III AUa 45/19
Sądy powszechne2019-12-09
Sygnatura
III AUa 45/19
Data orzeczenia
2019-12-09
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Agnieszka GocekAnna Szczepaniak-Cicha (PRESIDING_JUDGE)Jolanta Wolska
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 45/19</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 9 grudnia 2019 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: SSA Anna Szczepaniak-Cicha (spr.)</p>
<p>Sędziowie: SSA Jolanta Wolska</p>
<p>del. SSO Agnieszka Gocek</p>
<p>Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Matusiak</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2019 r. w <span class="anon-block">Ł.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy <span class="anon-block">Z. D.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o podleganie ubezpieczeniom społecznym</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji <span class="anon-block">Z. D.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt VIII U 2257/16</strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od <span class="anon-block">Z. D.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt III AUa 45/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 20 lipca 2016 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">Z. D.</span>, jako wspólnik jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span>, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 21 lutego 2016 r. oraz określił miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za luty 2016 r. w kwocie 755,07 zł oraz za okres marzec - czerwiec 2016 r. w kwocie 2.433,00 zł, a także na ubezpieczenie zdrowotne za okres luty - czerwiec w kwocie 3.210,60 zł. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że od dnia 31 stycznia 2014 r. ubezpieczony figuruje w KRS jako wspólnik jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span>. Z tego tytułu, od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, zaś od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. także do ubezpieczeń społecznych. W dniu 1 lipca 2015 r. wnioskodawca dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, a jednocześnie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik u płatnika <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span>; pracowniczy tytuł do ubezpieczeń istniał do 20 lutego 2016 r. Z uwagi na fakt, że od dnia 21 lutego 2016 r. <span class="anon-block">Z. D.</span> poza działalnością w formie jednoosobowej spółki z o.o. nie posiada innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, powinien dokonać zgłoszenia również do ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Zasadność powyższej decyzji zakwestionował <span class="anon-block">Z. D.</span> składając od niej odwołanie, w którym podniósł, że od dnia 3 marca 2014 r., tj. od dnia zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...) sp. z o.o.</span>, nie powinien podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Ponadto wskazał, że z powyższym podmiotem zawarł umowę zastawu rejestrowego na udziałach w dniu 25 marca 2014 r., która została wpisana do rejestru zastawów. Przyznał jednocześnie, że do przejścia udziałów ostatecznie nie doszło, ale z wyłącznej winy nabywcy udziałów, zatem jego sytuacja jako płatnika składek jest szczególna. Podał, że względem nabywcy udziałów toczy się postępowanie karne w Prokuraturze <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i załączył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, ponawiając argumenty wskazane w uzasadnieniu skarżonej decyzji.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 26 września 2018 r. oddalił odwołanie (pkt 1) oraz zasądził od <span class="anon-block">Z. D.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2).</p>
<p>Podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. D.</span> w okresie od dnia 15 marca 1991 r. do dnia 30 stycznia 2014 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe (...)</span> <span class="anon-block">Z. D.</span>. Z analizy dokumentów, znajdujących się w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 listopada 2000 r. ubezpieczony był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, natomiast od dnia 1 grudnia 2000 r. do dnia 30 listopada 2001 r. - jedynie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż w tym okresie posiadał inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Następnie, w okresie od dnia 1 grudnia 2001 r. do dnia 31 maja 2011 r., z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej odwołujący się dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, zaś od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. - jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego, z uwagi na posiadanie innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, tj. umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w 1/4 wymiaru czasu pracy.</p>
