II OZ 723/22

SENTENCJA Dnia 8 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 620/22 o przywróceniu na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 marca 2022 r., znak: SKO.ZP/415/393/2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przywrócił na wniosek skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 7 lipca 2022 r. o oddaleniu skargi, który zapadł na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z powyższych przepisów wynika, że osoba prawna może działać w procesie sądowoadministracyjnym wówczas, gdy jej organy są zdolne do podjęcia czynności procesowych. Brak obsadzenia tych organów (np. sytuacja, kiedy nikt w danej spółce czy spółdzielni nie pełni funkcji członka zarządu) oznacza, że osoba prawna nie ma możliwości działania w postępowaniu sądowym. Jest to zatem brak w składzie organu strony, uniemożliwiający jej działanie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie w okresie od 20 lipca 2022 r. do 8 sierpnia 2022 r., gdyż liczba członków zarządu Spółdzielni nie była wystarczająca, aby zgodnie z tym co wynika z KRS, reprezentować podmiot na zewnątrz. Tymczasem odpis sentencji wyroku został doręczony stronie skarżącej w dniu 25 lipca 2022 r., czyli w okresie kiedy nie była ona zdolna do występowania przed sądami administracyjnymi. Skład zarządu Spółdzielni został uzupełniony w dniu 8 sierpnia 2022 r. i tym samym został usunięty brak w organie strony skarżącej. Okoliczności te przemawiają za tym, że zasadnym będzie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł uczestnik postępowania – P. G.. W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 86 § 1 i art. 86 § 2 p.p.s.a. przez ich błędną interpretację i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. W zażaleniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie Spółdzielnia (Rada Nadzorcza), podejmując czynności (uchwały) doprowadzające do odwołania dwóch członków zarządu, miała obowiązek jednocześnie zabezpieczyć interesy Spółdzielni, w taki sposób, aby zmiany w zarządzie nie doprowadziły do wywołania negatywnych skutków dla Spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które przemawiałyby za uwzględnieniem zawartej w nim argumentacji. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że powoływana okoliczność stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. W tej zaś sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zaistniała temporalnie (tj. w okresie od 20 lipca 2022 r. do 8 sierpnia 2022 r.) niemożliwość reprezentowania skarżącej Spółdzielni przez jej zarząd, stanowiło niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę, ponieważ w biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia (odpis wyroku doręczono Spółdzielni 25 lipca 2022 r., co oznacza, że do dnia 1 sierpnia 2022 r. przysługiwał jej termin do złożenia wniosku o uzasadnienie), nie była możliwa reprezentacja strony skarżącej w sposób zgodny ze sposobem reprezentacji wynikającym z KRS, czy też statutem (sposób reprezentacji podmiotu: oświadczenia woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych spółdzielni składają przez swoje podpisy pod pieczątką spółdzielni dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba do tego upoważniona, pełnomocnik zarządu). Po wyborze zaś nowych członków zarządu, który umożliwiał reprezentację Spółdzielni, strona skarżąca niezwłocznie podjęła działania procesowe, ponieważ już w dniu 11 sierpnia 2022 r. wpłynął do Sądu I instancji wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia i opłatą kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia. W zażaleniu nie wykazano zaś w jaki prawnie sposób skarżąca Spółdzielnia mogłaby podjąć czynności procesowe w terminie pomimo braku wymaganego składu osobowego zarządu Spółdzielni; tym bardziej, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie – a więc brak wymaganego składu zarządu to w ogólności przeszkoda do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego. W tych warunkach Sąd I instancji niewadliwie zastosował art. 86 § 1 p.p.s.a. i przywrócił skarżącej Spółdzielni termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku, która podjęła stosowne działania procesowe niezwłocznie po wyborze nowych członków zarządu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.