewska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygnatura akt I C 1876/18</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem wniesionym w dniu 10 sierpnia 2018 roku, powódka <span class="anon-block">M. J.</span> wniosła o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie w nim, że strona pozwana - <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> Fundusz Inwestycyjny Otwarty w likwidacji ma zapłacić na jego rzecz kwotę 1 610 880, 49zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 lipca 2014 r. roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z odsetkami ustawowymi za od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pozew - k.3-6)</em>
</p>
<p>W dniu 22 listopada 2018 r. w sprawie I NC 569/18 Sad wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu.</p>
<p>(nakaz zapłaty – k. 70)</p>
<p>W ustawowym terminie pozwany wniósł zarzuty od nakazu zapłaty podnosząc zarzut niedopuszczalności drogi sadowej, a gdyby zarzut ten nie został uwzględniony wnosząc o oddalenie powództwa w całości, gdyż wierzyciele funduszu winni być zaspokajani proporcjonalnie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(zarzuty - k. 72-77)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 13 marca 2019 roku, sąd prawomocnie oddalił zarzut niedopuszczalności drogi sądowej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(postanowienia sadów obu instancji – k. 180 i k. 232)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Powódka zakupiła jednostki uczestnictwa pozwanego funduszu za łączną kwotę 3 954 635,69zł (1 500 000 zł + 450 0000 zł + 2 000 000 zł + 4 635,69 zł) za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) Banku (...) SA Oddział</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Zlecenia zostały zrealizowane w dniu 24 i 30 kwietnia oraz 26 i 29 maja 2019 r.</p>
<p>(zlecenia i dowody zakupu – k. 8, 9,10 i 11)</p>
<p>Natomiast w dniach 25,26 i 30 czerwca 2014 r. powódka zleciła sprzedaż jednostek uczestnictwa za łączną kwotę 4 135 415,56 zł (200 000 zł, 300 000 zł, 200 000 zł, 3 135 415, 56, 300 000zł)</p>
<p>(zlecenia oraz potwierdzenie transakcji odkupienia jednostek uczestnictwa – k. 12 – 20 oraz <strong>
<!-- -->k. 69)</strong>
</p>
<p>Zgodnie z postanowieniami Rozdziału III punkt 6.4 prospektu informacyjnego, wypłata środków pieniężnych z tytułu odkupienia jednostek uczestnictwa następuje niezwłocznie począwszy od następnego dnia roboczego po dniu wyceny, a w którym miało miejsce odkupienie jednostek, wypłata następuje przelewem bankowym.</p>
<p>(prospekt informacyjny – k. 28-47, powołany punkt – k. 35)</p>
<p>Pozwany nie dokonał zapłaty w umówionym terminie wskazując na przemijający brak środków. Nie kwestionował swojego długu wobec powódki.</p>
<p>(korespondencja stron 4 i 9 lipca 2019 r. – k. 56,57)</p>
<p>Pozwany w dniach 24 sierpnia 2016 r., 30 czerwca 2017 r., 24 listopada 2017 r. , 21 lutego 2018 r. i 6 czerwca 2018 r. wypłacił powódce łącznie 2 524 535, 07 zł ( 1 640 075,02zł, 295 213,50zł, 194 840,91 zł, 275 808,14 zł i 118 597,50 zł)</p>
<p>(Historia rachunku – k. 21-27)</p>
<p>Decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 7 października 2014 roku, cofnięto <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">P. (...)</span> zezwolenie na prowadzenia działalności przez zarządcę funduszu <span class="anon-block"> – (...) S.A.</span> W dniu 8 stycznia 2015 roku nastąpiło otwarcie likwidacji funduszu. Likwidatorem został <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>.</p>
<p>Na dzień otwarcia likwidacji wobec Funduszu istniały wierzytelności wynikające z niezrealizowanych dyspozycji umorzenia jednostek uczestników funduszu <span class="anon-block">P.</span> oraz wierzytelności wobec podmiotów świadczących usługi: agenta transferowego, audytora oraz depozytariusza. Wobec wierzycieli będących uczestnikami Funduszu wypłaty następowały proporcjonalne. Depozytariuszowi (czyli bankowi, który prowadzi likwidacje funduszu) początkowo wypłacano wierzytelności w 100%, jednakże po kontroli Komisji Nadzoru Finansowego, która miała miejsc w 2016 roku (w ramach zaleceń pokontrolnych, Komisja Nadzoru Finansowego nakazała Likwidatorowi równe traktowanie wszystkich wierzycieli Funduszu) wypłaty są proporcjonalne – depozytariusz jest traktowany tak jak uczestnicy Funduszu. Wobec agenta transferowego i audytora wierzytelności wypłacane są w 100%.</p>
<p>Kwoty przekazywane wierzycielom – uczestnikom Funduszu, są wypłacane bez odsetek, ale zdarzało się w przeszłości, że wierzyciele w toku likwidacji otrzymywali kwoty z odsetkami.</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Bank (...)</span> pobiera w ramach likwidacji osobne wynagrodzenia – jako likwidator i jako depozytariusz.</p>