<p>W ramach prowadzonej działalności w dniu 21 grudnia 2010 r. <span class="anon-block">Z. D.</span> zawarł z <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> (<span class="anon-block">C.</span>) umowę o finansowanie ze środków funduszy unijnych projektu pod nazwą „Wdrożenie innowacji przez implementację autorskiej technologii i wykorzystanie wyników prac badawczo-rozwojowych” (Projekt nr 1). Projekt ten został zrealizowany zgodnie z umową. W dniu 4 czerwca 2012 r. wnioskodawca zawarł z <span class="anon-block">C.</span> umowę o finansowanie ze środków funduszy unijnych projektu pod nazwą „Innowacyjne rozwiązania drogą do rozwoju i wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa” (Projekt nr 2). Umowa o dofinansowanie została rozwiązana z dniem 5 kwietnia 2015 r. W piśmie z dnia 11 marca 2013 r. ubezpieczony uzyskał od <span class="anon-block">C.</span> zgodę na dokonanie przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę prawa handlowego.</p>
<p>W dniu 30 grudnia 2013 r., w wyniku przekształcenia <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego (...)</span> <span class="anon-block">Z. D.</span> utworzono <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, która dnia 31 stycznia 2014 r. została zarejestrowana w KRS. Głównym przedmiotem działalności spółki jest pranie, czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich. Jedynym wspólnikiem spółki jest <span class="anon-block">Z. D.</span>, posiadający 200 udziałów o łącznej wysokości 860.000 zł. Kapitał zakładowy wynosi 860.000 zł. Organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd, zaś funkcję prezesa piastowali: wnioskodawca do dnia 30 kwietnia 2014 r., <span class="anon-block">P. Z.</span> do dnia 16 października 2014 r., <span class="anon-block">M. B. (1)</span> do dnia 6 lutego 2017 r. i ponownie wnioskodawca - do dnia 21 lutego 2017 r. Ustanowiono także dwóch prokurentów samoistnych w osobach <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>. Aktualnie spółka nie posiada zarządu i żadnej osoby uprawnionej do działania w jej imieniu. Wobec spółki toczyło się przyspieszone postępowanie układowe przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi.</p>
<p>W okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. odwołujący się był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., natomiast w okresie od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. również do ubezpieczeń społecznych, z uwagi na nieposiadanie innego do nich tytułu. W dniu 1 lipca 2015 r. wnioskodawca jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dokonał zgłoszenia tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż jako pracownik płatnika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. Tytuł ten trwał do dnia 20 lutego 2016 r.</p>
<p>Z dokumentów znajdujących się w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, wynika, że od dnia 21 lutego 2016 r. <span class="anon-block">Z. D.</span>, oprócz działalności w formie jednoosobowej spółki z o.o. nie posiada innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W dniu 28 stycznia 2014 r. utworzono <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, której jedynym wspólnikiem był <span class="anon-block">P. Z.</span>, posiadający 100 udziałów o łącznej wartości 5.000 zł. Kapitał zakładowy spółki w wysokości 5.000 zł nie został pokryty. Organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd w osobie prezesa zarządu <span class="anon-block">P. Z.</span>. Spółka została zarejestrowana w KRS dnia 29 stycznia 2014 r.</p>
<p>W dniu 3 marca 2014 r. <span class="anon-block">Z. D.</span>, jako nabywca, zawarł ze <span class="anon-block"> spółką z o.o. (...)</span> umowę przedwstępną sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Na mocy tej umowy strony zobowiązały się zawrzeć umowę sprzedaży wszystkich udziałów w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, tj. 200 udziałów o wartości nominalnej po 4.300 zł za cenę 2.000.000 zł, nie później niż w terminie 4. miesięcy od upływu terminu tzw. trwałości Projektu nr 1, rozumianego jako okres 3 lat, liczonych od daty wypłaty przez <span class="anon-block">C.</span> ostatniej transzy dofinansowania i nie wcześniej, niż przed datą uchylenia ryzyka rozwiązania przez <span class="anon-block">C.</span> umowy dotyczącej Projektu nr 1, związanego z przekształceniami własnościowymi dokonanymi przez zawarcie umowy sprzedaży (umowy przyrzeczonej). Umową tą ustalono następujące zasady płatności ceny nabycia:</p>
<p>1.
kwota 250.000 zł, tytułem zaliczki, zostanie uiszczona w terminie 5. dni od podpisania niniejszej umowy, jednakże po łącznym spełnieniu się następujących warunków:</p>
<p>a)
złożeniu rezygnacji przez wnioskodawcę z członkostwa w zarządzie spółki;</p>
<p>b)
powołaniu przez niego, jako jedynego wspólnika spółki, zarządu w <span class="anon-block"> składzie (...)</span>, o ile osoby te wyrażą zgodę na kandydowanie;</p>
<p>c)
udzieleniu pełnomocnictwa do wykonywania w imieniu nabywcy prawa głosu na zgromadzeniu wspólników spółki osobie przez nabywcę wskazanej;</p>
<p>d)
zawarciu umowy zastawu rejestrowego na udziałach na rzecz nabywcy;</p>
<p>2.
kwota 250.000 zł zostanie zapłacona po prawomocnym wpisaniu w KRS zmian w zarządzie i zmiany w treści umowy spółki takiej, żeby zastawnik i użytkownik mogli wykonywać prawo głosu oraz wpisaniu zastawu rejestrowego na udziałach na rzecz nabywcy, przy czym, jeżeli wnioskodawca nieodwołalnie zrzeknie się możliwości zaskarżenia tych postanowień, płatność nastąpi niezależnie od prawomocnego charakteru wpisu;</p>
<p>3.
kwota 500.000 zł zostanie zapłacona po zamknięciu rzeczowym i rozliczeniu Projektu nr 1, rozumianego jako wydanie przez <span class="anon-block">C.</span> ostatecznej decyzji, że kwota ok. 300.000 zł zostanie przekazana spółce po „zakończeniu realizacji projektu” w rozumieniu umowy dot. Projektu 1, o ile powyższe czynności z pkt 1) i 2) zostaną uprzednio dokonane przez wnioskodawcę;</p>
<p>4.
kwota 1.000.000 zł zostanie zapłacona przy podpisaniu sprzedaży udziałów, przy czym kwota ta będzie ewentualnie pomniejszona o wysokość umniejszenia wartości spółki oraz będzie zabezpieczona na depozycie notarialnym na dwa tygodnie przed datą umowy sprzedaży udziałów.</p>
<p>Nabywca zobowiązał się do wymienionych w umowie działań, mających na celu restrukturyzację spółki, m.in. do dofinansowania spółki, by dokonywała regularnych spłat kredytów bankowych, czy dołożenia starań, by doszło do spłaty lub refinansowania wierzycieli spółki we wskazanych terminach, a także do podjęcia uchwały na zgromadzeniu wspólników, nakładającej na zarząd spółki obowiązek ustanowienia wnioskodawcy pełnomocnikiem ds. zakończenia projektu <span class="anon-block">C.</span>, co pozwoliłoby mu reprezentować spółkę we wszelkich postępowaniach administracyjnych, sądowych oraz sądowoadministracyjnych i przed wszelkimi osobami i instytucjami w zakresie Projektu nr 1, w uzgodnieniu z zarządem spółki, za określonym wynagrodzeniem.</p>
<p>Uchwałami Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 4 marca 2014 r. odwołano wnioskodawcę z pełnienia funkcji prezesa zarządu i do pełnienia tej funkcji powołano <span class="anon-block">P. Z.</span>. Przewodniczącym zgromadzenia był odwołujący się, jako wspólnik spółki.</p>
<p>Uchwałami Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 21 marca 2014 r., sporządzonymi w formie aktu notarialnego, dokonano zmiany umowy spółki (m.in. dodając zapis, że zastawnik i użytkownik udziału mogą wykonywać prawo głosu) i upoważniono zarząd do przyjęcia tekstu jednolitego umowy spółki. Przewodniczącym zgromadzenia był <span class="anon-block">W. K.</span>, działający jako pełnomocnik wnioskodawcy, występującego jako wspólnik spółki.</p>
<p>Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 22 marca 2014 r. na pełnomocnika spółki do zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu powołano <span class="anon-block">W. K.</span>. Przewodniczącym zgromadzenia był <span class="anon-block">W. K.</span>, działający jako pełnomocnik wnioskodawcy, występującego jako wspólnik spółki.</p>
<p>W dniu 25 marca 2014 r. wnioskodawca, jako zastawca, zawarł z <span class="anon-block"> firmą (...) sp. z o.o.</span>, jako zastawnikiem, umowę zastawu rejestrowego na udziałach w <span class="anon-block"> firmie (...) sp. z o.o.</span> w celu zabezpieczenia wszelkich roszczeń zastawnika względem zastawcy, wynikających, bądź mogących powstać w następstwie wykonywania lub pozostających w związku z zawartą pomiędzy stronami przedwstępną umową sprzedaży udziałów (w tym ewentualnego roszczenia o zwrot zaliczek). Strony ustaliły, że jeżeli zawarcie tej umowy stanowić będzie ryzyko bądź podstawę rozwiązania umowy, na podstawie której zastawnik otrzymał finansowanie, wówczas przeniosą niniejsze zabezpieczenie na inny majątek zastawcy lub ustanowią inna formę zabezpieczenia na tym samym majątku. Za podstawę do uznania ryzyka wypowiedzenia strony uznają pisemne stanowisko <span class="anon-block">C.</span>, z którego ryzyko to będzie wynikać. Prawo głosu z udziałów, a także pozostałe prawa korporacyjne i majątkowe, wynikające z udziałów, wykonywać będzie zastawca do czasu wpisania stosownej zmiany w umowie spółki. Po tym czasie, zastawnik będzie wykonywał prawo głosu. Prawo zastawcy do pobierania przychodów z tytułu udziałów przechodzi na zastawnika z chwilą, gdy złożone zostanie przez zastawnika oświadczenie o wyborze sposobu zaspokojenia z przedmiotu zastawu. Postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z wniosku <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (jako zastawnika) przy udziale <span class="anon-block">Z. D.</span> (jako zastawcy), dokonał wpisu do rejestru zastawów 200 udziałów w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> o nominalnej wartości 4.300 zł każdy, z najwyższą sumą zabezpieczenia w kwocie 4.000.000 zł.</p>