<p>Likwidacja Funduszu jest w dalszym ciągu w toku. Fundusz sprzedał aktywa łatwo zbywalne, pozostała do zbycia duża część aktywów trudno zbywalnych oraz nieściągnięte należności z innego funduszu, który jest obsługiwany przez inne towarzystwo. Obecnie z uwagi na pozbawienie licencji tego towarzystwa, przechodzi to na inny podmiot, co bardzo spowalnia cały proces. Wierzytelności spłacone są w wysokości ponad 50%. Do tej pory spłaty były dokonywane proporcjonalnie. Są już prawomocne wyroki na rzecz innych wierzycieli, jednak nie są realizowane z braku środków. Fundusz informował Departament Funduszy Inwestycyjnych <span class="anon-block"> (...)</span>, że nie może realizować wytycznych, co do proporcjonalnego zaspokajania wierzycieli z uwagi na wyroki sądu. Ustalono, że z wyroków prawomocnych będą spłacane całe kwoty, a pozostałe proporcjonalnie.</p>
<p>Poza zasadą proporcjonalności zaspokajani byli usługodawcy funduszu. <span class="anon-block"> (...) Bank (...)</span> jest nie tylko likwidatorem, ale także depozytariuszem. Obecnie z tego tytułu nie pobiera wynagrodzenia. Likwidator kwestionuje prawo wierzycieli do odsetek, kierując się zasadą równomiernego zaspokojenia wierzycieli. Problemem jest brak jednoznacznych regulacji prawnych. Przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> jako depozytariuszowi było prowadzone postępowanie administracyjne, w którym nałożono karę, ale sprawa nie jest prawomocnie zakończona.</p>
<p>(okoliczności bezsporne, a nadto zeznania świadka <span class="anon-block">K. A.</span> na rozprawie 20 listopada 2019 r. – protokół skrócony k. 244-odwrót -245).</p>
<p>Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Spór w sprawie ma charakter wyłącznie prawny.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zarzuty od nakazu zapłaty nie okazały się zasadne, co skutkowało utrzymaniem w mocy nakazu zapłaty w całości.</p>
<p>Roszczenie powódki wynika z bezspornego faktu, iż była uczestnikiem pozwanego funduszu inwestycyjnego i nie otrzymała w umówionym terminie wypłaty należności z tytułu odkupu jednostek uczestnictwa.</p>
<p>Fundusz inwestycyjny, zgodnie z definicją zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041461546" title="Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 (art. 3)">art. 3 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych</a> i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1355 z późn. zm.), jest osobą prawną, której przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Uczestnikami funduszu są między innymi osoby fizyczne na rzecz, których w rejestrze uczestników funduszu są zapisane jednostki uczestnictwa.</p>
<p>Zgodnie z art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, jednostki uczestnictwa reprezentują prawa majątkowe uczestników funduszu. W doktrynie zauważa się, że jednostki uczestnictwa nie mają postaci materialnej i stanowią jedynie zapis księgowy w rejestrze uczestników funduszu. Jednostki uczestnictwa nie mogą być przedmiotem obrotu między uczestnikiem, a osobą trzecią jednakże na żądanie uczestnika fundusz jest zobowiązany odkupić je od niego.</p>
<p>Zgodnie z postanowieniami Rozdziału III punkt 6.4 prospektu informacyjnego, wypłata środków pieniężnych z tytułu odkupienia jednostek uczestnictwa następuje niezwłocznie począwszy od następnego dnia roboczego po dniu wyceny, a w którym miało miejsce odkupienie jednostek, wypłata następuje przelewem bankowym</p>
<p>Powódka – z racji wystąpienia z żądaniem zapłaty ceny, w związku z odkupieniem przez fundusz jednostek uczestnictwa bez wątpienia posiada status wierzyciela Funduszu. Mając powyższe na uwadze, zasadność dochodzonego pozwem roszczenia nie powinna budzić jakichkolwiek wątpliwości.</p>
<p>Od 8 stycznia 2015 roku trwa likwidacja <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">P. (...)</span>. Stosownie do treści art. 249 w/w ustawy o funduszach inwestycyjnych, likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu, proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych.</p>
<p>Nie oznacza to jednak, jak chce pozwany - braku uprawnienia powódki do żądania całości swojej należności w obecnej fazie postępowania. Wobec braku odmiennych regulacji ustawowych, ewentualne zaspokojenie proporcjonalne winno mieć miejsce dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Trudno też mówić tu o naruszeniu zasad współżycia społecznego, skoro każdy z wierzycieli ma równe prawo do żądania zapłaty całości swoich należności. W ocenie sądu przepisy o likwidacji funduszu nie wyłączają także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> co do odsetek za opóźnienie w zapłacie. Również zatem w tym zakresie nakaz zapłaty podlegał utrzymaniu.</p>
</div>