<p>Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 28 sierpnia 2014 r., do pełnienia funkcji prezesa zarządu, w związku z rezygnacją <span class="anon-block">P. Z.</span>, powołano <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Przewodniczącym zgromadzenia był <span class="anon-block">W. K.</span>, jako pełnomocnik wnioskodawcy, działającego jako wspólnik spółki.</p>
<p>Na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2014 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne celem zajęcia udziałów wnioskodawcy w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>.</p>
<p>Uchwałami Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 29 czerwca 2015 r. zatwierdzono sprawozdanie zarządu z działalności spółki za 2014 r., sprawozdanie finansowe za 2014 r., postanowiono stratę netto wykazaną w sprawozdaniu rocznym pokryć z zysku z lat przyszłych, udzielono wnioskodawcy, <span class="anon-block">P. Z.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>, jako prezesom zarządu spółki, absolutorium z wykonywania przez nich obowiązków, zaś wobec wysokości straty wykazanej w bilansie, opowiedziano się za dalszym istnieniem spółki. W zgromadzeniu uczestniczyli wnioskodawca i zastawnik udziałów spółki - <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w osobie prezesa zarządu <span class="anon-block">P. Z.</span>, który na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy wykonał prawo głosu. Przewodniczącym zgromadzenia był <span class="anon-block">M. B. (1)</span>.</p>
<p>Na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty, wydanego dnia 28 września 2015 r. przez Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wszczęto postępowanie egzekucyjne do udziałów wnioskodawcy w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>.</p>
<p>Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. wnioskodawca, jako jedyny <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span>, wystąpił do sądu rejestrowego o przejrzenie akt rejestrowych spółki. W dniu 2 sierpnia 2016 r. wnioskodawca złożył do Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">Ł.</span> zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oszustwa przez <span class="anon-block">M. B. (2)</span> i <span class="anon-block">P. Z.</span>.</p>
<p>Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 4 listopada 2016 r. odwołano w trybie natychmiastowym <span class="anon-block">M. B. (3)</span> z pełnienia funkcji prezesa zarządu z powodu nieodbycia w przepisanym terminie zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, zaprzestania prowadzenia spraw spółki, zatrzymania działalności produkcyjnej, braku zainteresowania losem pracowników, zaprzestania realizowania zawartych umów, narażenia spółki na straty, zadłużenia spółki, prowadzenia spraw spółki w sposób niezgodny z jej interesem i interesem właściciela oraz nieudzielania informacji wspólnikowi spółki o jej sytuacji gospodarczej. Jednocześnie do pełnienia funkcji prezesa zarządu powołano wnioskodawcę. Przewodniczącym Zgromadzenia był wnioskodawca jako wspólnik spółki.</p>
<p>Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. ubezpieczony poinformował sąd rejestrowy o wysokościach sald na rachunkach <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span>. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w Rejestrze Przedsiębiorców KRS dokonał z urzędu wpisu, polegającego na wykreśleniu prezesa zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">Z. D.</span> z uwagi na skazanie wnioskodawcy prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwa wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.s.h.</a>
</p>
<p>Do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...)</span> nie doszło. Obecnie brak jest wpisów w odnośnie zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Sąd wywiódł, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, chorobowym i wypadkowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Na mocy art. 13 pkt 4 ustawy, osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy, ubezpieczeniu chorobowemu osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają dobrowolnie na swój wniosek.</p>
<p>Sąd wywiódł dalej, że na podstawie art. 36 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 przywołanej ustawy, każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność gospodarczą należy do tych osób.</p>
<p>Sąd Okręgowy podniósł, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 8)">art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> stanowi, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, ustawy, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Zgodnie z ust. 9 tego przepisu, za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe w/w osób stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe.</p>
<p>Sąd wskazał, że z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 47;art. 47 ust. 1;art. 47 ust. 1 pkt. 1)">art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wynika, że płatnik składek, będący osobą fizyczną opłacającą składkę wyłącznie za siebie, przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10. dnia następnego miesiąca. Z kolei na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 c)">art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Według art. 81 ust. 2 przywołanej ustawy, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna. Oznacza to, że nawet w sytuacji podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu przez część miesiąca, składkę na to ubezpieczenie należy rozliczyć od pełnej podstawy wymiaru.</p>
<p>Sąd podniósł dalej, że na podstawie art. 87 ust. 1 w/w ustawy, osoby prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane bez uprzedniego wezwania opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie dla składek na ubezpieczenie społeczne.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 104;art. 104 ust. 1;art. 107;art. 107 ust. 1)">art. 104 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a>, obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 19)">art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.</p>
<p>Sąd wywiódł, że na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a>, osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest przedsiębiorca, czyli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, która we własnym imieniu wykonuje działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 2 w/w ustawy, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Podmioty prowadzące zawodowo i we własnym imieniu taką działalność są przedsiębiorcami, z tym, że w przypadku spółki cywilnej, za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki, a nie spółkę. Inne spółki, w tym osobowe spółki prawa handlowego, są przedsiębiorcami o ile prowadzą działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza może więc być prowadzona indywidualnie lub w spółce, w zależności od tego inaczej mogą kształtować się obowiązki wobec ZUS. Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie posługują się pojęciem przedsiębiorcy. Wprowadziły one inne pojęcie „osoba prowadząca pozarolniczą działalność”. Ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegają wyłącznie osoby fizyczne (w tym wspólnicy spółek osobowych i - wyjątkowo - jedyny wspólnik jednoosobowej sp. z o.o.).</p>
<p>Następnie Sąd wskazał, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> przewiduje obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe osób prowadzących działalność pozarolniczą, definiując te podmioty przez wymienienie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6)">art. 8 ust. 6</a> osób o różnym statusie prawnym, ale nie wprowadzając definicji pojęcia działalności pozarolniczej. Osobami takimi są jednocześnie osoby prowadzące działalność pozarolniczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, twórcy i artyści, osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu, wspólnicy spółek osobowych, wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a także osoby prowadzące niepubliczne szkoły, placówki lub ich zespoły, na podstawie przepisów o systemie oświaty. Na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6)">art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> należy stwierdzić, że pojęcie „prowadzenie działalności pozarolniczej” jest pojęciem szerszym od działalności gospodarczej, określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 (art. 2)">art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a>. Do pojęcia działalności gospodarczej w powyższym (wąskim) rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</a> odwołuje się tylko w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 1;art. 8 ust. 6 pkt. a)">art. 8 ust. 6 pkt 1, a</a> w pozostałych punktach tego przepisu wymienia osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w ścisłym znaczeniu tego pojęcia. Właśnie w kręgu tych osób znajduje się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., który jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższy przepis został wprowadzony dnia 1 stycznia 2003 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022412074" title="Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074 ()">ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw</a>, a jego celem było rozszerzenie obowiązku ubezpieczenia społecznego w przypadku wspólników jednoosobowych spółek z o.o., aby nie musieli oni w celu objęcia ubezpieczeniem zawierać umów z własną spółką. W związku z tym obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością nie można bowiem mówić wprost o prowadzeniu przez nich jakiejkolwiek działalności z tytułu uczestnictwa w spółce, gdyż to spółka występuje w obrocie prawnym i jest stroną we wszelkich stosunkach prawnych, a nie jej wspólnik, o którego działaniu można mówić jedynie w kontekście uczestnictwa w organach spółki. Z tego względu datą „rozpoczęcia działalności” w odniesieniu do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest data nabycia statusu wspólnika. Zarazem, nie ma istotnego znaczenia czy jedyny wspólnik spółki jest jednocześnie członkiem zarządu, gdyż posiadając cały kapitał spółki jest zainteresowany prawidłowym jej zarządzaniem. Jego działania mają charakter działań w interesie spółki, bez względu na to, jakie prace wykonuje w spółce, czy zajmuje się bezpośrednio działalnością handlową, usługową, leżącą w zakresie działania spółki, czy też działalnością zmierzającą do jej likwidacji, jak np. porządkowanie spraw z dłużnikami, prowadzenie spraw sądowych, których stroną jest spółka (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., II UK 271/10, LEX nr 817528, uchwała 7 sędziów Sadu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., I UZP 4/05, <span class="anon-block">L.</span>, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2014 r., SK 4/12, OTK-A 2014 nr 8, poz. 85 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 maja 2015 r., III AUa 198/15, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Bezspornym jest, że odwołujący się <span class="anon-block">Z. D.</span> z dniem 31 stycznia 2014 r. uzyskał status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nabywając 100% udziałów <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i status ten posiada nadal (bowiem do przejścia udziałów na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...) sp. z o.o.</span>, z którą wnioskodawca zawarł w dniu 3 marca 2014 r. umowę przedwstępną sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span>, ostatecznie nie doszło). Bezspornym jest także, że od dnia 21 lutego 2016 r. <span class="anon-block">Z. D.</span> nie posiada innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oprócz działalności w formie jednoosobowej spółki z o.o.</p>
<p>Sąd wskazał, że wnioskodawca, w ramach wykonywania statusu jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zrealizował projekt pod nazwą „Wdrożenie innowacji przez implementację autorskiej technologii i wykorzystanie wyników prac badawczo-rozwojowych” na podstawie umowy z dnia 21 grudnia 2010 r., zawartej z <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> o finansowanie ze środków funduszy unijnych, po uprzednim uzyskaniu zgody <span class="anon-block">C.</span> na dokonanie przekształcenia przedsiębiorstwa w spółkę prawa handlowego. W okresie od dnia 31 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. oraz w okresie od dnia 6 lutego 2017 r. do dnia 21 lutego 2017 r. pełnił funkcję prezesa zarządu tej spółki. Spółka miała ustanowionych dwóch prokurentów samoistnych. W celu zrealizowania zawartej w dniu 3 marca 2014 r. z <span class="anon-block"> firmą (...) sp. z o.o.</span> umowy przedwstępnej sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span>, mającej na celu restrukturyzację <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wnioskodawca zrealizował określone umową warunki, w tym m.in. w zakresie zrezygnowania z członkostwa w zarządzie spółki, powołania nowego zarządu spółki, udzielenia pełnomocnictwa wskazanej przez nabywcę osobie do wykonywania w jego imieniu prawa głosu na zgromadzeniu wspólników spółki, zawarcia umowy zastawu rejestrowego na udziałach na rzecz nabywcy oraz działań zmierzających do zrealizowania projektu unijnego. Uczestniczył także w zgromadzeniach wspólników. Powyższe działania wnioskodawca realizował w ramach statusu jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dla Sądu Okręgowego nie ulegało zatem wątpliwości, że zmierzały one do zachowania wartości spółki, szacowanej w przedwstępnej umowie sprzedaży udziałów na kwotę 2.000.000 zł.</p>
<p>Sąd podkreślił, że w pierwotnym okresie działania spółki, tj. od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r., wnioskodawca był zgłoszony do ubezpieczeń zdrowotnych, natomiast od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2015 r., także do ubezpieczeń społecznych, jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., pomimo istnienia już wówczas umów z marca 2014 r. o przedwstępnej sprzedaży udziałów w spółce oraz zastawu rejestrowego tych udziałów, na które się powoływał w niniejszym postępowaniu, jako przemawiających za uznaniem, że spornym ubezpieczeniom nie podlega. A zatem wnioskodawca miał status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i bezwzględnie powstał z tego tytułu obowiązek ubezpieczeń społecznych. We wskazanym okresie wnioskodawca nie dopełnił obowiązku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oraz opłacenia należnych składek, w związku z czym organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję o podleganiu przez <span class="anon-block">Z. D.</span> ubezpieczeniom społecznym, ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz określił miesięczne podstawy wymiaru składek.</p>
<p>Sąd stwierdził, że skoro odwołujący nie kwestionował faktu nieopłacania składek od początku prowadzenia działalności gospodarczej oraz wysokości miesięcznych podstaw wymiaru składek, zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa. Zarazem z uwagi na fakt, iż płatnik nie wykazał, by istniały jakiekolwiek rozbieżności pomiędzy kwotami przyjętymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych a stanem faktycznym, Sąd pierwszej instancji nie znalazł powodów do zakwestionowania wyliczeń organu rentowego.</p>
<p>W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie wnioskodawcy. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 9;art. 98 § 9 ust. 2)">§ 9 ust. 2</a> i w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2015 r. poz. 1804).</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia, względnie zmiany przez uwzględnienie odwołania w całości. Apelujący argumentował, iż kwestionowany wyrok jest błędny w zakresie oceny przez Sąd pierwszej instancji przesłanek podlegania przezeń ubezpieczeniom społecznym jako jednoosobowego wspólnika spółki z o.o., w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w szczególności wobec postanowień umowy zastawu rejestrowego zawartej pomiędzy nim jako właścicielem 100% udziałów w spółce, a podmiotem trzecim, który sprawował w spółce kontrolę zarządczą. Apelujący podniósł, że umowa zastawu rejestrowego praktycznie pozbawiła go wszelkich praw wynikających z własności udziałów, co oznacza, że nie można traktować go jako wspólnika spółki z o.o., który może w pełni realizować swoje uprawnienia, gdyż nie osiągał dochodów, dzięki którym mógłby opłacać składki.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawa, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny dowodów, nie popełnił też uchybień w zakresie kwalifikacji prawnej ustalonych faktów, które mogłyby uzasadnić ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji Sąd odwoławczy, oceniając w jako prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji, uznał je za własne, co oznacza, iż zbędnym jest ich szczegółowe, powtórne powtarzanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNP z 1999 r. nr 24, poz. 776).</p>
<p>Zasadniczy problem sporny dotyczył kwestii czy <span class="anon-block">Z. D.</span> podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 26 lutego do 20 lipca 2016 r. z tytułu pozostawania jednoosobowym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2019 r. poz. 300) wynika, iż obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z kolei według art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Oznacza to, że jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z racji swego statusu prawnego podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu wynikającego z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Podgląd ten jest w orzecznictwie sądowym ugruntowany (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2013 r., II UK 36/13, LEX nr 1391783, z dnia 3 sierpnia 2011 r., I UK 8/11, OSNP 2012 nr 17-18, poz. 225, z dnia 9 czerwca 2010 r., II UK 33/10, LEX nr 598436, z dnia 12 lipca 2017 r., II UK 295/16, LEX nr 2347776, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2019 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 187/17, LEX nr 2647400).</p>
<p>Powyższy przepis został wprowadzony do systemu od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074), a jego celem było rozszerzenie obowiązku ubezpieczenia społecznego wobec wspólników jednoosobowych spółek z o.o. m.in. po to, aby nie musieli oni, w celu objęcia ubezpieczeniem, zawierać umów z własną spółką. Tak więc obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej i osiąganiem przychodów. Potwierdzeniem powyższego poglądu są argumenty szeroko przedstawione w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r. (I UZP 4/05, OSNP z 2006 r. nr 19-20, poz. 304), dotyczącej wspólników spółek osobowych, którzy również zostali objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>W niniejszej sprawie bezsporne jest, że odwołujący jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lutego 2014 r., a od dnia 1 marca 2014 r. także do ubezpieczeń społecznych, gdyż nie miał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. Ponownie jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. zgłosił się od 1 lipca 2015 r. tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ nabył status pracowniczy i stan taki trwał do 20 lutego 2016 r. Zasadnie zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonej decyzji stwierdził, że od dnia 21 lutego 2016 r. <span class="anon-block">Z. D.</span> ponownie podlega ubezpieczeniom społecznym jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odwołujący nie wykazał, iż posiadał w spornym okresie inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, bądź że do dnia wydania zaskarżonej decyzji w dniu 20 lipca 2016 r. utracił status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Żadna zmiana w tym zakresie nie została odzwierciedlona wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie zgłoszono sprzedaży udziałów ani zawieszenia działalności spółki. Trafnie Sąd Okręgowy zważył, iż <span class="anon-block">Z. D.</span> nadal posiada status jedynego właściciela <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, bowiem do przejścia udziałów na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...) sp. z o.o.</span>, z którą wnioskodawca zawarł w dniu 3 marca 2014 r. umowę przedwstępną sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span>, ostatecznie nie doszło.</p>
<p>Nie ma także wpływu na treść rozstrzygnięcia fakt, że w dniu 25 marca 2014 r. <span class="anon-block">Z. D.</span>, jako zastawca, zawarł z <span class="anon-block"> firmą (...) sp. z o.o.</span>, jako zastawnikiem, umowę zastawu rejestrowego na udziałach w <span class="anon-block"> firmie (...) sp. z o.o.</span> w celu zabezpieczenia wszelkich roszczeń zastawnika względem zastawcy, wynikających bądź mogących powstać w następstwie wykonywania lub pozostających w związku z zawartą pomiędzy stronami przedwstępną umową sprzedaży udziałów. Zastaw rejestrowy, regulowany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19961490703" title="Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów - Dz. U. z 1996 r. Nr 149, poz. 703 ()">ustawą z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów</a> (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2017) jest prawem zastawniczym stanowiącym szczególną odmianę zastawu, ustanawianym w celu zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej (istniejącej lub przyszłej), powstającym na skutek zawarcia umowy zastawniczej i wpisu do rejestru zastawów, którym można obciążyć istniejące lub przyszłe rzeczy ruchome, zbywalne prawa majątkowe i zbiór takich rzeczy lub praw stanowiący całość gospodarczą, na mocy którego wierzyciel (zastawnik) będzie mógł dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zastawu bez względu na to, czyją stał się własnością, i z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem tych, które mają pierwszeństwo z mocy przepisów szczególnych. Najistotniejszą cechą zastawu rejestrowego, odróżniającą go od zastawu zwykłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 306)">art. 306 i nast. k.c.</a>), jest możliwość pozostawienia przedmiotu zastawu rejestrowego w posiadaniu zastawcy. Wydanie rzeczy wierzycielowi (zastawnikowi), jako przesłanka powstania zastawu zwykłego, została tu zastąpiona wpisem zastawu rejestrowego do rejestru zastawów. W żadnym więc razie wskutek ustanowienia zastawu rejestrowego na udziałach <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, którego treść szczegółowo opisał Sąd pierwszej instancji, nie doszło do wydania przedmiotu zastawu i odwołujący nadal był właścicielem spółki. Po zawarciu umowy zastawu nadal podejmował aktywne działania w spółce w ramach swego statusu właścicielskiego, wiele miesięcy po wydaniu zaskarżonej decyzji, tj. w lutym 2017 r., został jeszcze prezesem jej zarządu (choć w tym samym miesiącu KRS dokonał z urzędu wpisu, polegającego na wykreśleniu prezesa zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">Z. D.</span> z uwagi na skazanie go prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwa wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.s.h.</a>). Raz jeszcze podkreślić należy, że umowa zastawu zawarta została 25 marca 2014 r., od marca 2014 r. <span class="anon-block">Z. D.</span> zgłosił się do ubezpieczeń społecznych jako jedyny właściciel <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, nie posiadający innego tytułu do ubezpieczeń, zaś od 1 lipca 2015 r. do ubezpieczenia zdrowotnego z tego właśnie tytułu i stan taki trwał do 20 lutego 2016 r., zatem sam odwołujący nie kwestionował swego tytułu do ubezpieczeń z racji pozostawania jedynym właścicielem spółki z o.o., choć zawarł dużo wcześniej umowę zastawu rejestrowego.</p>
<p>Brak jakichkolwiek pogłębionych wywodów jurydycznych w apelacji ubezpieczonego, zastąpionego profesjonalnie, zwalnia Sąd drugiej instancji z dalszych rozważań. Dodać tylko wypada, że faktyczne osiąganie dochodów ani też ich brak nie stanowią przesłanki podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, w tym osoby podlegające ubezpieczeniom z mocy prawa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny oddalił bezzasadną apelację <span class="anon-block">Z. D.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> O kosztach zastępstwa procesowego Sąd drugiej instancji orzekł z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99 § 10;art. 99 § 10 ust. 1;art. 99 § 10 ust. 1 pkt. 2)">§ 10 ust. 1 pkt 2</a> w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).</p>
</div>